Ưu tiên vốn phòng chống ma túy và tội phạm cho xã biên giới

Ưu tiên vốn cho xã biên giới và địa bàn thiếu dịch vụ

Tham gia thảo luận, đại biểu bày tỏ đồng tình cao với Tờ trình của Chính phủ về sự cần thiết ban hành chủ trương đầu tư và ghi nhận kết quả bước đầu thực hiện Nghị quyết số 163/2024/QH15.

Điểm a khoản 4 Điều 1 của dự thảo nghị quyết đã xác định ưu tiên hỗ trợ từ ngân sách trung ương cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, địa bàn khó khăn và địa phương chưa tự cân đối được ngân sách. Riêng Dự án 3 về xây dựng xã, phường, đặc khu trật tự, an toàn xã hội được triển khai trên cả nước, với nhu cầu vốn dự kiến hơn 9.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2026–2030. Theo đại biểu, nếu phân bổ theo suất bình quân, những xã có dân cư phân tán, đi lại khó khăn có thể thiếu kinh phí đưa dịch vụ đến các thôn, bản xa.

Phiên thảo luận tổ chiều 5-11.

Đại biểu đề nghị bổ sung địa bàn biên giới vào diện ưu tiên tại điểm a khoản 4 Điều 1. Khi hướng dẫn phân bổ, Chính phủ cần quy định tiêu chí định lượng về mức độ phức tạp của địa bàn, khoảng cách đến điểm cung cấp dịch vụ, mức độ khó khăn và khả năng cân đối ngân sách. Đại biểu cũng đề nghị công khai kết quả phân bổ theo địa bàn, xác định mức đối ứng phù hợp với khả năng của từng địa phương và bố trí kinh phí vận hành, nhất là chi phí tổ chức dịch vụ lưu động.

Ở các thôn, bản xa có đông đồng bào dân tộc thiểu số, kết nối mạng có thể hạn chế và ở một số nơi, người dân cần được giải thích bằng tiếng dân tộc. Đại biểu lưu ý thực tế tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã xuất hiện những lời mời đi làm với mức lương cao. Người dân, nhất là thanh niên, cần biết cách kiểm tra thông tin và báo tin khi nghi có dấu hiệu mua bán người.

Với Tiểu dự án 1 thuộc Dự án 2, đại biểu đề nghị tổ chức truyền thông qua các cuộc họp thôn, bản, trường học và loa truyền thanh, phát huy vai trò của trưởng thôn, người có uy tín và sử dụng tiếng dân tộc khi cần. Việc đánh giá cần đo tỷ lệ người thuộc nhóm ưu tiên biết cách nhận diện nguy cơ và biết đầu mối báo tin, tìm trợ giúp.

Đối với Tiểu dự án 1 thuộc Dự án 7, đại biểu đề nghị bố trí trợ giúp pháp lý lưu động cho người thuộc diện được trợ giúp và phân định rõ nhiệm vụ với chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa, xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi.

Bảo đảm tiếp cận dịch vụ cai nghiện và hỗ trợ sau cai

Tại điểm c khoản 1 Điều 1, dự thảo đặt mục tiêu đến năm 2030 có trên 80% trạm y tế cấp xã đủ điều kiện xác định tình trạng nghiện ma túy và ít nhất 50% số xã, phường, đặc khu không có ma túy. Báo cáo thẩm tra đề nghị cân nhắc mức đầu tư cho trạm y tế khi triển khai đồng thời hai chỉ tiêu. Đại biểu cho rằng cần tính đến thời gian đi lại và khả năng tiếp cận dịch vụ trên thực tế. Ở xã miền núi, người có nhu cầu xác định tình trạng nghiện có thể phải đi rất xa nếu cơ sở đủ điều kiện nằm ngoài địa bàn.

ĐBQH Ma Thị Thúy thảo luận.

Đại biểu đề nghị Bộ Y tế phối hợp với Bộ Công an và địa phương rà soát nhu cầu theo từng cụm xã, ưu tiên củng cố trạm y tế ở nơi có nhu cầu cao hoặc xa điểm cung cấp dịch vụ. Với xã chưa đủ điều kiện, cần công bố rõ cơ sở tiếp nhận, quy trình chuyển gửi và phương án hỗ trợ chuyên môn lưu động khi phù hợp. Đối với người sau cai nghiện có nhu cầu tìm việc làm, đại biểu đề nghị giao cấp xã kết nối với cơ sở đào tạo nghề và các chương trình hỗ trợ việc làm, sinh kế hiện có, đồng thời bảo mật thông tin cá nhân.

Tại khoản 4 Điều 4 của dự thảo nghị quyết, đại biểu đề nghị làm rõ vai trò của Ủy ban nhân dân cấp xã là đầu mối trực tiếp lập kế hoạch, điều phối và theo dõi các hoạt động tại cơ sở. Khi phân cấp, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cần xác định phần việc của cấp xã, bảo đảm nhân lực, kinh phí, hướng dẫn nghiệp vụ và quy định cơ chế phối hợp giữa công an, y tế, nhà trường và cơ quan tư pháp. Khi phát hiện trường hợp có dấu hiệu bị lôi kéo hoặc bị xâm hại, cần xác định rõ đầu mối tiếp nhận, đơn vị kết nối dịch vụ và người hoặc đơn vị theo dõi việc hỗ trợ.

Đối với Dự án 10, đại biểu đề nghị có số liệu đầu kỳ và báo cáo hằng năm theo nhóm địa bàn. Báo cáo cần theo dõi tỷ lệ trường hợp đã tiếp cận dịch vụ sau khi được chuyển gửi và tỷ lệ người sau cai nghiện có nhu cầu đã nhận được hỗ trợ tái hòa nhập. Kết quả tổng hợp sẽ giúp Hội đồng nhân dân giám sát, phát hiện những xã còn thiếu dịch vụ và kiến nghị điều chỉnh nguồn lực, đồng thời làm căn cứ để Chính phủ đề xuất với Quốc hội về nhiệm vụ và kinh phí cho giai đoạn 2031–2035.