Về nguồn qua 10 địa danh ghi dấu sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ

Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027) đang được triển khai trên cả nước, thể hiện quyết tâm đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương và tên tuổi của mình.

Không chỉ mang ý nghĩa chính trị, đây còn là hành trình tri ân, góp phần lan tỏa đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và nhắc nhớ về những hy sinh đã làm nên nền hòa bình hôm nay.

Trong dòng chảy ấy, nhiều địa danh lịch sử trên khắp Việt Nam vẫn lặng lẽ lưu giữ những ký ức về chiến tranh và sự cống hiến của các thế hệ đi trước. Những "địa chỉ đỏ" này trở thành điểm dừng chân để người dân và du khách tìm về, tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, đồng thời hiểu hơn về những trang sử hào hùng của dân tộc.

Địa đạo Củ Chi

Địa đạo Củ Chi là di tích lịch sử nổi tiếng của Việt Nam. Ảnh: lerafe.

Cách trung tâm TP.HCM khoảng 70 km về phía tây bắc, địa đạo Củ Chi là hệ thống công sự ngầm được xây dựng và phát triển trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Với tổng chiều dài hơn 200 km, địa đạo từng là nơi sinh hoạt, chiến đấu, hội họp, cất giấu lương thực, vũ khí và là căn cứ quan trọng của lực lượng cách mạng trong nhiều giai đoạn của cuộc chiến.

Đến đây, du khách có thể trực tiếp trải nghiệm chui hầm, tham quan bếp Hoàng Cầm, hầm chỉ huy, hầm quân y và nhiều công trình ngầm được phục dựng, qua đó hình dung rõ hơn về cuộc sống, chiến đấu của quân và dân Củ Chi trong thời chiến.

Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh

Hải Vy (TP.HCM) lần đầu đặt chân đến Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh dịp 30/4/2025. Ảnh: Linh Huỳnh.

Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh được thành lập năm 1975, ngay sau ngày đất nước thống nhất, với sứ mệnh lưu giữ tư liệu, hiện vật về chiến tranh, tưởng niệm những người đã hy sinh vì độc lập dân tộc.

Công trình gồm ba tầng, có tổng diện tích sàn hơn 4.500 m² cùng khu trưng bày ngoài trời rộng trên 3.000 m². Hiện nơi đây lưu giữ hơn 20.000 tài liệu, hiện vật và phim ảnh, trong đó khoảng 1.500 hiện vật, hình ảnh và tư liệu được trưng bày thường xuyên theo từng chuyên đề, phản ánh diễn biến chiến tranh và những hậu quả để lại đối với con người.

Đây cũng là điểm đến được nhiều du khách quốc tế lựa chọn khi muốn tìm hiểu về lịch sử chiến tranh Việt Nam.

Di tích lịch sử Nhà tù Côn Đảo

Trại Giam Phú Hải Nhà tù cổ nhất Côn Đảo. Ảnh: Văn Tuấn.

Khu di tích lịch sử Nhà tù Côn Đảo gồm hệ thống nhà tù Côn Đảo cùng các nghĩa trang gắn với di tích này. Trong thời kỳ thực dân Pháp và đế quốc Mỹ chiếm đóng, nơi đây được xây dựng thành một trong những nhà tù lớn nhất Đông Dương .

Sau ngày đất nước thống nhất năm 1975, hệ thống nhà tù chấm dứt hoạt động. Đến năm 1979, Khu di tích lịch sử Côn Đảo được xếp hạng di tích quốc gia với 17 di tích thành phần; sau đó được nâng hạng thành di tích quốc gia đặc biệt.

Nơi đây lưu giữ những dấu tích của một giai đoạn lịch sử hào hùng, trở thành địa điểm thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan, tưởng niệm và tri ân các anh hùng liệt sĩ.

Thành cổ Quảng Trị

Bộ phim Mưa đỏ lấy bối cảnh chính ở Thành cổ Quảng Trị năm 1972. Ảnh: NSX.

Thành cổ Quảng Trị nằm cách Quốc lộ 1A khoảng 2 km về phía đông và cách bờ nam sông Thạch Hãn khoảng 200 m. Công trình được xây dựng từ năm 1809 dưới triều vua Gia Long bằng đất, trước khi được vua Minh Mạng cho xây lại bằng gạch vào năm 1837.

Nơi đây gắn liền với cuộc chiến đấu 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị trong mùa hè năm 1972 - một trong những trận đánh ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Sau hàng chục nghìn tấn bom đạn, phần lớn công trình bị tàn phá, chỉ còn lại một số dấu tích như đoạn tường thành, cổng thành và lao xá.

Thành cổ Quảng Trị trở thành di tích lịch sử quốc gia đặc biệt, là điểm đến để người dân và du khách tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống, đồng thời tìm hiểu về một giai đoạn bi tráng của lịch sử dân tộc.

Nghĩa trang Liệt sĩ Trường Sơn

Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn quy tập hài cốt liệt sỹ theo quê quán và một khu mộ chưa biết tên. Ảnh: Oxalisadventure.

Nghĩa trang Liệt sĩ Trường Sơn được khởi công xây dựng năm 1975 và khánh thành năm 1977, với mục đích quy tập, an táng các liệt sĩ đã hy sinh trên tuyến Đường Trường Sơn. Khuôn viên rộng khoảng 140.000 m², hiện là nơi yên nghỉ của 10.333 liệt sĩ, được bố trí thành 10 khu mộ theo quê quán cùng một khu dành cho các phần mộ chưa xác định danh tính.

Là nghĩa trang liệt sĩ có quy mô lớn nhất cả nước, nơi đây không chỉ mang ý nghĩa lịch sử mà còn là biểu tượng của lòng biết ơn đối với những người đã cống hiến tuổi xuân và tính mạng vì độc lập, tự do của dân tộc. Những hàng bia mộ nối dài trong không gian trang nghiêm nhắc nhớ về sự hy sinh to lớn của các thế hệ đi trước và những mất mát mà chiến tranh để lại.

Đường 20 Quyết Thắng

Đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn đường 20 Quyết thắng, trọng điểm Cà Roòng - ATP. Ảnh: ĐVCC.

Đường 20 Quyết Thắng là một trong những tuyến đường huyền thoại của tuyến Đường Hồ Chí Minh, dài khoảng 125 km. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, đây là tuyến vận tải chiến lược, giữ vai trò kết nối Đông Trường Sơn với Tây Trường Sơn, góp phần vận chuyển lực lượng, lương thực, vũ khí và nhu yếu phẩm từ hậu phương miền Bắc vào chiến trường miền Nam.

Dọc tuyến đường vẫn còn lưu giữ nhiều điểm gắn với sự hy sinh của các chiến sĩ và lực lượng thanh niên xung phong, tiêu biểu như Hang Tám Cô, nơi tưởng niệm 8 thanh niên xung phong hy sinh khi làm nhiệm vụ thông đường năm 1972; Miếu thờ Y tá, Dốc Ba Thang, Tổng kho NH hay Hang Thông tin.

Tuyến đường đi qua vùng lõi của Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, thuận tiện để du khách kết nối tham quan các điểm đến nổi tiếng như động Phong Nha, hang Én hay Hang hang Sơn Đoòng.

Ngã ba Đồng Lộc

Ảnh phục dựng 10 nữ anh hùng liệt sĩ TNXP Ngã ba Đồng Lộc, năm 2022. Ảnh: SGGP.

Khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc nằm trong một thung lũng rộng khoảng 50 ha, nơi từng là nút giao thông chiến lược trên tuyến chi viện từ hậu phương miền Bắc vào chiến trường miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ. Địa hình đặc biệt với con đường độc đạo chạy giữa hai sườn đồi khiến nơi đây trở thành mục tiêu đánh phá ác liệt.

Khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc gồm nhiều hạng mục như khu mộ và tượng đài 10 nữ thanh niên xung phong, nhà bia tưởng niệm, đền thờ, tháp chuông, đồi La Thị Tám và các không gian trưng bày tư liệu lịch sử.

Khu di tích Kim Liên

Khu di tích Quốc gia đặc biệt Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại xã Kim Liên hiện tại. Ảnh: P.T.

Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên cách trung tâm thành phố Vinh khoảng 15 km. Với diện tích hơn 200 ha, đây là quần thể di tích gắn liền với tuổi thơ, gia đình và cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Quần thể gồm nhiều điểm tham quan tiêu biểu như làng Hoàng Trù - quê ngoại, nơi Bác Hồ cất tiếng khóc chào đời; làng Sen - quê nội, nơi lưu giữ ngôi nhà tranh đơn sơ cùng nhiều kỷ vật gắn với những năm tháng tuổi thơ của Người.

Bên cạnh đó là khu mộ thân mẫu Hoàng Thị Loan trên núi Động Tranh và khu trưng bày, nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh với nhiều tư liệu, hiện vật quý về cuộc đời, sự nghiệp và tình cảm của nhân dân trong nước, bạn bè quốc tế dành cho Người.

An toàn khu Định Hóa

Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa, Thái Nguyên. Ảnh: Khắc Thọ

An toàn khu Định Hóa là di tích quốc gia đặc biệt gắn liền với cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, từng được ví như "Thủ đô kháng chiến" của cả nước trong giai đoạn 1947-1954.

Quần thể di tích trải rộng trên nhiều xã của huyện Định Hóa với hàng chục điểm tham quan tiêu biểu như đồi Tỉn Keo, lán Khuôn Tát, nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, Phủ Chủ tịch, đồi Khau Tý và nhiều địa điểm làm việc của các cơ quan Trung ương trong thời kỳ kháng chiến.

Giữa không gian xanh của núi rừng Việt Bắc, mỗi điểm di tích đều góp phần kể lại câu chuyện về một giai đoạn lịch sử hào hùng, nơi những quyết định mang tính bước ngoặt đã góp phần làm nên thắng lợi của dân tộc.

Di tích Nhà tù Hỏa Lò

Matthew McConaughey, Woody Harrelson cùng đoàn khách chụp ảnh lưu niệm tại khu di tích. Ảnh: Di tích Nhà tù Hỏa Lò.

Di tích Nhà tù Hỏa Lò được thực dân Pháp xây dựng năm 1896 với tên gọi ban đầu là Nhà tù Trung ương. Công trình có diện tích hơn 12.900 m², được thiết kế kiên cố nhằm giam giữ các chiến sĩ yêu nước và những người hoạt động cách mạng trong thời kỳ Pháp thuộc.

Nhà tù Hỏa Lò là nơi hàng nghìn chiến sĩ cách mạng phải chịu những hình thức giam cầm, tra tấn khắc nghiệt. Ngày nay, nhiều hạng mục và hiện vật như khu biệt giam, hệ thống cùm sắt, máy chém cùng các tư liệu lịch sử vẫn được lưu giữ, góp phần tái hiện một giai đoạn đấu tranh gian khổ của dân tộc.

Những câu chuyện về tinh thần kiên trung, ý chí bất khuất của các chiến sĩ cách mạng được giới thiệu thông qua hệ thống trưng bày và thuyết minh, giúp người xem hiểu hơn về những hy sinh của các thế hệ đi trước và thêm trân trọng giá trị của hòa bình hôm nay.