Về đích sớm để đi xa hơn

Nguyễn Hồ Phước Hiền đại diện các tân cử nhân phát biểu tại lễ tốt nghiệp tháng 4/2026 của Trường Đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia TPHCM. Ảnh: Lê Nam

Từ “cơ duyên ngẫu nhiên” đến bài báo khoa học quốc tế

Nguyễn Hồ Phước Hiền đến với ngành Khoa học Máy tính như một ngã rẽ vừa tình cờ, vừa có sự định hướng từ gia đình. Tuy nhiên, ngay khi bước chân vào Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TPHCM bằng phương thức ưu tiên xét tuyển thẳng với 993/1.200 điểm đánh giá năng lực, tổ hợp A01 đạt 27,4 điểm và điểm tổng kết THPT 9,6, Hiền nhanh chóng biến “cơ duyên” ấy thành mục tiêu rõ ràng.

Không đặt mục tiêu tốt nghiệp sớm ngay từ đầu, Hiền lựa chọn cách học kỷ luật và có chiến lược. Nam sinh chủ động tìm hiểu lộ trình đào tạo, rà soát các học phần có thể học vượt và cân đối số tín chỉ mỗi học kỳ để duy trì nhịp học ổn định mà không quá tải. “Tôi chủ động tìm hiểu trước các học kỳ tiếp theo, môn nào không bị ràng buộc điều kiện tiên quyết thì đăng ký học luôn. Quan trọng là phải cân bằng, không học quá nhiều để rồi đuối sức”, Hiền chia sẻ.

Nhờ cách học đó, Hiền hoàn thành chương trình trong 3,5 năm với GPA 3,6/4,0, TOEIC 770, đồng thời giành danh hiệu Sinh viên giỏi toàn diện và học bổng Ninety Eight Scholarship.

Tuy nhiên, dấu ấn lớn nhất của Hiền nằm ở lĩnh vực nghiên cứu khoa học. Dưới sự hướng dẫn của ThS Lê Thị Bảo Thu, Hiền tham gia đề tài nghiên cứu cấp Đại học Quốc gia TPHCM loại C với chủ đề bảo vệ tính riêng tư trong hệ thống chăm sóc sức khỏe thông minh tại nhà. Trong đề tài này, Hiền phụ trách xây dựng giải pháp, giả lập và đánh giá mô hình dựa trên Decentralized Federated Learning, đồng thời thiết kế các kịch bản tấn công để kiểm tra mức độ bảo mật dữ liệu người dùng.

“Tôi nhận ra dữ liệu cá nhân là tài sản rất quý giá, đặc biệt trong lĩnh vực y tế. Vì vậy, bài toán bảo vệ quyền riêng tư khi ứng dụng AI vào healthcare vừa cấp thiết, vừa có tiềm năng triển khai thực tế”, Hiền cho biết.

Từ nền tảng nghiên cứu đó, Hiền phát triển thành công một bài báo khoa học được chấp nhận tại ACIIDS 2026, tổ chức tháng 4/2026 tại Cao Hùng. Đây cũng là lần đầu tiên Hiền đảm nhiệm vai trò tác giả chính kiêm báo cáo viên tại một hội nghị quốc tế.

Đồ án tốt nghiệp của Hiền tiếp tục theo đuổi hướng nghiên cứu này với đề tài phát triển giải pháp bảo vệ tính riêng tư trong mô hình học liên kết dành cho hệ thống chăm sóc sức khỏe thông minh, đạt 9,74 điểm. Kết quả ấy khép lại hành trình đại học theo cách trọn vẹn: vừa có chiều sâu học thuật, vừa gắn với những bài toán thực tiễn.

Tốt nghiệp sớm không đồng nghĩa với “đốt cháy giai đoạn”

Học vượt cũng đồng nghĩa với áp lực lớn hơn. Với Hiền, học kỳ 242 (học kỳ 2 năm 2024) trở thành giai đoạn thử thách nhất khi cùng lúc phải học các môn “xương sống” của ngành, tự thực hiện đồ án chuyên ngành, đi thực tập toàn thời gian và liên tiếp đối diện với những lần hồ sơ ứng tuyển bị từ chối.

“Ban đầu tôi cố tìm bạn làm chung, cô hướng dẫn cũng hỗ trợ nhiều, nhưng cuối cùng vẫn phải tự mình xoay xở. Đó là giai đoạn tôi hiểu rõ nhất giá trị của tính tự lập”, Hiền nhớ lại.

Sau học kỳ “bão tố” ấy, Hiền rút ra bài học rằng tốt nghiệp sớm không phải cuộc đua tín chỉ, mà là quá trình tối ưu thời gian bằng cách hiểu rõ bản thân và chương trình đào tạo.

Ngoài việc học, Hiền còn chủ động rèn luyện kỹ năng mềm thông qua các khóa học về giao tiếp, tư duy sáng tạo, kỹ năng phỏng vấn; tham gia chương trình phát triển nhân tài số; tự học MOS để nâng cao kỹ năng tin học văn phòng. Nam sinh cũng tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng như “Ngày thứ 7 xanh”, hiến máu tình nguyện và trở thành thành viên Câu lạc bộ Đại sứ Bách khoa.

Trong thời gian tới, Hiền định hướng phát triển song song ba lĩnh vực gồm nghiên cứu, giảng dạy và làm việc tại các doanh nghiệp ứng dụng AI vào y tế, giáo dục và kinh doanh. “Tôi muốn tiếp tục tham gia nghiên cứu, có thể đảm nhận vai trò trợ giảng để rèn kỹ năng truyền đạt. Đồng thời, tôi cũng muốn học lên cao hơn để đi sâu vào chuyên môn”, tân cử nhân chia sẻ.

Theo Hiền, ưu tiên trước mắt là rèn luyện tư duy hệ thống, khả năng giải quyết vấn đề và năng lực đọc hiểu tài liệu chuyên ngành bằng tiếng Anh, những kỹ năng quan trọng để thích nghi với cả môi trường học thuật lẫn công nghiệp.

ThS Lê Thị Bảo Thu - giảng viên Khoa Khoa học và Kỹ thuật máy tính cho biết, điều nổi bật ở Nguyễn Hồ Phước Hiền không chỉ nằm ở thành tích học tập mà còn ở tinh thần tự học và khả năng tiến bộ nhanh trong môi trường nghiên cứu. “Hiền có năng lực nghiên cứu độc lập và rất nỗ lực trong quá trình làm đồ án tốt nghiệp. Khi đó, tôi cũng chưa có nhóm nghiên cứu riêng nên có thể xem Hiền là sinh viên đặt những viên gạch đầu tiên cho hướng nghiên cứu này”, cô Thu chia sẻ.

Theo nữ giảng viên, ở giai đoạn thực hiện đồ án chuyên ngành, kết quả của Hiền tuy tốt nhưng chưa thực sự nổi bật do còn thiếu kỹ năng và kinh nghiệm nghiên cứu chuyên sâu. Tuy nhiên, chỉ sau thời gian ngắn, Hiền đã cho thấy sự tiến bộ rõ rệt khi bước vào đồ án tốt nghiệp.

“Đến đồ án tốt nghiệp, Hiền đã có thể triển khai đề tài độc lập và đạt kết quả khả quan. Bạn tiến bộ rất nhanh cả về tư duy nghiên cứu lẫn cách tiếp cận vấn đề”, cô nhận xét.

Ấn tượng hơn, quyết định phát triển nghiên cứu thành bài báo khoa học quốc tế được đưa ra trong thời gian khá gấp. Dù vậy, Hiền vẫn kiên trì theo đuổi mục tiêu gửi bài tới ACIIDS 2026. Trong quá trình hoàn thiện bài báo, nam sinh luôn thể hiện tinh thần cầu thị, sẵn sàng trao đổi chi tiết từng góp ý để hoàn thiện nghiên cứu ở mức tốt nhất.

Ngay cả sau khi bảo vệ xong đồ án và nhận thông báo bài báo được chấp nhận đăng, Hiền vẫn tiếp tục chỉnh sửa nội dung dựa trên phản hồi của các phản biện hội nghị. Theo cô Thu, đây là điều không phải sinh viên nào cũng duy trì được.