Vay 18 tỷ, nợ phình lên 25 tỷ đồng, ngân hàng đòi xử lý 4 thửa đất thế chấp
Đứng tên vay 18 tỷ đồng nhưng thực chất bà H. vay hộ người họ hàng. Khi ngân hàng đòi xử lý 4 thửa đất thế chấp để thu hồi khoản nợ 25 tỷ, tranh chấp liên quan đến phần đất đang do người khác quản lý, sử dụng khiến tòa phúc thẩm hủy án sơ thẩm.
Vay 18 tỷ đồng, khoản nợ tăng lên hơn 25 tỷ
Từ tháng 9/2022 đến tháng 2/2023, Ngân hàng A. cho bà Đào Thúy H. vay tiền để bổ sung vốn kinh doanh thông qua 5 hợp đồng tín dụng, với tổng số tiền giải ngân 18 tỷ đồng.
Các khoản vay được bảo đảm bằng quyền sử dụng 4 thửa đất số 67, 145, 146 và 158, theo hợp đồng thế chấp ký ngày 11/1/2019 giữa ngân hàng với vợ chồng ông Lê Hồng S. và bà Trần Thị Y.
Hợp đồng thế chấp được công chứng ngày 14/1/2019 và đăng ký giao dịch bảo đảm ngày 15/1/2019.
Từ ngày 12/5/2023, bà H. không thực hiện nghĩa vụ trả nợ theo thỏa thuận. Dù ngân hàng nhiều lần thông báo khoản vay quá hạn, việc thu hồi nợ không đạt kết quả nên ngân hàng khởi kiện.
Đến ngày 27/5/2026, tổng dư nợ của bà H. tại ngân hàng là hơn 25,05 tỷ đồng, trong đó nợ gốc hơn 17,6 tỷ đồng, lãi trong hạn hơn 5,5 tỷ đồng và lãi quá hạn hơn 1,8 tỷ đồng.

Vay 18 tỷ, nợ phình lên 25 tỷ đồng, ngân hàng đòi xử lý 4 thửa đất thế chấp. Ảnh minh họa: Nam Khánh
Ngân hàng yêu cầu bà H. thanh toán toàn bộ khoản nợ, đồng thời tiếp tục trả lãi theo hợp đồng cho đến khi tất toán. Trường hợp bà H. không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ trả nợ, ngân hàng đề nghị xử lý tài sản thế chấp theo quy định để thu hồi nợ.
Bà H. thừa nhận đã ký các hợp đồng tín dụng và số tiền vay như ngân hàng trình bày. Tuy nhiên, bà cho biết thực chất mình đứng tên vay tiền hộ ông Lê Hồng S., người có quan hệ họ hàng với bà và là người điều hành công ty nơi bà làm việc.
Theo bà H., việc không trả được nợ đúng hạn xuất phát từ việc ông S. làm ăn thua lỗ và gặp tai nạn tử vong năm 2023. Bà đồng ý trả nợ và xử lý tài sản bảo đảm nhưng không đồng ý tiếp tục thanh toán phần nợ còn thiếu nếu tài sản thế chấp đã được xử lý mà vẫn không đủ thu hồi nợ.
Bà Trần Thị Y., vợ ông S., cũng xác nhận bà H. đứng tên vay tiền hộ chồng mình. Bà Y. cho hay tài sản thế chấp là tài sản chung của vợ chồng, đồng thời đề nghị ngân hàng gia hạn thêm một năm để gia đình thu xếp trả nợ.
Người hàng xóm không đồng ý giao đất, tòa hủy án
Quá trình xem xét, thẩm định tại chỗ, tòa án xác định một phần diện tích thuộc các thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận cho vợ chồng ông S., bà Y. nhưng hiện do ông K. quản lý, sử dụng.
Cụ thể, có 64,9m2 thuộc một phần thửa đất số 67 và 5,9m2 thuộc một phần thửa đất số 145 đang do ông K. quản lý, sử dụng.
Theo ông K., khu đất của ông có diện tích hơn 5.000m2, được nhận chuyển nhượng qua nhiều thời điểm và hiện sử dụng làm trụ sở Công ty CP Vật liệu xây dựng C. Khu đất này liền kề với đất của vợ chồng ông S., bà Y.
Ranh giới giữa hai khu đất là bức tường được xây dựng năm 2008, sau đó tiếp tục được cải tạo, nâng cao. Hai bên đã quản lý, sử dụng đất ổn định trong thời gian dài, không phát sinh tranh chấp.
Ông K. cho biết, ông không biết phần đất mình đang sử dụng đã được cấp giấy chứng nhận cho vợ chồng ông S., bà Y. nên không đồng ý để ngân hàng xử lý thế chấp đối với diện tích này.
Tại bản án sơ thẩm ngày 28/5/2026, TAND khu vực 1 - Lạng Sơn chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ngân hàng.
Tòa buộc bà H. thanh toán hơn 25,05 tỷ đồng, đồng thời tiếp tục chịu lãi phát sinh cho đến khi trả hết nợ. Nếu đến ngày 28/5/2027 bà H. không trả hoặc trả không đầy đủ, ngân hàng có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án kê biên, phát mại tài sản bảo đảm.
Tuy nhiên, tòa tuyên hợp đồng thế chấp vô hiệu một phần, không chấp nhận yêu cầu xử lý thế chấp đối với 64,9m2 thuộc thửa đất số 67 và 5,9m2 thuộc thửa đất số 145 đang do ông K. quản lý, sử dụng.
Không đồng ý, ngân hàng kháng cáo, đề nghị sửa bản án sơ thẩm theo hướng công nhận toàn bộ hiệu lực hợp đồng thế chấp.
Tại phiên tòa phúc thẩm, ông K. tiếp tục khẳng định không đồng ý giao lại diện tích đất đang quản lý, sử dụng. Đáng chú ý, sau khi bản án sơ thẩm được tuyên, ông đã gửi đơn yêu cầu độc lập đến TAND tỉnh Lạng Sơn, đề nghị bà Y. trả lại 64,9m2 đất thuộc thửa số 67.
HĐXX phúc thẩm nhận định, yêu cầu độc lập của ông K. có liên quan trực tiếp đến nội dung khởi kiện và kháng cáo của ngân hàng. Việc giải quyết vụ án cần bảo đảm khách quan, toàn diện và quyền lợi hợp pháp của các đương sự, đồng thời bảo đảm chế độ hai cấp xét xử.
Do đó, tòa quyết định hủy toàn bộ bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm ngày 28/5/2026 của TAND khu vực 1 - Lạng Sơn, chuyển hồ sơ cho tòa cấp sơ thẩm xét xử lại theo quy định.
Do bản án sơ thẩm bị hủy, HĐXX không xem xét nội dung kháng cáo của ngân hàng. Các vấn đề liên quan đến thu thập, đánh giá chứng cứ, án phí, chi phí tố tụng và những nội dung khác sẽ được tòa cấp sơ thẩm xem xét khi giải quyết lại vụ án.
(Bài viết dựa trên Bản án số 05/2026/KDTM-PT ngày 18/9/2026 của TAND tỉnh Lạng Sơn).

