Ưu tiên chuyển đổi công năng khai thác cơ sở nhà, đất dôi dư

Cơ sở nhà, đất do Bộ Công an chuyển giao, hiện được doanh nghiệp đầu tư dự án thương mại, dịch vụ

Hàng trăm cơ sở nhà, đất dôi dư

Kết quả rà soát của Sở Tài chính cho thấy, thành phố hiện đang có 542 cơ sở nhà, đất dôi dư (CSNĐDD). Trong đó, CSNĐDD do sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp từ 1/7/2025 đến nay là 44 cơ sở và 42 cơ sở do các cơ quan Trung ương trên địa bàn chuyển giao. Ngoài ra, CSNĐDD do sắp xếp, xử lý trước ngày 1/7/2025 (giai đoạn 2019 - 2024) đã chuyển giao về địa phương quản lý nhưng chính quyền cấp huyện (cũ) chưa xử lý là 245 cơ sở. Các cơ sở nhà, đất không thuộc đối tượng sắp xếp, xử lý theo quy định hoặc đã loại ra khỏi phương án sắp xếp, xử lý là 211 cơ sở.

Theo đánh giá hiện trạng, ngoài 44 CSNĐDD do sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp và 42 cơ sở do Trung ương chuyển giao, số CSNĐDD còn lại đã chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý (cấp huyện cũ) chủ yếu là cơ sở giáo dục, điểm trường cũ từ thời bao cấp đến nay; trung tâm y tế cấp xã (cũ); cơ sở nhà, đất thuộc thiết chế văn hóa thôn, bản do quá trình sắp xếp các thôn, bản qua các thời kỳ; trụ sở làm việc của các cơ quan, chính quyền các cấp dôi dư qua các thời kỳ (trước 1/7/2025).

Nguyên nhân khiến CSNĐDD trước 1/7/2025 chưa được xử lý theo Sở Tài chính là do các quy định pháp lý không rõ ràng, dễ gây nên sai phạm; quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng chưa được phân cấp cho địa phương nên việc điều chỉnh quy hoạch khó thực hiện. Từ tháng 10/2024 đến nay, các quy định pháp luật về sắp xếp, xử lý các cơ sở nhà, đất cơ bản được sửa đổi, bổ sung phù hợp với thực tiễn, khắc phục những bất cập trên. Thời gian này, các địa phương lại bắt đầu sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp nên công tác sắp xếp gặp khó khăn.

Giai đoạn 2019 - 2025, địa giới hành chính và các cơ sở nhà, đất chuyển giao giữa các huyện, xã có thay đổi nên việc nắm bắt hồ sơ quy hoạch, quản lý và xử lý của cấp huyện (cũ), cấp xã chưa được quan tâm đúng mức. Việc đôn đốc và báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý các vướng mắc chưa chủ động và tích cực. Công tác kiểm tra, đôn đốc, chỉ đạo của các cấp, các ngành, trong đó có Sở Tài chính chưa tập trung, kịp thời. Vấn đề này, được Thanh tra thành phố chỉ ra tại Kết luận số 827/KL-TTr về chuyên đề phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng nhà, đất công thuộc thẩm quyền quản lý của UBND thành phố.

“Đánh thức” các khu đất đang bỏ trống

Việc chậm trễ trong xây dựng phương án xử lý những tài sản công làm giảm giá trị sử dụng và gây lãng phí nguồn lực đã được đầu tư từ ngân sách nhà nước. Việc xây dựng phương án xử lý khoa học, khai thác hiệu quả quỹ nhà, đất dôi dư không chỉ góp phần chống thất thoát ngân sách mà còn tạo thêm nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Dù vậy, công tác thu hút đầu tư vào những khu đất này vẫn là bài toán nan giải.

Ông Nguyễn Duyên, Trưởng phòng Quản lý giá và công sản, Sở Tài chính chỉ ra, doanh nghiệp khi nghiên cứu đầu tư sẽ đặt ra yêu cầu cao về bảo đảm mục tiêu lợi nhuận. Giá đất khu vực trung tâm thành phố Huế tương đối cao, trong khi chỉ tiêu về sử dụng đất thấp, dẫn đến khả năng khai thác các CSNĐDD tại khu vực trung tâm không cao. Trường hợp bán tài sản gắn liền với đất, thì phải xác định giá bán tài sản trên đất, với doanh nghiệp tài sản gắn liền với đất thường không phù hợp với mục đích sử dụng nên việc xác định giá bán tài sản không thu hút được người quan tâm, đồng thời cần có thời gian, chi phí để thực hiện xác định giá trị tài sản. Những điều này phần nào hạn chế số lượng nhà đầu tư quan tâm đến CSNĐDD này.

Trong phương án sắp xếp, xử lý và khai thác các CSNĐDD, Sở Tài chính đề xuất UBND thành phố ưu tiên chuyển đổi công năng, mục đích sử dụng đất đối với các CSNĐDD cho các thiết chế văn hóa, giáo dục, y tế, thể dục thể thao… Đối với các CSNĐDD phù hợp với quy hoạch, thì khai thác theo quy định Luật Đất đai. Hiện nay, thành phố Huế đã tổ chức đấu giá cho thuê đất, thu tiền sử dụng đất một số cơ sở nhà, đất như: Cơ sở nhà, đất số 2 Hà Nội; cơ sở nhà, đất số 16 Hà Nội; cơ sở nhà, đất do Bộ Công an chuyển giao tại Trương Định và Nguyễn Tri Phương. Các cơ quan chức năng cũng đang triển khai thủ tục để bán đấu giá hoặc cho thuê một số cơ sở.

Để “đánh thức” các khu đất đang bỏ trống, thành phố cần chủ động tiếp cận các nhà đầu tư có tiềm năng, có năng lực, xây dựng danh mục dự án kêu gọi nhà đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, có tính đột phá kết hợp với các chính sách ưu đãi phù hợp. Cùng với đó, thành phố cũng cần xây dựng một môi trường đầu tư hấp dẫn, tạo lập môi trường đầu tư thuận lợi để nhà đầu tư có thể nghiên cứu, đầu tư.