Về nơi sáng gặt lúa, chiều hái ngô, tối múa xòe ở Lào Cai

Ngày trên ruộng, tối say điệu xòe

Ghi nhận PV Báo Xây dựng sáng sớm 9/10, trên cánh đồng Mường Lò, mặt trời xuyên qua làn sương mỏng, nắng chiếu xuống những thửa ruộng nối tiếp nhau. Người dân tranh thủ thu hoạch, cày đổ ải ruộng lúa, chăm sóc cây trồng. Những bước chân thoăn thoắt, tiếng gọi nhau giữa đồng và nhịp lao động khẩn trương tạo nên bức tranh quen thuộc của vùng đất là một trong những vựa lúa lớn của khu vực Tây Bắc.

Ở đồng Mường Lò, ban ngày người dân tất bật với ruộng đồng, tối đến hàng nghìn nông dân, học sinh lại cùng hội tụ trên sân tập, hòa nhịp trong vòng đại xòe 2.026 người,

Mùa gặt cũng là lúc công việc của người nông dân bộn bề nhất, người lo thu hoạch cho kịp thời vụ, người tranh thủ chăm sóc nương ngô, thu xếp việc gia đình. Thế nhưng, cuối ngày, khi công việc đồng áng tạm khép lại, người dân lại cùng nhau đến sân tập, chuẩn bị cho màn đại xòe trong khuôn khổ Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026.

Tại sân vận động phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai, không khí luyện tập diễn ra khẩn trương, những người nông dân vừa rời ruộng đồng, các em học sinh vừa kết thúc buổi học, cùng có mặt để tập luyện từng động tác, đội hình và nhịp bước. 

Dưới ánh đèn, tiếng nhạc vang lên, những cánh tay nối dài, vòng người dần mở rộng, cùng gìn giữ, trao truyền điệu múa đã gắn bó với cộng đồng qua nhiều thế hệ. 

Chị Lường Thị Yến, ở tổ dân phố Khá Thượng, phường Cầu Thia cho biết: Tham gia đại xòe là niềm vui nhưng phải sắp xếp chu đáo giữa công việc gia đình và tập luyện.

Nhiều ngày qua, người dân và học sinh tham gia luyện tập cho vòng đại xòe 2.026 người.

"Những ngày mùa, nhà nông bận rộn lắm, nhà có 3 sào ruộng vừa mới gặt xong, giờ ra đình đang cày đổ ải chiều trồng ngô. Để tham gia tập luyện cùng mọi người, tôi và gia đình chủ động ra đồng làm việc sớm hơn để việc đồng áng kết thúc trọn vẹn trong ngày", chị Yến chia sẻ.

Với chị, mỗi buổi tập là dịp chỉnh sửa từng động tác, phối hợp ăn ý hơn với những người cùng vòng xòe, góp phần tạo nên màn trình diễn đồng đều và đẹp mắt. Những vất vả ban ngày dường như lắng lại khi tiếng nhạc cất lên, nhường chỗ cho niềm vui và tình yêu văn hóa quê hương.

Cùng chung niềm say mê ấy, chị Lò Thị Luyến, ở tổ dân phố Quân Chanh, phường Trung Tâm, tỉnh Lào Cai đã nhiều lần tham gia màn đại xòe qua các mùa lễ hội. Chị mong muốn đóng góp công sức nhỏ bé để đưa vẻ đẹp văn hóa của dân tộc đến với du khách.

Đối với những người phụ nữ Thái như chị Yên, chị Luyến, xòe không đơn thuần là một tiết mục văn nghệ. Đó là một phần đời sống tinh thần, là ký ức bản làng và sợi dây gắn kết cộng đồng. Dù bận rộn mùa màng, họ vẫn chủ động thu xếp công việc để cùng nhau tập luyện.

Với chủ đề "Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc", Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 lấy nghệ thuật xòe làm điểm nhấn trong chương trình khai mạc. Màn đại xòe quy tụ 2.026 diễn viên quần chúng, mang ý nghĩa đặc biệt khi hướng tới dấu mốc 5 năm nghệ thuật Xòe Thái được UNESCO ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Theo bà Quách Thị Thu Nga, Tổng đạo diễn màn đại xòe, chương trình năm nay được dàn dựng công phu, chú trọng nâng cao chất lượng nghệ thuật thông qua việc tổ chức đội hình, động tác và các tuyến di chuyển ra vào sân diễn. Các tiết mục được sắp xếp logic, gắn kết chặt chẽ với chủ đề và nội dung chung của lễ hội, vừa giữ được tính đại chúng, vừa tạo điểm nhấn mới mẻ.

Bà Quách Thị Thu Nga, Tổng đạo diễn màn đại xòe, chương trình năm nay được dàn dựng công phu, chú trọng nâng cao chất lượng nghệ thuật thông qua việc tổ chức đội hình, động tác và các tuyến di chuyển ra vào sân diễn.

 Đại xòe 2.026 người, hội tụ tình yêu di sản  

Mỗi buổi tập kéo dài 2h, từ 20-22h. Việc huy động đông đảo diễn viên quần chúng không chỉ tạo nên quy mô cho màn trình diễn mà còn thể hiện sức lan tỏa của nghệ thuật xòe trong cộng đồng. Mỗi người tham gia là một mắt xích trong vòng đại xòe, góp phần tạo nên tổng thể hài hòa, thống nhất.

Theo ông Đinh Anh Tuấn, Phó chủ tịch UBND phường Nghĩa Lộ, địa phương đã huy động 600 người tham gia màn đại xòe. Quá trình luyện tập cho thấy người dân nêu cao tinh thần trách nhiệm, đồng lòng hướng tới thành công chung của lễ hội. Sự nhiệt huyết ấy cũng là minh chứng cho tình yêu và niềm tự hào của cộng đồng đối với nghệ thuật xòe Thái.

Không chỉ người lớn, nhiều học sinh cũng tích cực tham gia. Em Hoàng Thị Hằng, học sinh Trường THCS Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai chia sẻ: Em được đứng trong màn đại xòe quy mô lớn là trải nghiệm đặc biệt. Khi nắm tay các cô, các bác tạo thành vòng tròn rộng lớn, em cảm nhận rõ hơn sức mạnh gắn kết cộng đồng mà điệu xòe mang lại.

Còn với em Lò Minh Huyền, học sinh Trường THCS Tô Hiệu, phường Trung Tâm, tập luyện và biểu diễn tốt chính là cách thế hệ trẻ thể hiện tình yêu với văn hóa cội nguồn, đồng thời ý thức rõ hơn trách nhiệm gìn giữ, tiếp nối di sản của cha ông.

Những bàn tay của người cao tuổi, người nông dân và lớp học trò cùng nối vào một vòng tròn, tạo nên hình ảnh giàu ý nghĩa. Di sản không đứng yên trong quá khứ mà tiếp tục được nuôi dưỡng bằng sự tham gia tự nguyện, niềm tự hào và trách nhiệm của cộng đồng hôm nay.

Sự hăng say ấy không chỉ xuất phát từ trách nhiệm với chương trình, mà còn từ niềm tự hào và tình yêu sâu nặng dành cho di sản quê hương. Ai cũng mong góp phần làm nên màn đại xòe rực rỡ, để vẻ đẹp văn hóa Mường Lò lan tỏa đến du khách gần xa

Dưới ánh đèn quảng trường, các đội hình liên tục được chỉnh sửa, từng động tác tay, nhịp chân, hướng di chuyển được tập đi tập lại để bảo đảm sự đồng đều.

Điệu xòe càng múa càng say, vòng người chuyển động nhịp nhàng, nắm chặt tay nhau theo điệu đơn, điệu kép, khi giãn ra xa, khi chụm lại, trong tiếng  hát tha thiết, chân tình của các cô gái: "Đừng sợ say, đây tay ngà, chén đã đầy, chén em dâng đầy. Dập dìu chân chàng, ới noọng... Dập dìu chân em, inh lả ơi... Ta tan dần, trong vòng quay. Kìa hội vui, xòe đi anh, đừng để em cô đơn một mình. Đêm Mường Lò, trăng dâng đầy, đôi tay ngà đón chờ người ơi. Vào đây anh, xòe đi anh...".

"Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc" diễn ra lúc 19h30 ngày 16/10 tại sân vận động phường Nghĩa Lộ. Sau đêm khai mạc, chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch và trải nghiệm sẽ tiếp tục đến ngày 21/10 tại phường Nghĩa Lộ và các địa phương lân cận.

Tối 9/10, ông Hoàng Giang, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Lào Cai đã đến thăm, động viên các diễn viên đang tham gia luyện tập màn Đại Xòe, chuẩn bị cho lễ khai mạc Lễ hội văn hóa, du lịch Mường Lò năm 2026 tại sân vận động Nghĩa Lộ.

Ông Hoàng Giang (bên trái), Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Lào Cai đã đến thăm, động viên các diễn viên đang tham gia luyện tập màn Đại Xòe, chuẩn bị cho lễ khai mạc Lễ hội vấn  hóa, du lịch Mường Lò năm 2026 tại sân vận động Nghĩa Lộ tối 9/10.

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh đã ân cần thăm hỏi, động viên các diễn viên quần chúng nỗ lực luyện tập, chuẩn bị chu đáo cho màn trình diễn trong đêm khai mạc. 

Sự quan tâm, động viên của lãnh đạo tỉnh tiếp thêm động lực để các diễn viên phát huy tinh thần trách nhiệm, nỗ lực luyện tập, góp phần mang đến một chương trình nghệ thuật đặc sắc, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc.