Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)

Dự phiên họp, về phía Bộ Quốc phòng có: Thượng tướng Nguyễn Quang Ngọc, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp.

Tờ trình tóm tắt định hướng, chính sách dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) của Chính phủ do Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an trình bày cho biết, việc sửa đổi luật nhằm thể chế hóa chủ trương, quan điểm của Đảng về sắp xếp tổ chức, bộ máy Nhà nước; kiện toàn hệ thống cơ quan điều tra theo hướng tinh, gọn, chuyên nghiệp, chất lượng, hiệu lực, hiệu quả; hoàn thiện quy định về nhiệm vụ, quyền hạn, thẩm quyền điều tra; tháo gỡ các vướng mắc, bất cập trong thực tiễn.

Về phạm vi điều chỉnh: Luật này quy định về nguyên tắc tổ chức điều tra hình sự; tổ chức bộ máy, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan điều tra; nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra; điều tra viên và các chức danh khác trong điều tra hình sự; quan hệ phân công, phối hợp và kiểm soát trong hoạt động điều tra hình sự; bảo đảm điều kiện cho hoạt động điều tra hình sự và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Phó thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu tại phiên họp.

Dự thảo luật đã hoàn thiện mô hình tổ chức cơ quan điều tra; hoàn thiện quy định về thẩm quyền của từng cơ quan điều tra; hoàn thiện quy định về các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, xác định tên gọi, nhiệm vụ, quyền hạn điều tra của các cơ quan này; nhiệm vụ, quyền hạn của Công an xã, phường, đặc khu, đồn Công an trong xác định tố giác, tin báo về tội phạm, tiến hành tiếp nhận, xác minh ban đầu bảo đảm đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm sau khi thực hiện tinh gọn bộ máy, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Trong đó, về hoàn thiện quy định về thẩm quyền của từng cơ quan điều tra, việc sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền của cơ quan điều tra trong Công an nhân dân và cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân.

Cùng với đó, sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh theo hướng được tiến hành điều tra các vụ án hình sự, quy định tại các chương từ chương XIV đến chương XXIV của Bộ luật Hình sự khi các tội phạm đó thuộc thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân.

Để bảo đảm sự linh hoạt, tính thống nhất, toàn diện trong việc thực hiện thẩm quyền điều tra vụ án, giao Bộ trưởng Bộ Công an quyết định về việc phân công, điều chuyển thẩm quyền điều tra giữa các cơ quan điều tra của Công an nhân dân và giao Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định về việc phân công, điều chuyển thẩm quyền điều tra giữa các cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân.

Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an trình bày dự án luật.

Trình bày tóm tắt báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với sự cần thiết xây dựng Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) và nhận thấy các nhóm chính sách và nội dung của dự thảo luật về cơ bản đã thể hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất với hệ thống pháp luật. Tuy nhiên, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ lưỡng các chính sách, các quy định cụ thể trong dự thảo luật, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ, chính xác, kịp thời các chủ trương của Đảng, nhất là các Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng, dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) có liên quan đến nhiều luật trong hệ thống pháp luật, trong đó một số luật liên quan trực tiếp đang được sửa đổi, bổ sung trình Quốc hội xem xét thông qua hoặc cho ý kiến lần đầu tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất (như các dự án: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan; Bộ luật Hình sự, dự án Bộ luật Tố tụng hình sự); vì thế, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát các quy định của dự thảo luật để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI (tháng 10-2026).

* Chiều cùng ngày, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi); cho ý kiến về việc tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập.