Ưu tiên lao động có trình độ, tay nghề đi làm việc ở nước ngoài
Ngày 24/8, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, có hiệu lực từ ngày 1/3/2027 với nhiều nội dung mới.
Luật bổ sung chính sách ưu tiên đưa lao động đã qua đào tạo, có trình độ chuyên môn, kỹ thuật đi làm việc ở nước ngoài. Ngoài nâng cao thu nhập, người lao động có thể rèn luyện kỹ năng nghề, học ngoại ngữ, tiếp cận công nghệ, phương thức quản lý và tác phong làm việc hiện đại.
Người làm việc trong một số ngành nghề đòi hỏi chuyên môn, kỹ thuật hoặc lĩnh vực Nhà nước ưu tiên phát triển sẽ được hưởng chính sách đặc thù khi ra nước ngoài. Chính phủ sẽ quy định cụ thể các chính sách này phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội từng thời kỳ. Sau khi về nước, người lao động được hỗ trợ kết nối với thị trường việc làm trong nước.
Chính phủ cho biết, chính sách này hướng tới tận dụng nguồn nhân lực đã tích lũy tay nghề, kinh nghiệm và kiến thức công nghệ ở nước ngoài. Việc ưu tiên lao động có trình độ không tạo rào cản đối với lao động phổ thông hoặc người chưa qua đào tạo. Ngành nghề, thị trường ưu tiên sẽ được lựa chọn phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế, chiến lược ngoại giao và nguồn nhân lực trong nước.
Luật cũng quy định người lao động không phải đóng bảo hiểm xã hội hoặc thuế thu nhập cá nhân hai lần tại Việt Nam và nước tiếp nhận, nếu hai nước đã ký hiệp định có nội dung tránh đóng bảo hiểm xã hội hoặc đánh thuế hai lần.
Theo luật sửa đổi, doanh nghiệp phải cam kết bằng văn bản về thời gian chờ xuất cảnh, tối đa 180 ngày kể từ khi người lao động trúng tuyển. Nếu không đưa người lao động xuất cảnh đúng thời hạn, doanh nghiệp phải bồi thường theo thỏa thuận, hoàn trả tiền dịch vụ và những khoản người lao động đã nộp sau khi trừ các khoản đã chi. Quy định này không áp dụng trong trường hợp bất khả kháng hoặc hai bên có thỏa thuận khác. Bộ trưởng Nội vụ sẽ quy định thời hạn doanh nghiệp phải bồi thường, hoàn tiền cho người lao động.
Quy định mới cũng áp dụng với những trường hợp doanh nghiệp không thực hiện đúng cam kết về thời gian chờ xuất cảnh trước ngày 1/3/2027 nhưng đến thời điểm luật có hiệu lực vẫn chưa bồi thường, hoàn tiền. Luật đồng thời siết việc thu tiền trong quá trình tuyển dụng, đào tạo. Trước khi chuẩn bị nguồn lao động, doanh nghiệp phải ký văn bản với người lao động, ghi rõ phí học nghề, học ngoại ngữ và các khoản thu khác nếu có.