Ủy ban Văn hóa và Xã hội làm việc với Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ

Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh; Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông đồng chủ trì cuộc làm việc.

Nhận diện điểm nghẽn chính sách để kiến nghị xử lý

Vừa qua, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết 72 về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; và Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam.

Quốc hội đã cụ thể hóa tinh thần các văn bản chiến lược này thành các Nghị quyết số 248, 261 và 28 với các cơ chế, chính sách đặc thù cho từng lĩnh vực. Đặc biệt, Quốc hội đã phê duyệt chủ trương đầu tư 3 Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo; chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển; và phát triển văn hóa Việt Nam.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh phát biểu tại cuộc làm việc

Bên cạnh đó, Luật Bảo hiểm xã hội mới được Quốc hội thông qua và có hiệu lực thi hành từ 1/7/2025. Năm 2027, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã quyết định tổ chức giám sát chuyên đề việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội. Do vậy, việc khảo sát thực tiễn triển khai tại địa phương từ bây giờ có ý nghĩa quan trọng cho công tác chuẩn bị.

Về mặt chính sách, những định hướng lớn đã được xác lập khá đầy đủ. Tuy nhiên, kinh nghiệm thực tiễn cho thấy, ban hành văn bản chính sách và đưa chính sách đó vào cuộc sống là hai việc hoàn toàn khác nhau. Vì thế, mục đích của đợt khảo sát không chỉ là ghi nhận kết quả, mà quan trọng hơn là nhận diện những điểm nghẽn thực chất trong triển khai để giúp Ủy ban có cơ sở thực tiễn kiến nghị với Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương về những vấn đề cần được xử lý ở tầm chính sách.

Khẩn trương rà soát, hoàn thành tuyển dụng đủ biên chế giáo viên

Trên cơ sở nghiên cứu báo cáo và nội dung làm việc với cơ sở trong quá trình khảo sát, Đoàn công tác nhận định, Phú Thọ đã chủ động và nỗ lực trong quán triệt, cụ thể hóa và tổ chức thực hiện các chủ trương, nghị quyết lớn của Trung ương. Sau sắp xếp đơn vị hành chính với quy mô địa bàn rộng hơn, yêu cầu quản trị cao hơn và nhiều nhiệm vụ mới phát sinh, tỉnh đã cơ bản duy trì ổn định hoạt động của các lĩnh vực thiết yếu, không để xảy ra gián đoạn lớn trong cung ứng dịch vụ công.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông đề nghị Quốc hội, Chính phủ tiếp tục quan tâm đối với những nhiệm vụ cần nguồn lực đầu tư lớn, có tác động lâu dài đến phát triển giáo dục, y tế, văn hóa và hệ thống an sinh xã hội

Về giáo dục và đào tạo, Đoàn ghi nhận và đánh giá cao việc Phú Thọ đã chi ngân sách cho giáo dục chiếm 32,7% tổng chi; tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia đạt 90,6%, cao nhất vùng trung du, miền núi phía Bắc; tỷ lệ tốt nghiệp THPT đạt 99,2%, điểm thi xếp thứ 6 và học sinh giỏi quốc gia xếp thứ 3/34 tỉnh, thành phố. Kết quả này càng có ý nghĩa trong bối cảnh tỉnh vừa trải qua sáp nhập với địa bàn mở rộng gấp nhiều lần.

Tuy nhiên, Phú Thọ báo cáo thiếu 9.295 biên chế giáo viên so với định mức. Đoàn công tác đề nghị tỉnh khẩn trương rà soát, hoàn thành tuyển dụng đủ biên chế đã được giao; đồng thời chủ động bố trí, cân đối nguồn ngân sách để có thể chi trả phụ cấp ưu đãi nghề ngay khi có đầy đủ hướng dẫn.

Về quản trị giáo dục trong mô hình chính quyền hai cấp, đề nghị tỉnh khẩn trương rà soát, không để xã nào không có người phụ trách giáo dục; tăng cường bồi dưỡng, tập huấn và hướng dẫn chuyên môn từ Sở Giáo dục và Đào tạo xuống xã và cơ sở giáo dục.

Về y tế,Phú Thọ đã triển khai tương đối kịp thời các chủ trương, chính sách mới liên quan đến y tế cơ sở, y tế dự phòng, nhân lực và chuyển đổi số. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 95,1%, 13,04 bác sĩ/vạn dân. Toàn bộ 148 trạm y tế được cấp phép hoạt động, không gián đoạn quyền lợi khám chữa bệnh của người dân sau sáp nhập.

Tuy nhiên, tỷ lệ bác sĩ tại các trạm y tế trên địa bàn trung bình hiện nay là 3,5 bác sĩ/trạm và phân bổ không đồng đều. Để đạt mục tiêu 4 - 5 bác sĩ/trạm y tế theo Nghị quyết 72-NQ/TW đến năm 2027, Đoàn công tác đề nghị tỉnh xây dựng lộ trình cụ thể theo từng năm, ưu tiên các xã vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Về kế hoạch khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân, Đoàn đề nghị tỉnh bảo đảm kinh phí đã được Hội đồng nhân dân phê duyệt; đồng thời ưu tiên chất lượng khám và khả năng theo dõi, điều trị sau sàng lọc hơn là chạy theo tiến độ, số lượng.

Mở rộng diện bao phủ, xử lý triệt để tình trạng chậm, trốn đóng bảo hiểm xã hội

Về văn hóa, Đoàn công tác đánh giá cao việc Phú Thọ phát huy hiệu quả giá trị vùng Đất Tổ, khi Lễ hội Đền Hùng và du lịch văn hóa đón trên 10,5 triệu lượt khách trong 6 tháng đầu năm, doanh thu 10.755 tỷ đồng. Đây là nguồn lực nội sinh thực chất mà không phải địa phương nào cũng có được.

Đối với việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa, Đoàn đề nghị tỉnh chuẩn bị sẵn danh mục dự án, phương án phân bổ chi tiết để có thể giải ngân ngay khi có hướng dẫn. Bên cạnh đó, đề nghị tỉnh công khai tỷ lệ chi ngân sách thực tế cho văn hóa so với mục tiêu tối thiểu 2% đã đề ra, và có giải pháp cụ thể, khả thi hơn để huy động nguồn lực xã hội hóa.

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phú Thọ Dương Hoàng Hương báo cáo, làm rõ những nội dung Đoàn công tác đặt ra

Đoàn cũng đề nghị tỉnh tiếp tục đánh giá hiệu quả khai thác các thiết chế và nguồn lực văn hóa; quan tâm hơn đến khả năng bảo tồn bền vững, mức độ thụ hưởng của người dân và đóng góp thực chất của văn hóa đối với phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Về bảo hiểm xã hội, Đoàn ghi nhận Bảo hiểm xã hội tỉnh đã đạt được nhiều kết quả nổi bật trong bối cảnh vừa triển khai Luật BHXH năm 2024, vừa tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, không làm gián đoạn quyền lợi của người tham gia; phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội, đặc biệt là bảo hiểm xã hội tự nguyện… Bên cạnh đó, Hội đồng nhân dân tỉnh đã ban hành chính sách hỗ trợ thêm cho hộ nghèo, cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.

Đoàn đề nghị tỉnh tập trung xây dựng các giải pháp mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội (hiện mới đạt 39,9% lực lượng lao động), coi đây là nhiệm vụ an sinh xã hội trọng tâm gắn với trách nhiệm của chính quyền các cấp; tăng mức hỗ trợ đối với các đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội, đặc biệt là bảo hiểm xã hội tự nguyện; chỉ đạo xử lý triệt để đối với doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo đảm quyền lợi của người lao động…

Đánh giá kết quả thực chất, phân định rõ trách nhiệm

Phát biểu kết luận cuộc làm việc, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh ghi nhận Phú Thọ đã có nhiều nỗ lực trong tổ chức thực hiện các chủ trương, nghị quyết của Trung ương. Hệ thống quản lý cơ bản được duy trì ổn định sau sắp xếp; nhiều nhiệm vụ được triển khai tương đối chủ động; một số lĩnh vực đạt kết quả tích cực và có những chỉ số phản ánh sự phát triển thực chất.

Đoàn công tác của Ủy ban Văn hóa và Xã hội làm việc với Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ ngày 15/8

Tuy nhiên, Chủ nhiệm Nguyễn Đắc Vinh cũng lưu ý, giai đoạn tới cần chuyển mạnh sang đánh giá kết quả thực chất, chất lượng cung ứng dịch vụ và tác động của chính sách đối với người dân. Với một số điểm nghẽn có tính liên thông, cần tiếp cận theo hướng xác định đúng nguyên nhân, phân định rõ trách nhiệm và tổ chức giải pháp đồng bộ.

Tỉnh cần tiếp tục chủ động hơn đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền của mình. Trung ương có thể tháo gỡ về thể chế, hỗ trợ về cơ chế và nguồn lực, "nhưng hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào năng lực tổ chức thực hiện, phân bổ nguồn lực và trách nhiệm của từng cơ quan, từng cấp tại địa phương”, Chủ nhiệm Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh.

Những kiến nghị tại cuộc làm việc sẽ được Ủy ban Văn hóa và Xã hội tổng hợp, nghiên cứu, từ đó đề xuất giải pháp phù hợp nhằm góp phần thực hiện hiệu quả các nghị quyết chiến lược, đột phá trong văn hóa, giáo dục, y tế, cũng như quá trình hoàn thiện chính sách, pháp luật liên quan.

+ Trước đó, Đoàn công tác đã làm việc trực tiếp với một số xã, phường và bảo hiểm xã hội tỉnh Phú Thọ.