Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Bộ, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung: Tăng cường hợp tác giữa các chính đảng Đông Nam Á là yêu cầu chiến lược

Nhiệt liệt chào mừng các đại biểu đến với Thủ đô Hà Nội, Thành phố vì Hòa bình, tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ 3, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh, Tọa đàm hôm nay là một dấu ấn vô cùng có ý nghĩa đối với tiến trình hợp tác của ASEAN, đánh dấu lần đầu tiên một cuộc gặp gỡ và trao đổi giữa các chính đảng ở khu vực Đông Nam Á.

Theo đó, Tọa đàm lần đầu tiên giữa các chính đảng Đông Nam Á diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực đang chuyển động hết sức nhanh chóng, với những biến đổi nhanh, mạnh, sâu sắc, tác động sâu rộng tới tất cả nước, các chính đảng. Mới đây, tại Đối thoại Shangri-la 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm đã phát biểu rằng thế giới đang đứng trước 3 cuộc khủng hoảng. Đó là khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển, và khủng hoảng lòng tin chiến lược. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhận định, các cuộc khủng hoảng đó đang hội tụ rõ nét tại châu Á - Thái Bình Dương, ảnh hưởng trực tiếp đời sống hàng ngày của mỗi người dân Đông Nam Á.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định, trên thực tế, các nước Đông Nam Á đều đang đứng trước những thách thức mới trong chặng đường vươn tới những thành tựu kinh tế - xã hội mới. Không ít động lực tăng trưởng truyền thống đang gặp những trở ngại. Tự do hóa thương mại, toàn cầu hóa, liên kết kinh tế quốc tế và khu vực đang đứng trước những cơn gió ngược. Khu vực Đông Nam Á cũng như nhiều khu vực khác liên tục chứng kiến nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng. Khu vực châu Á - Thái Bình Dương vẫn là đầu tàu của liên kết kinh tế quốc tế, nhưng môi trường an ninh rủi ro hơn trước, triển vọng kinh tế còn nhiều yếu tố khó khăn.

Và trong cả khu vực, theo Bộ trưởng, Phương cách ASEAN (ASEAN way), một trong những chìa khóa thành công của ASEAN trong thúc đẩy một Cộng đồng thống nhất, đoàn kết, cũng đang đối mặt những chướng ngại trong việc phát huy đối thoại trong và ngoài ASEAN. Luật pháp quốc tế và các thể chế đa phương đứng trước những thách thức chưa từng có. Các xung đột vẫn tiếp tục xảy ra, với những chiều kích mà cách đây chỉ vài năm chúng ta khó có thể tưởng tượng ra. Hòa bình, ổn định cho phát triển đang trở nên mong manh ở cả phạm vi toàn cầu và khu vực.

Trong bối cảnh phức tạp đó, bày tỏ tin tưởng hơn vào tương lai của ASEAN khi nhìn lại những thành tựu to lớn, ý nghĩa mà ASEAN đã đạt được, Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định, sợi dây kết nối ASEAN đang ngày càng bền chặt hơn trên nhiều lĩnh vực, từ chính trị - an ninh, kinh tế, văn hóa – xã hội. Hình ảnh của ASEAN ngày càng hiện diện rộng rãi hơn trong đời sống nhân dân mỗi nước. Từ một khu vực hội tụ của khác biệt giữa các nước lớn, ASEAN trong nhiều thập kỷ qua đã tạo diễn đàn và trở thành cầu nối cho đối thoại giữa các nước trong và ngoài khu vực.

Cũng theo người đứng đầu ngành Ngoại giao Việt Nam, tương lai của ASEAN phụ thuộc vào hành động của mỗi chúng ta. Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN đã khẳng định mong muốn chung của tất cả các nước thành viên về “hiện thực hóa một ASEAN tự cường, đổi mới sáng tạo, năng động và lấy người dân làm trung tâm vào năm 2045”, hướng tới một ASEAN phát triển, là “tâm điểm tăng trưởng của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương”. Các nước ASEAN cũng thấy rõ những thách thức đặt ra đối với hiện thực hóa tầm nhìn tham vọng của cả Cộng đồng, Tầm nhìn 2045.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung chỉ rõ, để vượt qua thách thức, giữ vững đoàn kết và tự chủ chiến lược đòi hỏi hợp tác ASEAN không chỉ dừng ở kênh nhà nước, chính phủ và nghị viện, mà cần được củng cố từ chính nền tảng chính trị của mỗi quốc gia: Các chính đảng. Tăng cường hợp tác giữa các chính đảng Đông Nam Á, vì vậy, không chỉ là một sáng kiến giao lưu, mà là một yêu cầu mang tính chiến lược:

Một là, hợp tác chính đảng đưa ASEAN đến gần người dân hơn và quy tụ được sức mạnh của toàn xã hội. Là lực lượng gắn bó trực tiếp với các tầng lớp nhân dân, các chính đảng tạo nên cầu nối hai chiều: Vừa đưa quyết sách của ASEAN vào đời sống người dân, vừa đưa tiếng nói của người dân lên tầm khu vực. Đó cũng là kênh huy động sự đồng thuận xã hội rộng rãi để cùng ứng phó những thách thức chung - từ biến đổi khí hậu, an ninh mạng đến phát triển bền vững và kinh tế số.

Hai là, hợp tác chính đảng tạo điểm tựa cho sự ổn định và tính liên tục của các cam kết chính trị dài hạn, trước mắt là việc triển khai hiệu quả Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.

Ba là, hợp tác chính đảng có thể hướng tới một kênh trao đổi linh hoạt bổ sung trong khu vực. Ở châu Á đã hình thành cơ chế Hội nghị quốc tế các chính đảng châu Á (ICAPP); song ASEAN vẫn chưa có một kênh kết nối chính đảng của riêng mình.

Trên tinh thần đó, Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh, Tọa đàm đứng trước 3 câu hỏi lớn:

Thứ nhất, làm sao để tăng cường hợp tác, củng cố lòng tin giữa các chính đảng Đông Nam Á?

Thứ hai, làm thế nào để lan tỏa những bài học hay về quản trị, xây dựng đảng?

Thứ ba, làm thế nào để tăng cường đóng góp của các chính đảng vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN?

“Với những trao đổi xây dựng, vì mục tiêu chung như vậy, chúng tôi tin tưởng Tọa đàm sẽ góp phần bổ trợ, làm sâu sắc hơn nữa đoàn kết, gắn bó ASEAN và quan hệ hợp tác giữa các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á. Năm 2025 đã chứng kiến dấu mốc Timor-Leste trở thành thành viên, giúp hoàn chỉnh gắn kết tất cả các quốc gia Đông Nam Á trong ASEAN. Chúng tôi mong đợi Tọa đàm lần đầu năm nay sẽ là một dấu mốc nữa, mở ra kênh đối thoại thường xuyên hơn giữa các chính đảng Đông Nam Á, thể hiện sự đóng góp trách nhiệm của các đảng chính trị đối với tương lai phát triển của Cộng đồng, duy trì gắn kết và vai trò trung tâm của ASEAN, góp phần duy trì hòa bình, ổn định và thịnh vượng ở khu vực”, Bộ trưởng Lê Hoài Trung bày tỏ.

Trong khuôn khổ Tọa đàm, các đại biểu đại diện từ các chính đảng Đông Nam Á trao đổi nhiều chủ đề quan trọng: Xây dựng lòng tin giữa các chính đảng Đông Nam Á vì một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường và vững mạnh; kinh nghiệm về quản trị và thúc đẩy hợp tác giữa các chính đảng trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN; phát huy vai trò của chính đảng trong thúc đẩy hợp tác ASEAN và hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.