Để nghệ thuật múa đến gần công chúng

Show Vũ nhạc kịch Tiên Sa không chỉ đơn thuần là một vở nhạc kịch, mà còn là hành trình khám phá vẻ đẹp của thành phố Đà Nẵng giàu bản sắc văn hóa. Ảnh: ĐOÀN GIA HUY

Từ lợi thế cảnh quan, chiều sâu văn hóa và sức hút du lịch, Đà Nẵng có nhiều tiềm năng sáng tạo những tác phẩm múa mang bản sắc riêng, góp phần mở rộng không gian biểu diễn và đưa nghệ thuật đến gần hơn với công chúng.

Thách thức từ công nghệ

Nghệ sĩ Nguyễn Lê Ánh Tuyết, Đoàn Văn công Quân khu 5 cho biết, hiện nay công nghệ đang làm thay đổi mạnh mẽ cách thức sáng tạo, biểu diễn và quảng bá tác phẩm nghệ thuật. Trên thế giới, nghệ thuật múa đã ứng dụng rất hiệu quả các công nghệ sân khấu hiện đại như trình chiếu đa phương tiện, 3D mapping, sân khấu thực cảnh, công nghệ tương tác, ánh sáng thông minh, trí tuệ nhân tạo…

Nhưng, việc ứng dụng công nghệ và nghệ thuật múa tại Đà Nẵng vẫn còn khá khiêm tốn. Hiện tại, chỉ có các trung tâm nghệ thuật lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đang ứng dụng mạnh mẽ công nghệ trong sáng tạo. Đây cũng là trăn trở đối với những nghệ sĩ trẻ.

NSND Lê Huân, Hội Nghệ sĩ múa thành phố Đà Nẵng cho rằng, trong bối cảnh công nghiệp AI đang bùng nổ, nghệ thuật múa đã xuất hiện robot biểu diễn, hát, sáng tác. Nhưng dù công nghệ có tiên tiến đến đâu, những “người máy” khó thay thế nghệ sĩ múa. Bởi múa là nghệ thuật của cơ thể con người, nơi cảm xúc, nội tâm và tình yêu thương được biểu đạt bằng chuyển động hình thể.

Cạnh đó, hiện vẫn có nhiều người nhầm lẫn giữa múa đương đại và nhảy hiện đại. Mặc dù đều mang tinh thần sáng tạo và đổi mới, nhưng múa đương đại chú trọng khai thác chiều sâu cảm xúc, tư duy nghệ thuật và ngôn ngữ hình thể, trong khi nhảy hiện đại thường thiên về tính giải trí, tiết tấu và kỹ thuật trình diễn.

“Để nghệ thuật múa thực sự phát triển, bên cạnh việc đào tạo người làm nghề, chúng ta cũng cần quan tâm, từng bước xây dựng cho công chúng thưởng thức nghệ thuật.

Một thực tế là khán giả Đà Nẵng khá quen với các chương trình lễ hội, sự kiện cộng đồng, nhưng số lượng người chủ động mua vé xem múa chuyên nghiệp thì lại rất hạn chế, nhiều người vẫn cho rằng múa chỉ là phần minh họa cho ca nhạc. Vì vậy, cần có nhiều chương trình biểu diễn chuyên đề, giao lưu nghệ thuật trong trường học, không gian công cộng để khán giả có cơ hội tiếp cận và hiểu hơn về nghệ thuật múa”, nghệ sĩ Ánh Tuyết đề xuất.

Một hoạt cảnh múa trong chương trình nghệ thuật “Khí phách non sông” nhân kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng (1/10/1876 - 1/10/2026) tại Nhà hát Trưng Vương. Ảnh: ĐOÀN GIA HUY

Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

Đà Nẵng có nhiều lợi thế để hình thành môi trường nghệ thuật chuyên nghiệp, đặc biệt là nghệ thuật múa. Theo NSND Lê Huân, sau sáp nhập, Đà Nẵng sở hữu vị thế lớn về địa lý, thiên nhiên và con người; mang trong mình truyền thống lịch sử anh hùng, góp phần tô đậm trang sử vàng và bản sắc văn hóa của dân tộc. Không phải ngẫu nhiên mà xứ Quảng tạo nên những huyền thoại về bãi Tiên Sa hay năm ngọn Ngũ Hành Sơn, nơi núi sát biển, nơi sông Hàn đổ ra biển cả.

“Đứng trước yêu cầu thẩm mỹ của thời đại và trước nhiều tầng lớp khán giả, đặc biệt là lượng lớn du khách quốc tế đến với Đà Nẵng, nghệ thuật múa càng có cơ hội để khẳng định mình”, NSND Lê Huân chia sẻ.

Nhằm khơi gợi những cảm hứng sáng tạo mới cho các nghệ sĩ múa, mới đây, Hội Nghệ sĩ múa Đà Nẵng tổ chức chuyến đi thực tế tại xã Phước Chánh. Dù thời gian không dài nhưng các nghệ sĩ đã có cơ hội gặp gỡ bà con đồng bào Giẻ Triêng, tìm hiểu đời sống văn hóa, phong tục tập quán, lễ hội truyền thống và những giá trị văn hóa đặc sắc của địa phương.

Chuyến đi mang lại nhiều tư liệu quý giá ngay trong chính đời sống của nhân dân, trong những giá trị văn hóa đang được gìn giữ qua nhiều thế hệ ở địa phương.

Nghệ sĩ Nguyễn Lê Ánh Tuyết cho rằng, chị rất mong muốn có thêm nhiều chương trình đi thực tế, khảo sát văn hóa tại các địa phương trong khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Bởi, đây là vùng đất giàu bản sắc với nghệ thuật bài chòi, văn hóa Chăm - Trà Kiệu, văn hóa biển miền Trung, không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên và nhiều loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc khác. Đây là nguồn chất liệu vô giá để xây dựng những tác phẩm múa mang dấu ấn riêng của Đà Nẵng và khu vực miền Trung.

“Đà Nẵng là thành phố năng động và giàu tiềm năng du lịch. Vì vậy, chúng ta hoàn toàn có thể hướng tới xây dựng những tác phẩm múa mang thương hiệu riêng của thành phố, gắn với hình ảnh sông Hàn, biển Đà Nẵng, con người và văn hóa miền Trung, góp phần quảng bá hình ảnh thành phố đến với du khách trong và ngoài nước”, nghệ sĩ Ánh Tuyết bày tỏ.