Vaccine ung thư cá thể hóa của Nga có kết quả ban đầu khả quan: Bác sĩ ung bướu nói gì?
Bệnh nhân đầu tiên thử nghiệm vaccine ung thư cá thể hóa của Nga được ghi nhận không còn tổn thương di căn sau 4 tháng. Tuy nhiên, chuyên gia ung bướu cho rằng đây mới là kết quả ban đầu, cần thêm bằng chứng trước khi có thể áp dụng rộng rãi.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Duy Anh trao đổi với bệnh nhân. (Ảnh: BVCC)
Tín hiệu mới từ vaccine ung thư cá thể hóa
Theo RT, bệnh nhân đầu tiên được điều trị bằng vaccine ung thư cá thể hóa Neooncovac của Nga không xuất hiện khối u mới trong suốt 4 tháng thử nghiệm. Đáng chú ý, các tổn thương di căn được ghi nhận đã biến mất.
Thông tin được ông Alexander Gintsburg, Giám đốc Viện Nghiên cứu Gamaleya và người đứng đầu chương trình thử nghiệm vaccine Neooncovac, xác nhận trong cuộc phỏng vấn với trang Gazeta.ru ngày 11/11. Bệnh nhân mắc u hắc tố, một dạng ung thư da, sẽ tiếp tục được theo dõi trong 3 năm. Đến nay, 6 bệnh nhân đã được tiếp cận liệu pháp và phía Nga đặt mục tiêu điều trị cho 20 người trước cuối năm 2026.
Theo bác sĩ Nguyễn Duy Anh, hiệu quả điều trị ung thư thường được đánh giá qua các mức độ: đáp ứng hoàn toàn khi tổn thương ung thư biến mất; đáp ứng một phần khi kích thước tổn thương giảm đáng kể và bệnh ổn định khi khối u chưa có dấu hiệu tiến triển.
“Ở người bệnh ung thư giai đoạn muộn, việc khối u, hạch di căn tiêu biến hoặc bệnh được giữ ổn định, không xuất hiện thêm ổ di căn mới đã là kết quả rất đáng mừng. Vì vậy, kết quả ban đầu của vaccine Neooncovac là một tín hiệu chuyên môn khả quan”, bác sĩ Duy Anh nhận định.
Theo chuyên gia, những liệu pháp mới như vaccine ung thư có thể mang thêm hy vọng cho nhóm bệnh nhân đã sử dụng các phác đồ điều trị thông thường nhưng bệnh vẫn tiến triển. Với những người bệnh này, việc kiểm soát được khối u, kéo dài thời gian sống thêm vài tháng hoặc một năm cũng có ý nghĩa lớn.
Thực tế, liệu pháp miễn dịch và điều trị trúng đích đã giúp nhiều bệnh nhân ung thư giai đoạn muộn có thêm cơ hội. Một số trường hợp ung thư giai đoạn 4 đáp ứng hoàn toàn với thuốc miễn dịch; nhiều bệnh nhân ung thư phổi, ung thư vú, ung thư đại trực tràng duy trì bệnh ổn định, có chất lượng sống tốt trong 2-3 năm, thậm chí 4-5 năm.
Tuy nhiên, bác sĩ Duy Anh lưu ý, y học hiện nay vẫn chưa thể chữa khỏi triệt để ung thư giai đoạn 4. Bệnh có thể tái phát sau một thời gian và tỷ lệ bệnh nhân di căn đạt đáp ứng hoàn toàn còn tương đối thấp.
Cần thêm bằng chứng trước khi áp dụng rộng rãi
Theo bác sĩ Duy Anh, những kết quả ban đầu từ Nga cần được đánh giá thêm qua các nghiên cứu quy mô lớn, theo dõi dài hạn và thẩm định độc lập. Thử nghiệm giai đoạn 3 trong quá trình phát triển thuốc thường cần được triển khai đa trung tâm, với số lượng bệnh nhân lớn, nhằm đánh giá đầy đủ hiệu quả và các tác dụng không mong muốn.
“Kết quả từ Nga là tín hiệu tích cực, mở ra hy vọng mới cho ngành ung thư học. Nhưng để vaccine này trở thành phác đồ điều trị phổ biến tại Việt Nam cũng như trên thế giới, chúng ta cần thêm thời gian chờ kết quả thử nghiệm đa trung tâm quy mô lớn và sự thẩm định chính thức từ các cơ quan y tế quốc tế”, bác sĩ Duy Anh chia sẻ.
Chuyên gia khuyến cáo người bệnh và gia đình nên tiếp cận thông tin về các liệu pháp mới từ nguồn chính thống, không tự ý ngừng hoặc thay đổi phác đồ đang điều trị. Việc lựa chọn phương pháp cần được trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa ung bướu, căn cứ vào giai đoạn bệnh và tình trạng sức khỏe của từng người.
Khác với vaccine phòng bệnh thông thường, vaccine ung thư cá thể hóa là liệu pháp điều trị được thiết kế riêng cho từng bệnh nhân. Quá trình này bắt đầu bằng việc lấy mẫu mô khối u và mô lành, phân tích đặc điểm di truyền để tạo vaccine giúp hệ miễn dịch nhận diện và tấn công tế bào ung thư.
Theo bác sĩ Duy Anh, khi xuất hiện thông tin về thuốc hoặc vaccine ung thư mới, người bệnh cần cảnh giác với những quảng cáo về sản phẩm “xách tay” hay dịch vụ trung gian đưa bệnh nhân ra nước ngoài điều trị. Vaccine cá thể hóa được sản xuất dựa trên mẫu khối u của từng người, không phải sản phẩm có thể mua bán và sử dụng như thuốc thông thường.
Trong khi các vaccine điều trị ung thư tiếp tục được nghiên cứu, người dân vẫn có thể chủ động phòng ngừa một số bệnh ung thư bằng những vaccine đã được sử dụng rộng rãi. Vaccine viêm gan B giúp giảm nguy cơ ung thư gan; vaccine HPV góp phần phòng ung thư cổ tử cung và một số ung thư liên quan virus HPV.
Bên cạnh tiêm chủng, bác sĩ Duy Anh khuyến cáo mọi người duy trì khám sức khỏe, tầm soát phù hợp và tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế vẫn là những biện pháp quan trọng để giảm nguy cơ và phát hiện bệnh sớm.


