Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét thành lập thành phố Bắc Ninh

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các Phó Chủ tịch Quốc hội tại Phiên họp (Ảnh: quochoi.vn)

Đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn để thành lập thành phố Bắc Ninh

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết việc thành lập thành phố Bắc Ninh và 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh đã bảo đảm đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý theo quy định. Đề án được xây dựng trên cơ sở các chủ trương của Trung ương, Bộ Chính trị và đáp ứng yêu cầu rà soát, đánh giá tổng thể các địa phương có đủ điều kiện để nâng cấp lên chính quyền đô thị.

Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Bắc Ninh có vị trí chiến lược ở cửa ngõ phía Bắc Thủ đô Hà Nội, thuộc vùng Thủ đô, là đầu mối giao thông quan trọng với hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa kết nối thuận lợi với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, cảng biển Hải Phòng và đặc biệt là Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đang được xây dựng. Tỉnh cũng nằm trong không gian phát triển của tam giác tăng trưởng kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải báo cáo tại Phiên họp (Ảnh: quochoi.vn)

Về tiềm lực phát triển, năm 2025, Bắc Ninh có quy mô kinh tế đứng thứ 5 cả nước và đứng thứ 3 vùng Đồng bằng sông Hồng; tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 10,27%; thu hút FDI đứng thứ 2 cả nước; thu ngân sách đạt trên 123,6 nghìn tỷ đồng. Với nền tảng công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ hiện đại, logistics cùng hệ thống hạ tầng đồng bộ và bản sắc văn hóa Kinh Bắc, Bắc Ninh đang phát triển theo hướng đô thị thông minh, xanh, hiện đại và bền vững, từng bước khẳng định vai trò là cực tăng trưởng quan trọng của Vùng Thủ đô và cả nước.

Chính phủ đồng thời đề xuất thành lập 12 phường trên cơ sở nguyên trạng toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của các xã: Yên Phong, Tiên Du, Chi Lăng, Phù Lãng, Lương Tài, Gia Bình, Nhân Thắng, Hiệp Hòa, Bố Hạ, Lạng Giang, Kép và Lục Nam. Đây đều là những địa bàn có tốc độ đô thị hóa nhanh, giữ vai trò là các trung tâm phát triển ở cấp xã của tỉnh.

Theo Đề án, sau khi thành lập thành phố Bắc Ninh trên cơ sở nguyên trạng toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số và các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh (sau khi thành lập 12 phường), thành phố Bắc Ninh sẽ có 4.713,75 km² diện tích tự nhiên, 3.989.623 người và 99 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 54 xã và 45 phường.

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết cơ quan thẩm tra tán thành với sự cần thiết thành lập thành phố Bắc Ninh và 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh. Hồ sơ các đề án được chuẩn bị đúng trình tự, thủ tục theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15; đã lấy ý kiến cử tri và HĐND các địa phương chịu tác động trực tiếp với tỷ lệ đồng thuận cao.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu phát biểu tại Phiên họp (Ảnh: quochoi.vn)

Theo báo cáo thẩm tra, việc thành lập thành phố Bắc Ninh đã bảo đảm 05/05 điều kiện theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương; đồng thời đáp ứng 07/07 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương và 05/05 tiêu chuẩn thành lập phường theo quy định hiện hành.

Về thời điểm có hiệu lực của các nghị quyết, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ tiếp tục thống nhất với tỉnh Bắc Ninh để báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định, bảo đảm phù hợp với yêu cầu thực tiễn và tiến độ triển khai sau khi Quốc hội thông qua.

Thành lập thành phố phải mang lại lợi ích thiết thực cho người dân

Thảo luận tại phiên họp, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến thống nhất với các tờ trình của Chính phủ và báo cáo thẩm tra về việc thành lập thành phố Bắc Ninh và 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh. Đồng thời đề nghị địa phương sau khi trở thành thành phố cần đặc biệt quan tâm đến đời sống của người dân, nhất là tại các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và những địa bàn còn khó khăn.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến cho ý kiến tại Phiên họp (Ảnh: quochoi.vn)

Theo Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội, Bắc Ninh hiện có 29 xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, với khoảng 390.000 người, chiếm 11,02% dân số. Vì vậy, địa phương cần ưu tiên phân bổ nguồn lực đầu tư, hỗ trợ phát triển sản xuất, tạo việc làm và sinh kế để bảo đảm phát triển hài hòa giữa các khu vực. Ông nhấn mạnh, việc nâng cấp lên thành phố không chỉ là thay đổi tên gọi hay mô hình đơn vị hành chính mà phải tạo chuyển biến thực chất về hạ tầng, việc làm, thu nhập, dịch vụ công và chất lượng cuộc sống của người dân.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cũng đề nghị tiếp tục làm rõ hơn vị trí, sứ mệnh của Bắc Ninh trong liên kết phát triển với Hà Nội và Hải Phòng để hình thành các cực tăng trưởng lớn của khu vực phía Bắc; đồng thời nghiên cứu tiếp tục sắp xếp đơn vị hành chính cấp cơ sở theo hướng tinh gọn, nâng cao hiệu quả quản lý.

Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh Nguyễn Hồng Thái phát biểu tại Phiên họp (Ảnh: quochoi.vn)

Tại phiên họp, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh Nguyễn Hồng Thái khẳng định tỉnh sẽ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ và quyết tâm thực hiện tốt các nhiệm vụ sau khi thành lập thành phố Bắc Ninh.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét việc thành lập thành phố Bắc Ninh

Tại phiên họp, 100% các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội có mặt đã biểu quyết thông qua dự thảo Nghị quyết về việc thành lập 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh theo bản đã được tiếp thu, chỉnh lý. Nghị quyết này dự kiến có hiệu lực từ ngày 20/9/2026, sau khi Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về thành lập thành phố Bắc Ninh.

Tiếp đó, 100% thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội có mặt cũng đã biểu quyết tán thành thông qua về nguyên tắc các dự thảo nghị quyết về việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Bắc Ninh. Các nghị quyết này sẽ có hiệu lực cùng thời điểm với các nghị quyết của Quốc hội về thành lập thành phố Bắc Ninh.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với nội dung các hồ sơ do Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao và Viện Kiểm sát nhân dân tối cao trình; tán thành việc trình Quốc hội xem xét, thông qua các nghị quyết về thành phố Bắc Ninh ngay tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Nghị quyết về thành lập thành phố Bắc Ninh dự kiến có hiệu lực từ ngày 20/9/2026.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua các nghị quyết thuộc thẩm quyền; đồng thời thống nhất thông qua hồ sơ để trình Quốc hội xem xét, quyết định việc thành lập hai thành phố.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, hoàn thiện các dự thảo nghị quyết, bảo đảm đúng kỹ thuật lập pháp, chặt chẽ về pháp lý.

Đối với Nghị quyết về thành lập các phường thuộc tỉnh Bắc Ninh, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ, do đây là việc thành lập phường thuộc tỉnh nên không nhất thiết phải chờ đến ngày 20/9 mới ký. Có thể trình Chủ tịch Quốc hội ký ban hành ngay. Tuy nhiên, khi hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội về việc thành lập thành phố Bắc Ninh, cần bổ sung, cập nhật thông tin về số lượng phường sau khi nghị quyết này được ban hành.

Đối với các nghị quyết về thành lập Tòa án nhân dân và Viện Kiểm sát nhân dân, thời điểm có hiệu lực phải thống nhất với thời điểm thành lập thành phố tương ứng.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, tờ trình và các đề án thành phố Bắc Ninh đảm bảo tiến độ để trình Quốc hội xem xét dự kiến vào ngày 6/8; đồng thời chịu trách nhiệm về tính đầy đủ, chính xác của toàn bộ thông tin và số liệu trong hồ sơ.