Về nơi viết nên những trang sử đầu tiên của ngành Dầu khí
Tháng 11 chớm đông, những cơn gió mang theo hơi lạnh từ biển tràn qua những cánh đồng lúa của châu thổ Bắc Bộ. Nhưng với những người lao động PETROVIETNAM, đây lại là thời khắc của ngọn lửa rực cháy, của niềm tự hào về một chặng đường lịch sử 65 năm hình thành và phát triển của ngành Dầu khí, với biết bao thăng trầm và vinh quang.
Chuyến công tác đặc biệt về thăm địa chỉ lịch sử ngành của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM) là dịp để các thế hệ người lao động hôm nay tìm hiểu, chiêm nghiệm về những trang sử đầu tiên của ngành.
Nơi giọt mồ hôi hóa thành ngọn lửa
Điểm dừng chân đầu tiên của đoàn công tác là Khu lưu niệm Công trình khai thác dầu khí đầu tiên tại Việt Nam, tại xã Đồng Châu, tỉnh Hưng Yên (thuộc địa phận tỉnh Thái Bình cũ). Nơi đây lưu dấu mốc quan trọng trong hành trình tìm kiếm và khai thác dầu khí của Việt Nam, gắn liền với Giếng khoan 61 - giếng khoan đầu tiên phát hiện khí tự nhiên tại nước ta.
Trong không khí trang nghiêm, Tổng Giám đốc Lê Mạnh Cường cùng các thành viên trong đoàn dâng hương tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh và tri ân các thế hệ đi trước, những người mở đường, kiên trì theo đuổi khát vọng tìm kiếm nguồn tài nguyên phục vụ đất nước trong điều kiện còn nhiều khó khăn, thiếu thốn.

Đoàn công tác tại Giếng khoan 61 - "Giếng Tổ" của ngành
Tiếp đó, đoàn công tác đã tham quan "Giếng Tổ" – Giếng khoan 61, công trình mang ý nghĩa biểu tượng đối với mọi thế hệ người lao động Dầu khí. Vào 14 giờ ngày 19/4/1981, ngọn lửa từ dòng khí công nghiệp đầu tiên tại đây đã bùng cháy, đưa Việt Nam vào danh sách các quốc gia có trữ lượng hydrocarbon, thắp lên niềm tin cho hành trình "tìm lửa" của người dầu khí. Tại trung tâm di tích, cụm van đầu giếng (cây thông khai thác) vẫn hiện hữu vững chãi qua thời gian. Trực tiếp chạm tay vào những van xoay của công trình lịch sử này, các thành viên trong đoàn càng thêm trân trọng thành quả lao động đầy tâm huyết của các kỹ sư Việt Nam và chuyên gia Liên Xô năm xưa.


Đoàn công tác tham quan phòng trưng bày tranh tư liệu về lịch sử ngành Dầu khí
Hành trình cảm xúc tiếp tục đưa đoàn bước vào không gian của Phòng trưng bày ảnh về lịch sử ngành Dầu khí. Không khô khan như những báo cáo kỹ thuật, những bức ảnh tại đây chân thực và sống động, khắc họa rõ nét hình ảnh những kỹ sư trong các đợt khảo sát địa chấn; những chuyên gia Liên Xô kề vai sát cánh cùng thợ Việt Nam vặn từng con ốc, nối từng cần khoan giữa đêm đông mưa phùn gió bấc. Để rồi khi thấy nụ cười rạng rỡ, lấm lem bùn đất và dầu mỡ của những người thợ khi dòng khí đầu tiên phụt lên, ai nấy không khỏi xúc động. Không gian trưng bày đã mềm hóa những ký ức về một ngành công nghiệp vốn bị coi là khô cứng, góp phần tái hiện chặng đường lao động gian khó, đồng thời tôn vinh tinh thần hợp tác và tình hữu nghị Việt Nam - Liên Xô.

Tổng Giám đốc PETROVIETNAM Lê Mạnh Cường tham quan phòng trưng bày hiện vật dầu khí, nơi nơi lưu giữ nhiều kỷ vật gắn với lịch sử tìm dầu khí.
Từ phòng trưng bày ảnh, đoàn đến Phòng trưng bày hiện vật dầu khí, nơi lưu giữ nhiều kỷ vật gắn với lịch sử tìm dầu khí. Tổng Giám đốc Lê Mạnh Cường cùng các thành viên trong đoàn quan sát từng hiện vật đã nhuốm màu thời gian. Đó là những chiếc chóp xoay, mũi khoan đã mòn vẹt, mẻ góc sau những lần xuyên qua hàng nghìn mét đá cứng; là những đoạn cần khoan han gỉ, nặng trịch; là các mẫu lõi trầm tích được bảo quản cẩn thận. Mỗi mẫu lõi trầm tích lưu giữ những thông tin địa chất quý giá, từng là căn cứ quan trọng để các nhà địa chất đánh giá cấu tạo và triển vọng của các tầng đất đá.
Bên cạnh đó là những cuốn nhật ký vận hành, nhật ký khoan đã ố vàng theo năm tháng, với những dòng chữ viết tay cùng các số liệu, công thức tính toán về áp suất, dung dịch khoan. Những nét mực có thể phai mờ, nhưng ý chí vươn lên làm chủ khoa học công nghệ của thế hệ đi trước đã khắc sâu như một di sản của ngành. Những hiện vật, tư liệu ấy góp phần tái hiện điều kiện làm việc còn nhiều khó khăn, đồng thời cho thấy nỗ lực làm chủ khoa học, công nghệ của các thế hệ người lao động dầu khí đi trước.
Khu lưu niệm dầu khí Đồng bằng Sông Hồng - cội nguồn của những giấc mơ lớn
Nếu như Đồng Châu là nơi ngọn lửa báo tin vui, thì Khu lưu niệm Dầu khí Đồng bằng Sông Hồng - điểm đến thứ hai của đoàn công tác - lại là "chiếc nôi" ươm mầm cho "hành trình tìm lửa". Phải làm rõ rằng, công cuộc tìm kiếm dầu khí không bắt đầu từ lúc mũi khoan cắm xuống đất, mà bắt đầu từ những bước chân vạn dặm đo đạc địa chất trên mặt đất. Đồng bằng Sông Hồng chính là điểm khởi đầu cho bước chân ấy, nơi gắn liền với dấu ấn của Đoàn 36 Khảo sát Dầu khí, được thành lập vào những năm cuối thập niên 50, đầu thập niên 60 của thế kỷ trước.

Đoàn công tác tại Khu lưu niệm Dầu khí Đồng bằng sông Hồng
Không gian Khu lưu niệm Dầu khí Đồng bằng sông Hồng được xây dựng với ý tưởng kiến trúc mô phỏng hình ảnh giàn khoan giữa cánh đồng lúa châu thổ. Hình ảnh ấy gợi nhắc về hành trình tìm kiếm tài nguyên dưới lòng đất trên chính vùng đồng bằng giàu truyền thống canh tác, nơi những người làm dầu khí đã từng bước triển khai công tác khảo sát, thăm dò và khoan tìm kiếm.
Ngay tại sảnh chính, phù điêu hoa sen gợi liên tưởng đến quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh; bức tranh bằng đồng đỏ tái hiện hình ảnh Bác Hồ thăm Azerbaijan năm 1959 là một điểm nhấn của công trình. Chuyến thăm của Người tới đất nước có ngành công nghiệp dầu khí phát triển khi ấy đã trở thành một dấu mốc có ý nghĩa đối với khát vọng xây dựng ngành Dầu khí Việt Nam. Không gian tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng khu trưng bày truyền thống được bố trí trong công trình, tạo nên nơi lưu giữ những tư liệu, hình ảnh và hiện vật gắn với lịch sử ngành.
Sau khi thành kính dâng hương tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh, đoàn công tác bắt đầu hành trình "ngược dòng thời gian" qua các gian trưng bày hiện vật. Không gian nơi đây tập trung vào những kỷ vật của những ngày đầu đi tìm dấu vết hydrocarbon.

Đoàn công tác tham quan những hiện vật lịch sử của ngành Dầu khí
Các thành viên trong đoàn dừng lại rất lâu trước những thiết bị, vật dụng thô sơ nhưng lại là cả một gia tài của ngành địa chất thời ấy. Đó là những chiếc búa địa chất cán gỗ đã bóng nhẵn vì mồ hôi tay; những chiếc la bàn đo góc dốc sờn góc, mặt kính mờ đục vì sương gió; những chiếc máy kinh vĩ quang học cũ kỹ từng được dùng để định vị tọa độ giữa những cánh rừng rậm rạp hay bãi bồi ven sông. Xúc động hơn cả là những chiếc áo bảo hộ, găng tay lao động sờn mép, hay chiếc bi-đông đựng nước đã móp méo.
Đây đều là những người bạn đồng hành thủy chung của các cán bộ Đoàn 36 trong những tháng ngày "nếm mật nằm gai", đi bộ dọc ngang khắp dải Đồng bằng Bắc Bộ để vẽ nên những tấm bản đồ cấu tạo địa chất đầu tiên. Từ những mảnh ghép thô sơ và gian khó ấy, những manh mối đầu tiên về các tầng chứa dầu khí nằm sâu dưới lòng đất mới dần được hé lộ, đặt nền móng lý luận và thực tiễn vững chắc cho những chiến dịch khoan thăm dò sau này.

Đoàn công tác tham quan sa bàn và xem những thước phim lịch sử
Điểm nhấn đặc biệt nhất, khơi gợi sự quan tâm và thảo luận sôi nổi nhất của đoàn công tác tại Khu lưu niệm này chính là sa bàn lịch sử tại căn phòng trung tâm. Sa bàn là một mô hình thu nhỏ tái hiện lại toàn cảnh cấu tạo địa chất và lịch sử thăm dò của bể trầm tích Sông Hồng. Dưới ánh đèn LED được lập trình tỉ mỉ, sa bàn không chỉ là một khối vật chất bất động mà như đang kể lại một câu chuyện sống động.
Tổng Giám đốc PETROVIETNAM Lê Mạnh Cường cùng các cán bộ chuyên môn chăm chú quan sát các mặt cắt địa chất trên sa bàn. Từng tầng, từng lớp đất đá được phân màu rõ rệt, thể hiện sự phức tạp của đới đứt gãy sông Hồng. Trên bề mặt sa bàn, những đường chỉ đỏ chằng chịt đan xen tái hiện lại mạng lưới hàng ngàn kilômét tuyến khảo sát địa chấn 2D, 3D đã được thực hiện bằng mồ hôi, trí tuệ của bao thế hệ. Những đốm sáng nhấp nháy trên mô hình đánh dấu chính xác vị trí của các giếng khoan địa tầng, giếng khoan thăm dò lịch sử.
Thông qua sa bàn, công tác quy hoạch dầu khí thế hệ đầu tiên được thể hiện rõ nét. Những người mở đường đã đánh giá cả một bồn trũng rộng lớn, thiết lập một mạng lưới khảo sát khoa học, bài bản dẫu cho điều kiện kinh tế đất nước sau chiến tranh vô cùng khó khăn. Nhìn vào sa bàn, thế hệ hôm nay không chỉ thấy được không gian địa lý, mà còn thấy được cả ý chí con người. Đó là minh chứng cho việc ngành Dầu khí Việt Nam không chỉ được hình thành và phát triển từ lòng quả cảm, sự quyết tâm mà còn là trí tuệ, sự tiếp thu và làm chủ khoa học công nghệ tiên tiến.
Ngọn lửa trao truyền và sứ mệnh tương lai
Nắng chiều tháng 11 dần buông, xuyên qua khung cửa kính của khu lưu niệm, phủ lên các hiện vật thêm một lớp màu của thời gian. Hành trình ngày 15/11 của đoàn công tác Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng - Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM) khép lại, nhưng mở ra một mạch nguồn cảm xúc mới trong tâm trí của mỗi thành viên.
Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới liên tục biến động và xu hướng chuyển dịch năng lượng, PETROVIETNAM đã chuyển mình mạnh mẽ, từ một tập đoàn dầu khí truyền thống bước sang một vị thế mới: Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng - Quốc gia Việt Nam, từ các lĩnh vực từ dầu khí, khí tự nhiên, điện, đạm mở rộng đến hydro xanh và các nguồn năng lượng tái tạo khác.
Tuy nhiên, dù vươn cao và bay xa đến đâu, cái gốc rễ, nền tảng của sự phát triển vẫn luôn là truyền thống. "Giếng Tổ" ở xã Đồng Châu hay những chiếc búa địa chất, hiện vật ở Khu lưu niệm Đồng bằng Sông Hồng không phải là những di sản ngủ yên trong bảo tàng. Chúng là những bài học sống động về bản lĩnh vượt khó, về tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đương đầu với những rủi ro địa chất dưới độ sâu hàng ngàn mét.
Tinh thần của những người đi tìm lửa Đoàn 36 năm xưa giờ đây đang được chuyển hóa thành khát vọng "kiến tạo năng lượng tương lai". Nền móng 65 năm truyền thống vinh quang chính là điểm tựa vững chắc nhất, tiếp sức cho lớp cán bộ, kỹ sư hôm nay tiếp tục dấn thân vào những hải trình mới, ra biển lớn vươn tới những vùng nước sâu xa bờ, hay chinh phục những ngọn gió đại dương để sản xuất điện năng.
Chuyến đi về nguồn khép lại nhưng trong mỗi thành viên của đoàn công tác, ngọn lửa từ năm 1981 - ngọn lửa của khát vọng cống hiến - vẫn đang rực cháy. Ngọn lửa ấy sẽ còn tiếp tục soi đường, đưa PETROVIETNAM vững bước trên hành trình trở thành trụ cột vững chắc của nền kinh tế, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và mãi mãi là niềm tự hào của Tổ quốc.
