Ưu tiên mua nhà ở xã hội không cần bốc thăm cho người bị thu hồi đất

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 66.15/2026/NQ-CP về một số cơ chế xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật về phát triển nhà ở xã hội. Đây là văn bản quan trọng nhằm tháo gỡ các "điểm nghẽn" pháp lý trong quá trình phát triển nhà ở xã hội, đồng thời bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân và lực lượng vũ trang.

Khu Nhà ở xã hội tại phường Định Hòa, TP HCM (Ảnh minh họa)

Theo nội dung Nghị quyết, những hộ gia đình, cá nhân bị Nhà nước thu hồi đất, nhà ở để phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh hoặc phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng mà chưa được bồi thường bằng nhà ở hoặc đất ở sẽ nhận được ưu tiên đặc biệt. Cụ thể, nhóm đối tượng này được quyền mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội mà không phải tham gia bốc thăm. Đồng thời, họ cũng không phải đáp ứng các điều kiện về nhà ở và điều kiện về thu nhập như quy định chung đối với các đối tượng khác.

So với quy định hiện hành, các trường hợp không thuộc nhóm ưu tiên thường phải bốc thăm để có suất mua nhà nếu tổng số hồ sơ đăng ký hợp lệ nhiều hơn nguồn cung. Những đối tượng thông thường này cần đáp ứng điều kiện về mức thu nhập bình quân mỗi tháng tối đa 20 triệu đồng với cá nhân, hoặc tổng thu nhập tối đa của hai vợ chồng là 40 triệu đồng mỗi tháng. Việc ban hành cơ chế đặc thù này được kỳ vọng sẽ bảo đảm quyền lợi tái định cư và ổn định đời sống cho người dân trong các dự án phục vụ lợi ích công cộng.

Bên cạnh chính sách về đối tượng, Nghị quyết tập trung xử lý các rào cản về quy hoạch. Quy hoạch chi tiết có thể được lập mới hoặc điều chỉnh song song với quá trình xây dựng, điều chỉnh quy hoạch phân khu hoặc quy hoạch chung (trong trường hợp không yêu cầu lập quy hoạch phân khu). Tuy nhiên, việc phê duyệt quy hoạch chi tiết chỉ được thực hiện sau khi quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu đã được thông qua nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư nhưng vẫn bảo đảm tính đồng bộ.

Về loại hình phát triển, tại các thành phố trực thuộc trung ương và khu vực thuộc địa giới hành chính phường của tỉnh, nhà ở xã hội và nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân phải được xây dựng dưới hình thức nhà chung cư. Tại các khu vực còn lại, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh sẽ căn cứ điều kiện thực tế địa phương để quyết định loại hình phù hợp.

Ngoài ra, Nghị quyết cũng mở rộng quyền tiếp cận cho lao động hợp đồng không xác định thời hạn hưởng lương từ ngân sách nhà nước đang công tác tại các đơn vị công an. Nhóm này được mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở dành cho lực lượng vũ trang nhân dân với điều kiện về nhà ở và thu nhập áp dụng tương tự đối tượng quy định tại khoản 5 Điều 76 của Luật Nhà ở.

Nghị quyết 66.15/2026/NQ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 13/2/2026 và được triển khai đến hết ngày 28/2/2027. Trường hợp có các quy định mới từ Quốc hội hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội được ban hành sau ngày Nghị quyết này thông qua và có hiệu lực trước ngày 28/2/2027, các quy định tương ứng trong Nghị quyết sẽ chấm dứt hiệu lực.

Thiên Vũ