Vạch trần luận điệu sai trái về sự đối lập giữa kinh tế tư nhân và kinh tế nhà nước

Ngay lập tức nhiều quan điểm chống phá, xuyên tạc cho rằng kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân hoàn toàn đối lập nhau; coi kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất đồng nghĩa với kinh tế nhà nước là thứ yếu, không còn vai trò chủ đạo? Trước hết cần khẳng định: Đảng không đặt các thành phần kinh tế vào quan hệ triệt tiêu lẫn nhau, mà xác lập chúng trong một chỉnh thể thống nhất, cùng phát triển vì mục tiêu chung. Việc nhận diện, vạch trần, đấu tranh bác bỏ các quan điểm sai trái, thù địch, đối lập giữa kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân là yêu cầu cấp thiết trong cuộc đấu tranh tư tưởng lý luận hiện nay.

Ảnh minh họa: Chinhphu.vn

Khi sự phát triển của tư duy kinh tế trở thành mục tiêu xuyên tạc

Qua bốn thập niên đổi mới, Đảng ta luôn kiên định mục tiêu xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đồng thời không ngừng phát triển tư duy lý luận kinh tế cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Đó là quá trình vừa giữ vững nguyên tắc chiến lược, vừa linh hoạt trong phương thức tổ chức thực hiện nhằm phát huy tối đa mọi nguồn lực cho phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Cần khẳng định rằng Nghị quyết 68 và Nghị quyết 79 không phải hai quyết định rời rạc, trái chiều nhau. Đó là biểu hiện sâu sắc của tư duy phát triển thống nhất trên cơ sở phát huy năng lực nội sinh của nền kinh tế theo mục tiêu chủ nghĩa xã hội. Đại hội XIV xác định: “Phát triển kinh tế nhà nước thực sự giữ vai trò chủ đạo, phát triển kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế”. Đó chính là định vị đúng vị trí của từng thành phần kinh tế, theo đó kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân dù có vai trò, tỷ trọng, mức đóng góp khác nhau trong tổng thể nền kinh tế, nhưng cùng hướng về một mục tiêu chung là phát triển đất nước nhanh, bền vững theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Đó cũng là sự nhất quán cả trong nhận thức, tư duy và thực tiễn lãnh đạo của Đảng, tuy nhiên nhiều luận điệu xuyên tạc tìm cách bẻ cong nhận thức. Trên các nền tảng mạng xã hội, trên nhiều diễn đàn núp bóng phân tích chính sách, không ít ý kiến cố tình đặt Nghị quyết 68 và Nghị quyết 79 ở hai cực đối lập không thể dung hợp nhau. Chúng lập luận rằng nếu xác định kinh tế tư nhân là “một động lực quan trọng nhất”, thì nhấn mạnh kinh tế nhà nước “chủ đạo” là “mâu thuẫn”; rằng Đảng đã không “nhất quán” ngay trong tư duy lãnh đạo và “lúng túng trong tư duy phát triển”; rằng Đảng “vừa muốn theo thị trường, vừa không dứt khỏi tư duy bao cấp”…

Thoạt nhìn luận điệu có vẻ như “phản biện chính sách” rất “thiện chí”; rất “công tâm”, rất “khoa học” nhưng bản chất bên trong chính là chúng cố tình tấn công vào nền tảng tư tưởng lý luận của Đảng. Ở đây cũng không quá khó để nhận ra thủ đoạn dẫn dắt chính trị khá tinh vi: Cắt hai mệnh đề khỏi cùng một chỉnh thể đường lối, rồi dẫn dắt dư luận nhìn nhận chúng như hai lựa chọn loại trừ nhau. Đây chính là cách nhanh nhất, ngắn nhất để biến một chủ trương nhất quán thành “lỗi chính sách” nghiêm trọng cần khắc phục. Điều đó sẽ nhanh chóng dẫn tới mâu thuẫn trong cách nhìn, cách nghĩ của công chúng. Nguy hiểm ở chỗ nếu một chủ trương đúng nhưng bị cắt khúc, tách biệt, kéo lệch và lặp lại đủ nhiều cũng sẽ dẫn tới sự hoang mang, hoài nghi, dần dần len lỏi vào tâm tư, tình cảm của cán bộ, đảng viên và người dân. Qua đó tác động tới sự đồng thuận trong nhận thức xã hội về những vấn đề kinh tế, chính trị của đất nước và hệ lụy là rất lớn nếu không đấu tranh, bác bỏ kịp thời.

Cũng cần nhấn mạnh rằng, lâu nay thủ đoạn xuyên tạc quen thuộc của các thế lực thù địch vẫn cố tình “đối lập hóa” nhiều vấn đề kinh tế, chính trị của đất nước, nhất là các nghị quyết, các chủ trương, quyết sách lớn của Đảng, Nhà nước để tạo mâu thuẫn, xáo trộn trong tư tưởng, nhận thức của xã hội. Tuy nhiên, đối với Nghị quyết 68 và Nghị quyết 79, thủ đoạn này không còn “thô ráp” như trước, mà được bọc trong lớp ngôn ngữ có vẻ “khách quan” như: Phản biện; kiến nghị chính sách; so sánh, phân tích; góp ý cải cách... để tạo cảm giác rất “chân thành”, “cầu thị”, “vì dân” nhưng thực chất là để che đậy tinh vi dụng ý chính trị thâm sâu bên trong của các thế lực thù địch.

Thủ đoạn “ru ngủ” này dễ dẫn dắt người đọc, người nghe, người xem tới sự tò mò trong nhận thức, dần dần tới hoài nghi, mâu thuẫn nếu không đủ tỉnh táo để nhận ra trước khi quá muộn. Nói tới Nghị quyết 79, chúng bám vào cụm “kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo”, rồi gán ghép rằng đó là “tư duy bao cấp kéo dài”, “ưu ái doanh nghiệp nhà nước”, thậm chí “đi ngược quy luật thị trường”. Nói tới Nghị quyết 68, chúng thổi phồng cụm “một động lực quan trọng nhất”, suy diễn rằng Đảng đã “thừa nhận vai trò quyết định của kinh tế tư nhân”, rồi ngụy biện: Nếu kinh tế tư nhân đã là động lực lớn, thì kinh tế nhà nước còn “chủ đạo” để làm gì? Ở đây điểm đánh tráo nằm ở chỗ chúng cố biến hai khái niệm khác nhau về vai trò, chức năng thành hai lựa chọn đối nghịch, loại trừ nhau. “Chủ đạo” bị kéo thành “bao trùm, lấn át”. “Động lực” bị kéo thành “thay thế, chi phối”.

Quan hệ đúng giữa kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân là quan hệ bổ trợ, phân công và cộng hưởng, một bên giữ nền, bảo đảm các cân đối lớn; bên kia phát huy sức bật thị trường, giải phóng sức sản xuất và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Chúng khác nhau về chức năng, vai trò nhưng không đối lập, loại trừ hay buộc phải lựa chọn giữa có và không. Đại hội XIV đã xác định rất rõ: “Phát huy đầy đủ chức năng, vai trò của các khu vực kinh tế. Phát triển kinh tế nhà nước hiệu quả, thật sự giữ vai trò chủ đạo trong việc bảo đảm ổn định vĩ mô, các cân đối lớn, định hướng chiến lược và dẫn dắt nền kinh tế; phát triển kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế”. Như vậy, quan điểm của Đảng đã rất rõ ràng, nhất quán, không hề mâu thuẫn trong định vị vai trò, chức năng của kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và đặt chúng trong một tổng thể có mối quan hệ tương hỗ lẫn nhau cùng hướng tới mục tiêu: Dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Việc gì có lợi cho dân ta phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân ta phải hết sức tránh”. Một chủ trương kinh tế đúng không phải vì nó làm mạnh riêng một khu vực kinh tế nào, mà vì nó làm đất nước phát triển hơn, nhân dân hưởng lợi nhiều hơn, xã hội ổn định, văn minh hơn, tạo sự đồng thuận lớn hơn trong quần chúng nhân dân. Mọi thủ đoạn cố ý đẩy kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân sang hai thái cực đối lập về thực chất là cố tình phủ nhận nền tảng tư tưởng của Đảng, đi ngược lại lợi ích thiết thực của nhân dân và cơ hội phát triển hùng cường của dân tộc trong kỷ nguyên mới.

Kinh tế nhà nước - vai trò chủ đạo không thể bị làm lệch nghĩa

Trước hết cần khẳng định kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo không phải là sự tiếp tục cơ chế quản lý tập trung bao cấp trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, càng không phải ôm đồm, bao sân, lấn át hoặc làm suy giảm vai trò của các thành phần kinh tế khác, nhất là kinh tế tư nhân. Cốt lõi của vai trò chủ đạo là phải bảo đảm sử dụng các nguồn lực kinh tế hiệu quả nhất để thực hiện các chức năng điều tiết, ổn định vĩ mô, đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế, thực hiện vai trò định hướng chiến lược, giữ vững quốc phòng, an ninh đất nước. Kinh tế nhà nước chủ yếu tập trung ở các lĩnh vực hạ tầng chiến lược và các ngành kinh tế có tính chất nền tảng như năng lượng, dầu khí, tài chính - ngân hàng, viễn thông, hạ tầng số, logistics hoặc những lĩnh vực gắn với quốc phòng - an ninh… Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, kinh tế nhà nước cũng là một thành phần kinh tế cạnh tranh bình đẳng với các thành phần kinh tế khác nhằm đảm bảo hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Do vậy, các nguồn lực kinh tế nhà nước nắm giữ không thể phân bổ, sử dụng tùy tiện, ngược lại phải dựa trên tín hiệu thị trường để tính toán hiệu quả đầu tư, tránh lãng phí nguồn lực.

Kinh tế tư nhân - động lực quan trọng nhất, không phải lực lượng đối lập

Xác định kinh tế tư nhân là “một động lực quan trọng nhất” không có nghĩa trao cho khu vực này vai trò thay thế kinh tế nhà nước. Vai trò động lực quan trọng nhất không đồng nghĩa với chi phối kiểm soát toàn bộ nền kinh tế, càng không phải là lực lượng kinh tế đối lập. Nếu kinh tế nhà nước giữ vai trò nền tảng ở những lĩnh vực trọng yếu, cốt lõi, thì kinh tế tư nhân sẽ là nơi thể hiện rõ nhất sức sống của thị trường, khả năng cạnh tranh, tính thích ứng nhanh với đổi mới công nghệ và cải thiện năng suất lao động. Nghị quyết 68 vì thế là kết quả của một quá trình tổng kết thực tiễn đủ dài để đi đến thống nhất nhận thức: “Phát triển kinh tế tư nhân nhanh, bền vững, hiệu quả, chất lượng cao vừa là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, vừa mang tính chiến lược lâu dài”.

Thực tiễn cũng cho thấy vai trò và đóng góp to lớn của kinh tế tư nhân cho sự phát triển kinh tế, xã hội: “Khu vực kinh tế tư nhân hiện có khoảng hơn 940 nghìn doanh nghiệp và hơn 5 triệu hộ kinh doanh đang hoạt động, đóng góp khoảng 50% GDP, hơn 30% tổng thu ngân sách nhà nước và sử dụng khoảng 82% tổng số lao động vào tăng trưởng kinh tế”. Những con số biết nói đó cho thấy kinh tế tư nhân là nguồn lực rất quan trọng của nền kinh tế, sự phát triển của nó không đe dọa hoặc suy yếu vai trò kinh tế nhà nước mà ngược lại. Khi kinh tế tư nhân được tự do phát triển trong những lĩnh vực pháp luật không cấm sẽ phát huy được vai trò động lực cho phát triển kinh tế, xã hội, sẽ là lực lượng tiên phong thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia; công nghiệp hóa, hiện đại hóa; đóng góp to lớn trong xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, tự cường, thịnh vượng.

Nghị quyết 68 và Nghị quyết 79 không phải hai văn bản tách rời, càng không phải hai hướng đi đối lập, loại trừ nhau. Mà là hai bộ phận hữu cơ trong tổng thể đường lối phát triển kinh tế của Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới. Trong tổng thể đó, kinh tế nhà nước phải đủ mạnh để giữ vai trò chủ đạo; kinh tế tư nhân phải được giải phóng sức sản xuất để trở thành một động lực quan trọng nhất của tăng trưởng, đổi mới sáng tạo. Mọi thủ đoạn xuyên tạc, chống phá, đối lập giữa kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân cần được vạch trần, bác bỏ.

Đại tá, TS PHÙNG MẠNH CƯỜNG, Phó chủ nhiệm Khoa Kinh tế chính trị học Mác-Lênin (Học viện Chính trị)