Ưu tiên nguồn lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia khi triển khai các mô hình của Bộ đội Biên phòng

Những mô hình bắt nguồn từ dân, vì cuộc sống của dân

Hội nghị tổng kết, tôn vinh các mô hình, chương trình, phong trào Bộ đội Biên phòng tham gia xây dựng khu vực biên giới vững mạnh giai đoạn 2015-2025 vừa diễn ra sáng 25/8 tại Hà Nội. Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang và Thứ trưởng Y Thông đại diện lãnh đạo Bộ Dân tộc và Tôn giáo tham dự hội nghị.

Phát biểu tại hội nghị, Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng bày tỏ vui mừng khi 24 mô hình, chương trình, phong trào do Bộ đội Biên phòng triển khai đã phát huy hiệu quả; trong đó nhiều chương trình được duy trì qua hàng chục năm và tiếp tục cho thấy giá trị thiết thực.

Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trao Huân chương Lao động hạng Nhất tặng Bộ đội Biên phòng vì đã có thành tích xuất sắc trong tổ chức thực hiện Chương trình “Xuân biên phòng ấm lòng dân bản”. Ảnh: Ngọc Lâm

Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang trao tặng Bằng khen cho 5 tập thể và 10 cá nhân có thành tích xuất sắc trong thực hiện các mô hình, chương trình, phong trào Bộ đội Biên phòng tham gia xây dựng khu vực biên giới, khu vực đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2015-2025. Ảnh: Ngọc Lâm

Đằng sau những mô hình ấy là sự tận tâm, trách nhiệm và cả những đóng góp rất cụ thể của cán bộ, chiến sĩ nơi biên giới. Đại tướng Phan Văn Giang dẫn chứng, có những đồn biên phòng, cán bộ chiến sĩ “bỏ cả lương để mua đàn gà, đàn vịt cho dân”. Cùng với hàng nghìn tỷ đồng huy động từ nguồn lực xã hội hóa, các đơn vị đã xây dựng mái ấm cho người nghèo, trao bò giống, lợn giống, hỗ trợ người dân phát triển sản xuất, từng bước thoát nghèo bền vững.

Cũng theo Đại tướng, một kết quả có ý nghĩa chiến lược trong 10 năm qua là việc Bộ đội Biên phòng tham gia xây dựng, củng cố hệ thống chính trị ở cơ sở. Hàng trăm cán bộ biên phòng tham gia cấp ủy địa phương, sinh hoạt tại các chi bộ thôn, bản; nhiều cán bộ, đảng viên trực tiếp bám dân, bám địa bàn, cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng dân tộc với đồng bào.

Từ thực tiễn đó, Bộ đội Biên phòng không chỉ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức Đảng ở cơ sở mà còn tham gia xóa các thôn, bản “trắng” đảng viên, “trắng” tổ chức Đảng, hỗ trợ cấp ủy, chính quyền đổi mới phương thức lãnh đạo, vận động nhân dân xóa bỏ những phong tục tập quán lạc hậu, phát triển kinh tế - xã hội, an cư lạc nghiệp và giảm nghèo bền vững.

Để các mô hình, chương trình, phong trào đi vào chiều sâu, hiệu quả thực chất trong giai đoạn tới, Đại tướng Phan Văn Giang nêu rõ một số nhiệm vụ trọng tâm.

Đáng chú ý là yêu cầu lực lượng biên phòng mới tư duy và phương thức triển khai các mô hình, chuyển mạnh từ hỗ trợ trước mắt sang tạo sinh kế, nâng cao năng lực tự chủ, gắn với chuỗi giá trị và thị trường. Các mô hình phải sát nhiệm vụ, sát địa bàn, sát nhu cầu của nhân dân và sát khả năng của đơn vị, có tiêu chí đánh giá đầu ra rõ ràng.

Đại tướng cũng lưu ý một nhiệm vụ trọng tâm khác là nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ biên phòng tham gia cấp ủy, củng cố hệ thống chính trị cơ sở, trong đó chú trọng kiến thức dân tộc, tôn giáo, pháp luật, kỹ năng dân vận và tiếng dân tộc thiểu số.

Để các mô hình đi vào chiều sâu và có khả năng nhân rộng, Đại tướng Phan Văn Giang đề nghị tăng cường phối hợp liên ngành, huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị; đặc biệt là “ưu tiên nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia, bố trí kinh phí, quỹ đất để triển khai các mô hình an sinh xã hội, hạ tầng biên giới, phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và các nhiệm vụ phát triển dân sinh ở khu vực biên giới”.

Để nguồn lực chính sách thực sự đến được cơ sở

Theo Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Thông, một trong những kết quả đáng ghi nhận của quá trình phối hợp giữa cơ quan công tác dân tộc và Bộ đội Biên phòng là những kinh nghiệm, cách làm và mô hình đã được lực lượng biên phòng xây dựng, phát huy hiệu quả trong thực tiễn tiếp tục được kế thừa khi triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia, đồng thời có thêm nguồn lực để tổ chức thực hiện.

Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Thông: "Bộ đội Biên phòng là lực lượng quan trọng đưa chính sách dân tộc đến cơ sở”. Ảnh: Ngọc Lâm

Bộ Dân tộc và Tôn giáo đánh giá cao hai mô hình tiêu biểu. Trong đó, mô hình “Nâng bước em tới trường” gắn với chương trình mục tiêu quốc gia đã hỗ trợ hơn 21.000 học sinh trong 5 năm, gồm 1.600 em được nhận nuôi tại các đơn vị quân đội và hơn 19.000 em được hỗ trợ tại gia đình, với tổng kinh phí 180 tỷ đồng. Điểm nổi bật là cán bộ, chiến sĩ không chỉ hỗ trợ vật chất mà trực tiếp đồng hành, theo dõi việc học tập, động viên học sinh và gia đình vượt qua khó khăn.

Mô hình tuyên truyền, vận động nhân dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi gắn với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh cũng cho thấy cách làm ngày càng chuyển từ truyền đạt thông tin sang hướng dẫn, vận động và tổ chức để người dân cùng tham gia.

Thứ trưởng Y Thông khẳng định: “Bộ đội Biên phòng là lực lượng quan trọng đưa chính sách dân tộc đến cơ sở”, nhất là tại những địa bàn khó khăn, vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới. Thông qua đội ngũ cán bộ bám địa bàn, lực lượng còn cung cấp thông tin từ cơ sở, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của đồng bào để cơ quan chức năng có thêm căn cứ hoàn thiện và tổ chức thực hiện chính sách phù hợp hơn.

Trong khi đó, từ góc độ giám sát việc thực hiện chính sách dân tộc, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Cao Thị Xuân cho rằng, giá trị của các mô hình, chương trình, phong trào Bộ đội Biên phòng không chỉ nằm ở những kết quả đã được thống kê. Quan trọng hơn, các mô hình đã góp phần giải quyết một trong những khâu khó nhất của công tác dân tộc hiện nay là tổ chức thực hiện chính sách tại địa bàn cơ sở.

Theo bà Cao Thị Xuân, hiệu quả của chính sách dân tộc phụ thuộc lớn vào khả năng tiếp cận được địa bàn đặc biệt khó khăn, mức độ hiểu biết và tham gia của chính người thụ hưởng, cũng như việc theo dõi, hỗ trợ sau khi chính sách được triển khai. Trong cả ba khâu này, Bộ đội Biên phòng đã có những đóng góp rõ nét nhờ lợi thế bám dân, bám bản và hiểu sâu địa bàn.

Đặc biệt, bà nhấn mạnh Bộ đội Biên phòng đã góp phần thực hiện “mục tiêu cao nhất của chính sách dân tộc”, đó là bình đẳng, đoàn kết và củng cố niềm tin của đồng bào, qua đó tạo nên thế trận lòng dân bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia. Những mô hình tự quản đường biên, cột mốc, tự quản an ninh trật tự, kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới đã góp phần chuyển người dân từ đối tượng thụ hưởng chính sách trở thành chủ thể tham gia quản lý, bảo vệ biên giới.

Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc cũng đề nghị thời gian tới cần “tiếp tục rà soát, nhân rộng các mô hình hiệu quả và gắn kết chặt chẽ hơn với các chương trình mục tiêu quốc gia, nhất là các chương trình trong giai đoạn 2026-2030”. Việc lồng ghép nguồn lực chính sách với những mô hình đã được kiểm chứng tại cơ sở sẽ giúp tăng tính bền vững, hạn chế phụ thuộc vào nguồn xã hội hóa và tinh thần tự nguyện của cán bộ, chiến sĩ, đồng thời nâng cao khả năng để chính sách thực sự đi vào cuộc sống.