Văn Miếu – Quốc Tử Giám đổi mới trải nghiệm di sản bằng sơ đồ tham quan mới

Đây là hoạt động thiết thực nhằm đổi mới công cụ giới thiệu di sản, nâng cao trải nghiệm tham quan, đồng thời đánh dấu hiệu quả hợp tác Việt – Pháp trong nghiên cứu, đào tạo và phát huy giá trị di sản văn hóa.

Lễ ra mắt sơ đồ và tờ gấp tham quan mới tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Ảnh: H.L

Đổi mới công cụ khám phá di sản

Với diện tích hơn 54.000m² cùng nhiều lớp không gian lịch sử, Văn Miếu - Quốc Tử Giám đặt ra yêu cầu xây dựng những công cụ hướng dẫn trực quan, giúp du khách thuận tiện định hướng và hiểu rõ hơn giá trị của từng hạng mục trong di tích.

Sơ đồ tổng thể mới giới thiệu cấu trúc không gian, vị trí các công trình và những điểm tham quan chính, giúp du khách chủ động lựa chọn lộ trình khám phá. Trong khi đó, tờ gấp cung cấp những thông tin ngắn gọn về lịch sử hình thành, kiến trúc, các nhân vật lịch sử cùng những giá trị văn hóa, giáo dục tiêu biểu của Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Sự kết hợp giữa bản đồ, hình ảnh và nội dung thuyết minh góp phần nâng cao chất lượng giới thiệu di sản, mang đến cho công chúng trải nghiệm tham quan thuận tiện và sâu sắc hơn.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Xuân Tài phát biểu. Ảnh: H.L.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Xuân Tài cho rằng, Văn Miếu – Quốc Tử Giám là một trong những di tích lịch sử, văn hóa tiêu biểu của Thủ đô, biểu tượng của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng nhân tài của dân tộc Việt Nam. Vì vậy, những công cụ hướng dẫn mới sẽ góp phần giúp du khách định hướng, khám phá các công trình, đồng thời hiểu rõ hơn về lịch sử, kiến trúc và những giá trị văn hóa, giáo dục của di tích.

Đáng chú ý, dự án là kết quả hợp tác giữa Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám với Đại sứ quán Pháp, Viện Pháp tại Việt Nam và Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội. Điểm nổi bật là việc thiết kế sơ đồ và tờ gấp hướng dẫn tham quan được thực hiện bởi đội ngũ kiến trúc sư, tiến sĩ được đào tạo tại Pháp, hiện là giảng viên Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội.

Nhóm chuyên gia đã kết hợp nghiên cứu tư liệu lịch sử, kiến trúc và cấu trúc không gian di tích với các phương pháp thiết kế, diễn giải di sản hiện đại để xây dựng những sản phẩm khoa học, trực quan và dễ sử dụng.

Giới thiệu sơ đồ mới khám phá Văn Miếu. Ảnh: H.L.

Theo PGS.TS Vũ Ngọc Anh, Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, dự án cũng gợi nhắc chặng đường hợp tác đào tạo và nghiên cứu giữa nhà trường với các trường đại học, cơ quan và đối tác Pháp đã kéo dài gần 30 năm.

Sự hợp tác Việt – Pháp trong lĩnh vực di sản còn có nền tảng từ lịch sử nghiên cứu của các học giả hai nước từ đầu thế kỷ XX đến nay. Việc triển khai dự án lần này tiếp tục nối dài mối quan hệ hợp tác bằng những hoạt động cụ thể, gắn nghiên cứu khoa học với ứng dụng thực tiễn, đồng thời cho thấy hiệu quả của hợp tác giáo dục và khoa học Việt – Pháp.

Hướng tới hành trình khám phá di sản bằng công nghệ

Việc ra mắt sơ đồ và tờ gấp tham quan mới không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giới thiệu di sản mà còn mở ra những định hướng hợp tác lâu dài trong nghiên cứu, sưu tầm, số hóa và phát huy giá trị Văn Miếu – Quốc Tử Giám.

Các đại biểu nghe giới thiệu sơ đồ tham quan mới tại Di tích Quốc gia Đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Ảnh: H.L.

Trong thời gian tới, hợp tác Việt – Pháp sẽ tiếp tục được đẩy mạnh thông qua việc xây dựng nền tảng tư liệu số đa ngôn ngữ. Nền tảng hướng tới tập hợp, hệ thống hóa các nguồn tư liệu lịch sử, văn bia, hoành phi, câu đối, sắc phong và tài liệu lưu trữ liên quan đến Văn Miếu – Quốc Tử Giám, lịch sử giáo dục và khoa cử Nho học Việt Nam. Trong đó, việc khai thác các nguồn tư liệu bằng tiếng Pháp được chú trọng, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận di sản và thúc đẩy hợp tác giữa hai nước.

Định hướng này cũng hướng tới kết hợp tư liệu khoa học với bản đồ tương tác, mã QR và các công cụ thuyết minh số, phục vụ đồng thời nhu cầu nghiên cứu chuyên sâu, giáo dục di sản và tìm hiểu của công chúng.

Tờ gấp giới thiệu các điểm tham quan tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Ảnh: H.L.

Song song với đó là kế hoạch xây dựng các hành trình khám phá di sản theo chủ đề. Trước hết, các hành trình được triển khai trong khuôn viên Văn Miếu - Quốc Tử Giám, sau đó mở rộng kết nối với mạng lưới Văn Miếu, Văn chỉ và những làng khoa bảng tiêu biểu trên cả nước. Thông qua sự kết hợp giữa nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ số và phát triển du lịch di sản, Văn Miếu – Quốc Tử Giám có thể trở thành điểm khởi đầu của những hành trình khám phá lịch sử giáo dục, khoa cử và truyền thống hiếu học Việt Nam.

Đánh giá về những định hướng này, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Xuân Tài cho rằng, việc phát triển nền tảng tư liệu số đa ngôn ngữ và các hành trình khám phá di sản phù hợp với mục tiêu của thành phố trong kết hợp bảo tồn di sản, giáo dục, chuyển đổi số và phát triển du lịch văn hóa bền vững.