Vành đai 3,5: Tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy tiến độ các dự án thành phần
Vành đai 3,5 là tuyến giao thông quan trọng, kết nối khu vực phía Tây và phía Nam Hà Nội. Hiện tại nhiều dự án thành phần đang được triển khai, song tiến độ còn chênh lệch đáng kể. Giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật và tổ chức thi công trên những phần mặt bằng chưa liên tục vẫn là những trở ngại cần tập trung giải quyết.

Đoạn tuyến Vành đai 3,5 trên địa bàn phường Thượng Cát đang được san lấp mặt bằng để triển khai xây dựng. Ảnh: Phạm Hùng.
Tiến độ giữa các dự án còn chênh lệch
Vành đai 3,5 dài khoảng 53km, kết nối từ khu vực cầu Ngọc Hồi ở phía Nam đến cầu Thượng Cát ở phía Tây Bắc, đi qua nhiều trục giao thông quan trọng như cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, Quốc lộ 6, Đại lộ Thăng Long và Quốc lộ 32. Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ tăng cường liên kết giữa các khu vực đô thị, góp phần giảm áp lực cho mạng lưới giao thông hiện hữu.
Tại khu vực phía Tây Bắc, dự án đường Vành đai 3,5 đoạn từ cầu Thượng Cát đến Quốc lộ 32 dài 3,5km, mặt cắt ngang 60m, tổng mức đầu tư 1.495 tỷ đồng. Theo ông Ngô Ngọc Vân, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Hà Nội, Ban đã tiếp nhận 19,21/20,788ha mặt bằng, đạt 92,41%. Trong đó, phường Thượng Cát, xã Hoài Đức và xã Ô Diên đã bàn giao toàn bộ diện tích; phường Tây Tựu đạt 83,66%.
Trên phần mặt bằng được bàn giao, các nhà thầu đang dọn dẹp, đào đắp nền đường và đúc cấu kiện phục vụ thi công. Đến nay, đã đúc được 649/816 đốt hào kỹ thuật, 641 cấu kiện nắp hào và 48/54 phiến dầm. Tuy nhiên, khối lượng thực hiện mới đạt 5,77% giá trị hợp đồng.
Vướng mắc chủ yếu nằm ở những diện tích chưa bàn giao tại phường Tây Tựu, liên quan đến một số cơ sở sản xuất, kinh doanh thuộc khu công nghiệp Lai Xá và các hộ dân có đất ở, đất nông nghiệp. Tại phường Thượng Cát còn khoảng 100 ngôi mộ vô danh chưa được giải quyết. Mặt bằng chia cắt, xen kẽ khiến nhà thầu khó tổ chức thi công liên tục.

Hiện dự án vẫn vướng mặt bằng đoạn cụm công nghiệp Lai Xá. Ảnh: Phạm Hùng.
Ở khu vực phía Tây, nút giao khác mức giữa Vành đai 3,5 với Đại lộ Thăng Long có tổng mức đầu tư hơn 2.384 tỷ đồng, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng thành phố Hà Nội làm chủ đầu tư. Công trình gồm hầm chui trực thông dài 975m và 4 nhánh cầu tuabin với tổng chiều dài hơn 2,35km, tạo kết nối giữa Đại lộ Thăng Long, Quốc lộ 32 và Vành đai 3,5.

Công trường thi công nút giao khác mức giữa Vành đai 3,5 với Đại lộ Thăng Long. Ảnh: Phạm Hùng.
Đại diện Ban quản lý dự án cho biết, khối lượng thi công nút giao khác mức này hiện mới đạt khoảng 38%. Nhiều hạng mục kết cấu chính đã được triển khai. Trong đó, 293/310 cọc khoan nhồi đường kính 1.000mm hoàn thành; toàn bộ 28 cọc đường kính 1.500mm đã thi công xong; bệ trụ đạt 85%, thân trụ đạt 84%. Các nhánh cầu tuabin đạt khối lượng từ 35% đến 44%; phần hầm chui đang triển khai các hạng mục hầm hở, hầm kín và tường chắn.
Công tác giải phóng mặt bằng tại nút giao đạt 99,8%, song còn 342,9m² đất của 3 hộ dân tại phường Tây Mỗ chưa bàn giao. Việc di dời các tuyến cáp điện ngầm 110kV và 220kV giao cắt với vị trí thi công trụ cầu cũng cần sớm được xử lý.
Tại khu vực Hoài Đức, gói thầu số 06 thuộc dự án đường Vành đai 3,5 đoạn Km0+000 - Km5+500 đạt sản lượng lũy kế 53,34 tỷ đồng, tương đương 62,84% giá trị hợp đồng. Công tác giải phóng mặt bằng cơ bản hoàn thành, song còn vướng hai doanh nghiệp tại nhánh N2 là Công ty TNHH Thanh Dũng và Công ty Bao bì Đoàn Kết, với tổng diện tích hơn 3.600m².
Gỡ mặt bằng, bảo đảm kết nối đồng bộ
Ở phía Nam, dự án thành phần 2 xây dựng đường Vành đai 3,5 đoạn từ Phúc La - Văn Phú đến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ dài khoảng 10,7km, tổng mức đầu tư hơn 5.601 tỷ đồng. Tuyến đường có mặt cắt ngang từ 60 đến 80m, gồm 4 cầu vượt sông và 2 nút giao khác mức, trong đó có nút giao Quốc lộ 1A và nút giao cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ.
Dự án cần thu hồi 130,6ha đất. Tuy nhiên, các đơn vị mới bàn giao khoảng 13%. Trong đó, phần giải phóng mặt bằng trên địa bàn phường Kiến Hưng đạt 48,12%, còn tại xã Đại Thanh mới đạt 3,23%. Nhiều diện tích còn vướng công trình hạ tầng kỹ thuật, mồ mả và tài sản trên đất.
Đáng chú ý, tại gói thầu số 20, đoạn Km9+143,67 - Km10+698 kết nối với cầu Ngọc Hồi, sản lượng đang rất thấp. Nhà thầu đang dọn dẹp mặt bằng, tập kết máy khoan để triển khai cọc khoan nhồi tại phân đoạn kết nối cầu Ngọc Hồi. Hai phân đoạn còn lại đang thẩm định thiết kế, lựa chọn nhà thầu và hoàn chỉnh thủ tục điều chỉnh dự án.
Theo kế hoạch, phân đoạn kết nối cầu Ngọc Hồi dự kiến hoàn thành năm 2027. Để có thể thông xe, kết nối với cầu Ngọc Hồi và tuyến cao tốc trong tháng 7-2027, yêu cầu đặt ra là sớm bàn giao mặt bằng sạch, đồng thời đẩy nhanh di dời các công trình điện cao thế, trung thế và hệ thống thông tin. Hiện mặt bằng bàn giao manh mún, xen kẽ đang ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tổ chức thi công.
Thực tế cho thấy, tiến độ Vành đai 3,5 phụ thuộc lớn vào sự phối hợp giữa địa phương, chủ đầu tư và nhà thầu. Mặt bằng chưa được bàn giao liên tục sẽ khiến việc tổ chức thi công gặp khó khăn, đồng thời ảnh hưởng khả năng kết nối giữa các đoạn tuyến khi đưa vào khai thác.

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Trọng Đông tại buổi kiểm tra thực địa dự án Vành đai 3.5 mới đây. Ảnh: Thành uỷ Hà Nội.
Tại buổi kiểm tra các dự án hạ tầng giao thông trên địa bàn thành phố mới đây, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Trọng Đông nhấn mạnh vai trò của các công trình giao thông trong việc hoàn thiện mạng lưới hạ tầng, tạo thuận lợi cho người dân đi lại. Đồng chí yêu cầu các xã, phường tập trung tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận của người dân trong giải phóng mặt bằng; chủ đầu tư và nhà thầu xây dựng kế hoạch chi tiết, bố trí đủ nguồn lực, tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp” để bù tiến độ, phấn đấu hoàn thành đúng thời hạn.
Riêng với dự án Vành đai 3,5 đoạn từ Phúc La - Văn Phú đến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, đồng chí Nguyễn Trọng Đông yêu cầu các địa phương khẩn trương hoàn tất giải phóng mặt bằng, bàn giao cho chủ đầu tư; tập trung thi công những đoạn đã có mặt bằng, bảo đảm chất lượng công trình, an toàn lao động và giao thông. Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng các dự án đầu tư của thành phố được giao thường xuyên theo dõi, kiểm tra, định kỳ báo cáo tiến độ và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.
