Vân tay laser mở đường xác thực thiết bị số không cần mật khẩu
Vân tay laser đang trở thành chìa khóa mới cho việc nhận diện thiết bị số, khi nhóm nghiên cứu tại Đại học Khoa học và Công nghệ King Abdullah chứng minh ánh sáng phát ra từ những con chip laser siêu nhỏ có thể đóng vai trò như dấu vân tay sinh trắc học, giúp máy móc tự chứng minh danh tính mà không cần mật khẩu hay khóa bảo mật truyền thống.
Hình ảnh minh họa ý tưởng về công nghệ xác thực mới của KAUST, kết hợp dấu vân tay vật lý được tạo ra bằng laser và trí tuệ nhân tạo để xác minh danh tính của các thiết bị được kết nối mà không cần mật khẩu hoặc khóa bảo mật truyền thống. Ảnh: KAUST
Vân tay laser vừa xuất hiện như một phương thức xác thực thiết bị số hoàn toàn mới, do các nhà khoa học tại Đại học Khoa học và Công nghệ King Abdullah, Ả Rập Xê Út, giới thiệu, dựa trên nguyên lý mỗi con laser bán dẫn khi hoạt động sẽ phát ra một kiểu ánh sáng riêng biệt, không trùng lặp ở bất kỳ thiết bị nào khác, tương tự cách vân tay phân biệt từng con người. Nghiên cứu này xuất hiện trên tạp chí Nature Electronics, đặt ra một hướng tiếp cận khác cho bài toán bảo mật, trong bối cảnh điện toán đám mây và hạ tầng trí tuệ nhân tạo đang mở rộng với tốc độ nhanh, kéo theo số lượng thiết bị kết nối tăng lên từng ngày.
Càng nhiều thiết bị gia nhập vào cùng một mạng lưới, câu hỏi làm sao xác minh danh tính từng thiết bị càng trở nên cấp bách, trong khi các phương pháp cũ dựa vào mật khẩu lưu trữ hoặc khóa bảo mật lại tiềm ẩn nguy cơ bị đánh cắp hoặc sao chép. Phó giáo sư Yating Wan, người đứng đầu nhóm nghiên cứu tại KAUST, giải thích rằng mọi thiết bị kết nối đều cần một cách chứng minh mình là hàng thật, và cách làm phổ biến hiện nay vẫn phụ thuộc vào mật khẩu hoặc khóa lưu trữ, trong khi hướng đi mà nhóm bà theo đuổi lại đặt câu hỏi liệu thiết bị có thể tự nhận diện bằng chính những đặc tính vốn có trong phần cứng của nó hay không.
Nền tảng của công nghệ vân tay laser nằm ở loại laser phát bề mặt hốc cộng hưởng thẳng đứng mang tính hỗn loạn, một linh kiện quang tử tạo ra chuỗi khóa nhận dạng độc nhất với tốc độ phản hồi vượt mốc 500 Gbps, một con số đòi hỏi hệ thống xử lý phía sau phải nhanh tương xứng để không tạo ra điểm nghẽn. Chính vì vậy, nhóm nghiên cứu kết hợp công nghệ laser với một mô hình mạng nơ ron tích chập, giúp việc xác thực diễn ra theo thời gian thực, ngay tại thời điểm tín hiệu ánh sáng phát ra từ con chip.
Trong các thử nghiệm tại phòng thí nghiệm, hệ thống ghép nối khóa nhận dạng đạt tỷ lệ nhận diện sai gần như bằng không, cho thấy độ chính xác vượt trội so với nhiều giải pháp bảo mật dựa trên mật khẩu truyền thống. Công nghệ vân tay laser hiện vẫn ở giai đoạn khởi đầu, và nhóm nghiên cứu tại KAUST đang tìm cách tích hợp nó vào hạ tầng điện toán và truyền thông trong tương lai, nơi tốc độ cùng độ tin cậy của khâu xác thực quyết định trực tiếp đến sự an toàn của toàn bộ hệ thống mạng.
Bà Wan nhận định rằng khi trí tuệ nhân tạo và các dịch vụ đám mây tiếp tục mở rộng quy mô, nhu cầu tìm kiếm những phương pháp bảo mật số mới, có khả năng vận hành ở quy mô lớn, đang tăng lên rõ rệt, và công trình của nhóm bà chính là minh chứng cho việc quang tử học cùng trí tuệ nhân tạo có thể phối hợp với nhau để giải quyết thách thức đó.
Tin nóng
Đánh dấu kỷ niệm 10 năm tổ chức, Triển lãm Solar & Storage Live Vietnam 2026 có quy mô kỷ lục với hơn 250 đơn vị triển lãm, 5.500 người tham dự và 120 diễn giả. Sự kiện không chỉ là nơi trưng bày công nghệ mà còn phản ánh rõ nét sự chuyển dịch mạnh mẽ của Việt Nam hướng tới một tương lai năng lượng sạch, bền vững và cạnh tranh hơn.
Nhờ chi phí vận hành tối ưu cùng tính năng ngày càng tiệm cận các mô hình hàng đầu tại Mỹ, các giải pháp AI từ Trung Quốc đang dần trở thành lựa chọn ưu tiên của nhiều doanh nghiệp Mỹ...
![[Ảnh] Quân đội mở rộng rãnh mộ tìm hài cốt liệt sĩ ở công viên Lê Thị Riêng](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w250_r3x2/2026_07_09_14_55579803/90cc46291462fd3ca473.jpg.avif)
Ngày 9/7, khu vực tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng được mở rộng, sau khi phát hiện 11 hài cốt tại điểm A, phía sau Nhà truyền thống.
Mỗi ngày, hàng chục triệu người Việt để lại dấu vết trên không gian số mà không hề nhận ra. Một cú nhấp chuột, một lần quét mã QR, một giao dịch ngân hàng hay một cuộc trò chuyện trực tuyến đều tạo ra dữ liệu cá nhân. Trong kỷ nguyên số, dữ liệu trở thành tài sản có giá trị, nhưng cũng khiến mỗi công dân đứng trước nguy cơ bị theo dõi, đánh cắp hoặc lợi dụng nếu thiếu một 'lá chắn' đủ mạnh.
Các hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) do VinEnergo phát triển và cung cấp vừa được EVNHANOI đưa vào vận hành tại 5 trạm biến áp 110 kV trên địa bàn thành phố, với tổng quy mô 50 MW/100 MWh. Đây là lần đầu tiên công nghệ lưu trữ tiên tiến BESS được triển khai quy mô lớn trên lưới điện Thủ đô.
Việt Nam là thị trường có phân khúc hàng không thương gia thân dài, với khoang hành khách lớn và tầm bay siêu xa, tăng trưởng nhanh nhất khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Tin mới
Bản tin thời sự 9-7 trên Báo Sài Gòn Giải Phóng có các thông tin đáng chú ý sau: Khởi công Nhà lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ trước ngày 27-7; Tiếp nhận hơn 50 cuộc gọi, tin nhắn cung cấp thông tin tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Sân bay Tân Sơn Nhất; Mở rộng khu vực tìm kiếm hài cốt liệt sĩ ở Công viên Lê Thị Riêng; Gần 60 năm giữ trọn ước hẹn ngày đoàn tụ; TPHCM bứt phá du lịch 6 tháng đầu năm, thu gần 214.000 tỷ đồng.
Website Starlink bất ngờ đăng tải nội dung gói cước 1,71 triệu đồng mỗi tháng với dịch vụ Internet vệ tinh dành hộ gia đình tại Việt Nam.
100% học sinh tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang mong muốn được thi lại; Siêu bão Bavi có kích thước cực lớn, Trung Quốc khẩn cấp ứng phó; Siêu máy tính dự đoán: Pháp thắng Maroc, vô địch World Cup 2026;... là những tin tức đời sống - xã hội nổi bật trong ngày.
Cảnh sát Tokyo ngày 9-7 cho biết đã bắt giữ một thanh niên 18 tuổi với cáo buộc sử dụng AI để thực hiện hành loạt vụ tấn công mạng quy mô lớn, đánh cắp dữ liệu cá nhân của hơn 7 triệu thành viên thuộc một chuỗi cà phê Internet nổi tiếng tại Nhật Bản.
Bảng xếp hạng các cơ sở giáo dục đại học toàn cầu Webometrics vừa công bố danh mục thứ hạng mới, phản ánh những chuyển biến tích cực trong việc số hóa học thuật của khối trường đại học Y Dược công lập tại Việt Nam.
Dự thảo Thông tư quy định cơ chế tài chính đối với nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược lần đầu đề xuất khung thu nhập cạnh tranh cho đội ngũ nhân lực chủ chốt.
Hai nước có tiềm năng hợp tác lớn trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, nhất là khi Việt Nam đang thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 275/2026/NĐ-CP ngày 8/7/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hóa chất và vật liệu nổ công nghiệp.