Vẻ đẹp Bắc Ninh trong những khuôn hình điện ảnh

Những góc quay đậm bản sắc Kinh Bắc

Trong hành trình tìm kiếm bối cảnh cho các bộ phim lịch sử, cổ trang hay những tác phẩm khai thác chiều sâu văn hóa dân tộc, ngày càng nhiều đạo diễn, nhà sản xuất tìm đến Bắc Ninh.

Điều hấp dẫn họ không chỉ là cảnh quan đẹp hay những công trình kiến trúc cổ kính mà còn là không gian văn hóa đặc biệt vẫn hiện hữu trong đời sống cộng đồng. Xen giữa những đô thị hiện đại là các làng cổ, đình, đền, chùa, bến nước, sân đình và những phong tục tập quán được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Các diễn viên quần chúng phim "Chị chị em em 3" luyện tập diễn xuất, lấy bối cảnh ở khu vực Thành cổ Bắc Ninh, thuộc phường Kinh Bắc. Ảnh: Xuân Me.

Theo đạo diễn Võ Thanh Hòa, Giám đốc Công ty cổ phần 89S Group (doanh nghiệp sản xuất phim ảnh), Bắc Ninh là không gian hội tụ của lịch sử, tín ngưỡng, nghệ thuật dân gian, kiến trúc cổ và đời sống văn hóa truyền thống. Đây không chỉ là vùng đất của di sản mà còn là vùng đất của cảm xúc, mỹ học phương Đông và ngôn ngữ hình ảnh giàu chất điện ảnh. Đó là những mái đình phủ màu thời gian, tiếng chuông chùa ngân vang trong sương sớm, con đường làng quanh co, những phiên chợ quê và câu hát quan họ tha thiết bên dòng sông Cầu…

Từ nhiều năm trước, các địa danh của Bắc Ninh đã ghi dấu trên màn ảnh qua những tác phẩm nổi tiếng. Bộ phim “Đến hẹn lại lên” lấy bối cảnh làng quan họ trước Cách mạng Tháng Tám. Hình ảnh liền anh, liền chị với những làn điệu dân ca mượt mà đã góp phần làm nên thành công của tác phẩm. Một dấu ấn khác là bộ phim “Hoàng Hoa Thám” tái hiện cuộc khởi nghĩa Yên Thế do thủ lĩnh Hoàng Hoa Thám lãnh đạo.

Dịp này, Công ty cổ phần Muse Films đang sản xuất bộ phim ‘Chị chị em em 3” quy tụ dàn diễn viên nổi tiếng. Bối cảnh phim được quay tại Bắc Ninh với một số địa điểm như: Thành cổ Bắc Ninh, các làng nghề: Đồng Kỵ, Đình Bảng, làng cổ Hiên Vân, Nhà hát Dân ca quan họ Bắc Ninh, chùa Bổ Đà, cây cô đơn... Những năm gần đây, nhiều đoàn phim tiếp tục tìm đến chùa Bổ Đà, làng cổ Thổ Hà và những không gian văn hóa truyền thống khác để ghi hình.

Ấp ủ những dự án mới

Với không gian đậm chất lịch sử, Bắc Ninh đang trở thành điểm đến được nhiều nhà làm phim lựa chọn. Nổi bật là dự án phim điện ảnh lịch sử “Thiên Đô” của nhà biên kịch Đinh Thiên Phúc tái hiện sự kiện dời đô và quá trình xây dựng vương triều Lý. Trọng tâm của tác phẩm là thời khắc lịch sử khi vua Lý Thái Tổ ban “Chiếu dời đô”, quyết định chuyển kinh đô từ Hoa Lư ra Đại La là một quyết sách mang tầm nhìn chiến lược, đặt nền móng cho sự hưng thịnh lâu dài của quốc gia Đại Việt.

Nghệ sĩ Ưu tú, đạo diễn Lê Đức Tiến - nguyên Giám đốc Hãng phim Giải Phóng và Hãng phim truyện Việt Nam, từng thực hiện nhiều bộ phim nổi tiếng trên vùng đất Kinh Bắc như “Thằng Bờm”, “Sóng ở đáy sông” cũng đang ấp ủ hai dự án “Ánh sáng Luy Lâu”, “Thượng hoàng và công chúa Huyền Trân”. Trong đó, “Ánh sáng Luy Lâu” kể về Thiền sư Khương Tăng Hội - người có công đặt nền móng cho Phật giáo Việt Nam. Bối cảnh chính là thành Luy Lâu, trung tâm hành chính, kinh tế và văn hóa của Giao Châu xưa, nơi giao thoa văn hóa Hán - Ấn - Việt và là trung tâm Phật giáo đầu tiên của nước ta.

"Bắc Ninh là không gian hội tụ của lịch sử, tín ngưỡng, nghệ thuật dân gian, kiến trúc cổ và đời sống văn hóa truyền thống. Đây không chỉ là vùng đất của di sản mà còn là vùng đất của cảm xúc, của mỹ học phương Đông và ngôn ngữ hình ảnh giàu chất điện ảnh" - Đạo diễn Võ Thanh Hòa, Giám đốc Công ty cổ phần 89S Group.

Dự án “Thượng hoàng và công chúa Huyền Trân” lại mở ra hành trình về với không gian văn hóa Trúc Lâm, tái hiện hình ảnh Phật hoàng Trần Nhân Tông cùng con đường hoằng dương Phật pháp ở vùng Tây Yên Tử. Bộ phim tôn vinh giá trị của Thiền phái Trúc Lâm đồng thời khắc họa hình tượng công chúa Huyền Trân như biểu tượng của sự hòa hiếu, lòng yêu nước và hy sinh vì lợi ích dân tộc.

Theo đạo diễn Lê Đức Tiến, việc triển khai hai dự án điện ảnh này sẽ gắn với xây dựng, khai thác các bối cảnh phim trường phục vụ lâu dài cho hoạt động sáng tạo nghệ thuật tại đây. Khi triển khai hiệu quả sẽ là nền tảng quan trọng để hình thành chuỗi sản phẩm điện ảnh - văn hóa đặc sắc, góp phần phát triển công nghiệp văn hóa địa phương.

Không chỉ cung cấp bối cảnh, Bắc Ninh hướng tới mục tiêu trở thành điểm đến thường xuyên của các đoàn làm phim và từng bước xây dựng thương hiệu một “phim trường cổ trang” của Việt Nam. Việc đưa hình ảnh di sản, lễ hội, làng nghề và văn hóa Bắc Ninh lên màn ảnh không chỉ góp phần nâng cao giá trị di sản mà còn tạo động lực phát triển du lịch, dịch vụ và công nghiệp văn hóa.

Các chuyên gia cho rằng, để hiện thực hóa mục tiêu này, Bắc Ninh cần tiếp tục xây dựng cơ chế hỗ trợ các đoàn làm phim; hình thành hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất điện ảnh; nghiên cứu xây dựng phim trường cổ trang chuyên biệt gắn với các triều đại và không gian văn hóa truyền thống. Cùng với đó là chính sách hỗ trợ tư liệu lịch sử, kết nối chuyên gia, quảng bá và thu hút đầu tư vào lĩnh vực điện ảnh.

Theo ông Đặng Trần Cường, Cục trưởng Cục Điện ảnh, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, với hệ thống di sản phong phú cùng sự chủ động của địa phương, Bắc Ninh có điều kiện thuận lợi để phát triển điện ảnh gắn với quảng bá văn hóa và du lịch. Bắc Ninh đang từng bước khẳng định vị thế của một vùng đất giàu tiềm năng cho nghệ thuật thứ bảy. Nếu biết phát huy hiệu quả nguồn tài nguyên di sản cùng những cơ chế phù hợp, vùng đất này sẽ trở thành "phim trường cổ trang", nơi những câu chuyện lịch sử của dân tộc được kể lại bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại, hấp dẫn và giàu sức lan tỏa.