Vắc-xin mRNA mở ra cơ hội sống sót dài hơn cho bệnh nhân ung thư tụy
Một nghiên cứu mới vừa công bố trên tạp chí Nature cho thấy loại vắc-xin sử dụng công nghệ mRNA, tương tự công nghệ sản xuất vắc-xin phòng bệnh Covid-19, đã giúp ngăn ngừa sự tái phát của ung thư tuyến tụy ở một nửa số bệnh nhân tham gia thử nghiệm trong suốt hai năm.
Ung thư tuyến tụy vốn được coi là một trong những loại ung thư nguy hiểm nhất với tỷ lệ tử vong cực cao. Ngay cả khi được phẫu thuật cắt bỏ khối u, có đến 90% bệnh nhân vẫn bị tái phát trong vòng từ 7 đến 9 tháng.
Vắc-xin mRNA kỳ vọng mở ra hy vọng mới trong điều trị ung thư tụy, một trong những bệnh có tỷ lệ sống sót sau 5 năm ở mức rất thấp. Ảnh: Unsplash
Tuy nhiên, kết quả từ thử nghiệm lâm sàng giai đoạn đầu do Trung tâm Ung thư Memorial Sloan Kettering (MSK) thực hiện đã mở triển vọng mới đầy hứa hẹn.
Tiến sĩ Vinod Balachandran, bác sĩ phẫu thuật ung thư tại MSK và là người dẫn đầu nghiên cứu, chia sẻ: “Kết quả này cho thấy hệ thống miễn dịch có thể được huấn luyện để nhận diện ung thư tụy, và công nghệ mRNA là một công cụ cực kỳ linh hoạt để thực hiện điều đó.”
Khác với các liệu pháp truyền thống, vắc-xin trong nghiên cứu này được thiết kế riêng cho từng bệnh nhân, phản ánh xu hướng y học chính xác ngày càng phát triển.
Quy trình bắt đầu ngay sau khi khối u được cắt bỏ, khi các nhà khoa học giải mã vật liệu di truyền của tế bào ung thư để xác định các “dấu ấn” đặc trưng, hay kháng nguyên mới (neoantigen). Từ đó, họ tạo ra một loại vắc-xin mRNA mang thông tin về những mục tiêu này, nhằm “huấn luyện” hệ miễn dịch nhận diện và tấn công chính xác các tế bào ung thư còn tồn tại.
Kết quả từ thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1 cho thấy một số bệnh nhân đã phát triển phản ứng miễn dịch đủ mạnh và kéo dài trong nhiều năm.
Đáng chú ý, nhóm này cũng chưa ghi nhận tái phát trong thời gian theo dõi, một kết quả hiếm gặp đối với ung thư tuyến tụy, nơi bệnh thường quay trở lại nhanh chóng ngay cả sau điều trị tích cực.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng đây mới chỉ là những tín hiệu ban đầu và cần được xác nhận trong các thử nghiệm quy mô lớn hơn.
Cơ chế hoạt động của vắc-xin mRNA trong trường hợp này kế thừa nền tảng đã được kiểm chứng trong đại dịch Covid-19, nhưng với mức độ cá nhân hóa sâu hơn nhiều.
Thay vì nhắm vào một loại virus cố định, vắc-xin được “lập trình” để phản ánh đặc điểm riêng của từng khối u, biến mỗi liệu pháp thành một sản phẩm gần như được cá thể hóa hoàn toàn cho từng bệnh nhân.
Cách tiếp cận này mở ra khả năng vượt qua một trong những thách thức lớn nhất trong điều trị ung thư tụy: tính đa dạng và khả năng “né tránh” của tế bào ung thư trước hệ miễn dịch.
Bằng việc cung cấp cho cơ thể một “bản đồ mục tiêu” rõ ràng, vắc-xin giúp các tế bào miễn dịch xác định chính xác đối tượng cần tiêu diệt, thay vì phản ứng kém hiệu quả hoặc không đủ mạnh.
Dù vậy, con đường phía trước vẫn còn dài. Thử nghiệm giai đoạn 2 với quy mô lớn hơn hiện đang được triển khai nhằm đánh giá liệu hiệu quả quan sát được có thể được tái lập trên nhiều nhóm bệnh nhân khác nhau hay không. Ngoài ra, các nhà khoa học cũng đang theo dõi chặt chẽ độ bền của phản ứng miễn dịch và khả năng duy trì kiểm soát bệnh trong dài hạn.
Nếu được xác nhận, phương pháp này không chỉ có ý nghĩa đối với ung thư tuyến tụy mà còn có thể được mở rộng sang các loại ung thư khác như phổi hay đại trực tràng, nơi nhu cầu về các liệu pháp điều trị mới vẫn rất cấp thiết.
Trong bối cảnh đó, công nghệ mRNA, vốn được thúc đẩy nhanh chóng trong đại dịch, đang dần chuyển mình từ một công cụ chống virus thành một nền tảng tiềm năng cho điều trị ung thư.
Tin nóng
Nhiều người dân nhập viện trong tình trạng nguy kịch sau khi bị rắn chàm quạp cắn, với các biểu hiện sưng nề lan nhanh và rối loạn đông máu.
Tuần cuối tháng 4 đặt nhóm cung giữa vòng hoàng đạo vào thế phải điều chỉnh cách hành động, khi những gì từng hiệu quả trước đó không còn phát huy tác dụng như kỳ vọng.
Táo và cam đều có thể hỗ trợ duy trì lượng đường trong máu ở mức khỏe mạnh.
Khi trẻ bước vào giai đoạn ăn dặm, nhiều phụ huynh bối rối về khẩu phần, thực đơn và cách chế biến, đặc biệt trong những ngày đầu tập ăn.
Đào Xuân Trường, người hoạt động trong lĩnh vực fitness, cho rằng tập luyện không chỉ mang lại lợi ích về thể chất mà còn hình thành những thói quen tích cực.
Tuần cuối tháng 4 không thiếu cơ hội, nhưng nếu không kiểm soát tốt nhịp độ và phạm vi công việc, nhiều chòm sao dễ tự làm khó mình.
Tin mới
Sử dụng chế độ giặt nước nóng không cần thiết có thể khiến hóa đơn tiền điện tăng mạnh do thanh đốt nhiệt công suất lớn. Người dùng nên kiểm tra kỹ cài đặt trước khi vận hành.
Có những việc không nên làm khi xảy ra mưa đá như không nên trú trong nhà mái lá, mái ngói, fibro ximăng, dưới cây to, cột điện, trạm biến áp, biển quảng cáo.
Những ngày gần đây, thời tiết Hà Nội bước vào cao điểm nắng nóng, nhu cầu bơi, tắm tại các khu vực ao, hồ, sông, suối của người dân tăng cao, tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra tai nạn đuối nước, đặc biệt đối với trẻ em.
RSV không chỉ gây bệnh ở trẻ nhỏ mà còn đe dọa người cao tuổi, đặc biệt người có bệnh nền, với nguy cơ biến chứng nặng và tử vong.
Khi việc phát triển bản thân trở thành cuộc đua tích lũy không hồi kết, càng cố gắng, bạn càng dễ rơi vào trạng thái quá tải và lạc lối. Có thể đã đến lúc bạn không cần 'thêm vào' nữa, mà cần học cách sắp xếp lại chính mình.
Ngày 19/4, Cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế đã có công văn đề nghị Sở Y tế tỉnh Nghệ An tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm để xác định rõ nguồn gốc cung cấp nguyên liệu, thực phẩm gây ngộ độc khiến 20 người trên địa bàn xã Diễn Châu sau khi ăn bánh mì phải nhập viện.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa yêu cầu triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm ngăn chặn từ sớm, từ xa nguy cơ xâm nhập chủng virus lở mồm long móng mới với độc lực mạnh đã xuất hiện tại nhiều quốc gia và tiến sát khu vực Việt Nam.
Bệnh hen suyễn (hen phế quản) là bệnh viêm mạn tính đường hô hấp, khiến phế quản co thắt, sưng phù và tiết nhầy, gây khó thở, khò khè, ho, nặng ngực. Bệnh có thể kiểm soát tốt bằng thuốc dự phòng, giúp bệnh nhân sống khỏe mạnh.