Uống cà phê buổi sáng, vì sao có người vừa nhấp vài ngụm đã muốn đi vệ sinh?

Có người vừa uống xong cà phê đã muốn tìm nhà vệ sinh, trong khi người khác lại không nhận thấy bất kỳ thay đổi nào. Sự khác biệt này có cơ sở sinh lý, bởi cà phê có thể thúc đẩy hoạt động của đại tràng ở một số người.

Một nghiên cứu trên 99 người khỏe mạnh cho thấy khoảng 29% người tham gia cho biết cà phê khiến họ có nhu cầu đi ngoài. Ở nhóm có phản ứng, hoạt động vận động của vùng đại tràng - trực tràng tăng lên chỉ khoảng 4 phút sau khi uống và kéo dài ít nhất 30 phút.

Điều đáng chú ý là hiện tượng này không chỉ xuất hiện với cà phê thông thường. Cà phê decaf cũng có thể làm tăng hoạt động của đại tràng, dù tác động nhìn chung yếu hơn loại chứa caffeine. Một nghiên cứu khác ghi nhận cà phê có caffeine kích thích hoạt động đại tràng mạnh hơn decaf và nước.

Vì vậy, nếu cứ uống cà phê là muốn đi vệ sinh, không nên mặc định rằng caffeine là “thủ phạm” duy nhất.

Thời điểm uống cà phê cũng đáng chú ý.

Sau khi thức ăn hoặc đồ uống đi vào dạ dày, cơ thể có thể kích hoạt phản xạ dạ dày - đại tràng, khiến đại tràng tăng co bóp và tạo cảm giác muốn đi ngoài. Phản xạ này vốn hoạt động rõ hơn vào buổi sáng, khi hệ tiêu hóa bắt đầu bước vào một chu kỳ hoạt động mới.

Bởi vậy, một người vừa ăn sáng vừa uống cà phê có thể đồng thời nhận tác động từ bữa ăn và thức uống. Cà phê khi đó giống như một tín hiệu bổ sung, khiến nhu động đại tràng ở những người nhạy cảm trở nên rõ rệt hơn.

Các nghiên cứu về cà phê và hệ tiêu hóa cũng cho thấy tác động lên đại tràng có thể xuất hiện khá nhanh, trong khi ảnh hưởng lên từng người không giống nhau.

Phản ứng với cà phê phụ thuộc vào cơ địa và thói quen của từng người. Có người chỉ cần một lượng nhỏ đã cảm thấy nhu cầu đi vệ sinh, trong khi người khác có thể uống nhiều cốc mà không nhận thấy thay đổi tương tự.

Caffeine là một trong những yếu tố có khả năng kích thích nhu động ruột, nhưng các hợp chất khác trong cà phê cũng được cho là có vai trò. Đây là lý do cà phê khử caffeine vẫn có thể tạo ra phản ứng ở đường ruột.

Do đó, cảm giác muốn đi vệ sinh sau khi uống cà phê, nếu chỉ xảy ra thoáng qua và không kèm triệu chứng bất thường, có thể đơn giản là phản ứng sinh lý của cơ thể.

Nếu chuyện đi vệ sinh giải thích phần nào phản ứng của đường ruột, thời điểm uống lại đặc biệt quan trọng khi xét đến caffeine và não bộ.

Bác sĩ thần kinh Faye Begeti, người làm việc tại Bệnh viện Đại học Oxford (Anh), cho biết bà vẫn uống cà phê vì những lợi ích tiềm năng của caffeine đối với não, nhưng đặt giới hạn cá nhân là không uống sau 13h15.

Theo bà, caffeine có thể tồn tại trong cơ thể đủ lâu để ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Ngay cả trường hợp một người vẫn ngủ được sau khi uống cà phê, điều đó không đồng nghĩa caffeine hoàn toàn không tác động đến giấc ngủ. Bà đặc biệt chú ý đến giấc ngủ sâu, yếu tố được xem là quan trọng đối với sức khỏe não bộ.

Từ góc nhìn này, vấn đề không chỉ nằm ở việc “có nên uống cà phê hay không”, mà còn là uống vào thời điểm nào để không làm ảnh hưởng đến giấc ngủ ban đêm.

Bác sĩ Begeti cũng nhấn mạnh rằng sức khỏe não bộ không phụ thuộc vào một loại đồ uống riêng lẻ. Bà xem chế độ ăn, giấc ngủ và vận động là những trụ cột quan trọng.

Trong chế độ ăn, bà ưu tiên phong cách Địa Trung Hải, sử dụng dầu ô liu nguyên chất thay cho bơ, ăn cá béo khoảng hai lần mỗi tuần và cố gắng đưa khoảng 30 loại thực vật khác nhau vào khẩu phần trong một tuần.

Với cà phê, điều này dẫn tới một cách tiếp cận khá đơn giản: không cần biến nó thành thức uống “tốt tuyệt đối” hay “xấu tuyệt đối”. Cơ thể mỗi người có thể phản ứng khác nhau, từ đường ruột cho tới giấc ngủ.