Uy tín - Đạo đức và năng lực kiến tạo phát triển

Gần một thế kỷ lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam đã đưa dân tộc vượt qua bao thác ghềnh, đói nghèo và bao vây cấm vận, giữa vòng vây của những âm mưu xuyên tạc chưa bao giờ ngừng lại. Và lịch sử đã chứng minh: không thế lực nào làm mất được uy tín của Đảng nếu đội ngũ cán bộ luôn trong sạch, gương mẫu, vì dân. Chỉ khi cán bộ tự đánh mất uy tín của mình thì niềm tin của nhân dân mới bị bào mòn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo Hội nghị quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TW về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Uy tín - thứ không ai trao được, ngoài nhân dân

Tại Lễ kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập Đảng, tháng 1/1960, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Đảng ta là đạo đức, là văn minh.” Người cũng nhiều lần căn dặn: “Một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”.

Uy tín của Đảng, vì thế, không đến từ quyền lực hay lời hứa, mà từ phẩm chất và hành động của đội ngũ cán bộ. Quyền lực có thể trao bằng một quyết định; uy tín chỉ có thể có được bằng uy tín, niềm tin của nhân dân. Quyền lực đến cùng chức vụ; uy tín chỉ đến cùng liêm chính và trách nhiệm.

Điều làm mất uy tín không phải những lời vu khống. Khi cán bộ lợi dụng quyền lực để vun vén lợi ích riêng, khi đảng viên nói không đi đôi với làm, khi tổ chức đảng để lợi ích nhóm chi phối công tác cán bộ — chính những hành vi ấy tạo ra “khoảng trống niềm tin”. Các thế lực phản động hôm nay không công kích trực diện vào đường lối; chúng khoét sâu vào từng vụ tiêu cực có thật, thổi phồng thành bản chất chế độ rồi khuếch tán trên không gian mạng. Chúng không tạo ra khoảng trống niềm tin — chúng chỉ khai thác những khoảng trống chính chúng ta để lại.

Người cán bộ không mất uy tín vì có người phê phán; họ mất uy tín khi những điều bị phê phán trở thành sự thật.

Ở đâu cán bộ có mặt sớm nhất, sát dân nhất, ở đó niềm tin càng được củng cố. Nhưng uy tín không chỉ đo trong những thời khắc phi thường; nó được đo hằng ngày - ở chỗ người dân có được giải quyết công việc công bằng hay không, ở chỗ người yếu thế và vùng sâu vùng xa có thật sự được hưởng thành quả phát triển hay không.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại hội nghị. Ảnh: Báo Nhân Dân.

Ba thách thức đến từ bên trong

Thách thức hôm nay chủ yếu đến từ bên trong. Trước hết là sự suy giảm tính chiến đấu: nể nang, né tránh, thấy đúng không dám bảo vệ, thấy sai không dám đấu tranh. Sự im lặng ấy tưởng để giữ hòa khí, thực chất là buông lỏng nguyên tắc tập trung dân chủ. Một sai phạm nhỏ không được nhắc nhở sẽ thành tiền lệ. Im lặng trước cái sai, nhiều khi cũng là tiếp tay cho cái sai.

Tiếp đó là công tác cán bộ - vấn đề mà Chủ tịch Hồ Chí Minh gọi là “cái gốc của mọi công việc”. Ở đâu chọn người theo quan hệ hơn theo năng lực, ở đó niềm tin bị tổn thương. Điều đáng lo không phải một quyết định bổ nhiệm sai, mà là cảm nhận thiếu công bằng: người có năng lực không được trọng dụng, người dám đổi mới không được bảo vệ, còn kẻ cơ hội lại thăng tiến - động lực cống hiến của cả tập thể vì thế bị bào mòn.

Nguy hiểm hơn cả là lợi ích cá nhân lấn át lợi ích chung. Tham nhũng, quan liêu, vô cảm là những biểu hiện dễ thấy; còn có những biểu hiện âm thầm hơn: bệnh thành tích, tư duy nhiệm kỳ, tâm lý giữ ghế, sợ sai nên không dám làm. Uy tín ít khi mất vì một sai lầm nhất thời; nó bị bào mòn qua từng thỏa hiệp với cái sai.

Kỷ luật nghiêm minh và thể chế giữ gìn uy tín

Việc Đảng kiên quyết xử lý cán bộ vi phạm, không vùng cấm, không ngoại lệ, không làm giảm uy tín mà càng củng cố niềm tin của dân. Riêng nhiệm kỳ Đại hội XIII, các cấp đã kỷ luật 1.624 tổ chức đảng và hơn 73.000 đảng viên. Những con số không dễ chịu ấy trả lời câu hỏi lớn nhất: Đảng có dám nhìn thẳng vào khuyết điểm của mình hay không.

Song uy tín không thể chỉ trông cậy vào tự giác cá nhân. Quy định số 144-QĐ/TW ngày 9/5/2024 của Bộ Chính trị - lần đầu Đảng có quy định riêng về chuẩn mực đạo đức cách mạng - nêu rõ: “Nói đi đôi với làm, đã nói là làm”. Kết luận số 14-KL/TW và Nghị định số 73/2023/NĐ-CP tạo hành lang bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm. Đó là bước chuyển từ kêu gọi đạo đức sang thiết kế cơ chế.

Nhưng cơ chế mạnh nhất vẫn là nhân dân - không bộ máy kiểm tra nào nhìn thấy cán bộ rõ bằng người dân nơi cán bộ ấy sống và làm việc. Coi trọng thực chất quyền giám sát và ý kiến của nhân dân trong đánh giá cán bộ chính là bảo vệ uy tín của đội ngũ từ gốc.

Yêu cầu của kỷ nguyên mới

Đại hội XIV đặt mục tiêu đến năm 2030 nước ta trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Những mục tiêu ấy không thể đạt bằng quyết tâm trên giấy; chúng phụ thuộc vào chất lượng của hơn năm triệu đảng viên. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh phải lấy sự hài lòng của nhân dân làm thước đo, khắc phục triệt để tình trạng “nói nhiều làm ít”, “nói hay, làm dở”. Một cán bộ không tham nhũng nhưng né tránh trách nhiệm, không dám quyết định việc thuộc thẩm quyền của mình, cũng khó tạo dựng uy tín.

Uy tín hôm nay, vì thế, không chỉ đo bằng đạo đức mà còn bằng năng lực kiến tạo phát triển; không chỉ bằng việc không vi phạm mà bằng tinh thần dám chịu trách nhiệm. Nó là tài sản chính trị tích lũy bằng liêm chính, bản lĩnh và tận tụy với dân.

Không một thế lực nào lấy đi được uy tín của Đảng. Chỉ có chính chúng ta mới làm được điều đó - hoặc giữ được nó.