Vệ tinh Starlink 'phát nổ' trên quỹ đạo: Sự thật phía sau cảnh báo về rác vũ trụ
Một vệ tinh Starlink vỡ thành hàng chục mảnh trên quỹ đạo đang khiến nhiều người lo ngại về một 'vụ nổ ngoài không gian'. Nhưng đằng sau cách diễn đạt gây sốc đó là một thực tế đáng chú ý hơn: Nguy cơ rác vũ trụ đang tăng lên cùng với tốc độ triển khai vệ tinh chưa từng có.
Starlink là một trong những hệ thống có mật độ dày đặc nhất trên quỹ đạo Trái Đất thấp.
Sự thật về vệ tinh Starlink "phát nổ"
Gần đây, thông tin một vệ tinh thuộc mạng Starlink của SpaceX đã "phát nổ" trên quỹ đạo, tạo ra hàng chục mảnh vỡ đã gây xôn xao dư luận. Tuy nhiên, theo cách hiểu trong ngành hàng không vũ trụ, đây không phải là một vụ nổ theo nghĩa thông thường, mà là một sự kiện phân mảnh (fragmentation) hay còn gọi là hiện tượng vệ tinh bị vỡ do lỗi kỹ thuật hoặc áp suất bên trong.
Dữ liệu từ các hệ thống theo dõi không gian như US Space Surveillance Network cho thấy các mảnh vỡ này đã được ghi nhận và đang được giám sát. Điều này đồng nghĩa với việc sự cố là có thật, nhưng bản chất của nó mang tính kỹ thuật nhiều hơn là thảm họa.
Điểm đáng lo không nằm ở một vệ tinh riêng lẻ, mà ở bức tranh lớn hơn. Với hàng nghìn vệ tinh đang hoạt động, Starlink là một trong những hệ thống có mật độ dày đặc nhất trên quỹ đạo Trái Đất thấp. Khi số lượng tăng lên, xác suất xảy ra các sự cố phân mảnh dù nhỏ cũng tăng theo. Mỗi mảnh vỡ, dù chỉ vài centimet, đều có thể trở thành "viên đạn" bay với tốc độ hàng chục nghìn km/h, đủ sức gây hư hại nghiêm trọng nếu va chạm.
Rủi ro từ rác vũ trụ
Rác vũ trụ là các mảnh vệ tinh hỏng, tên lửa hoặc vật thể nhân tạo trôi nổi quanh Trái Đất. Theo NASA, chúng di chuyển với tốc độ có thể lên tới 28.000 km/h, đủ sức phá hủy bất kỳ vệ tinh nào khi va chạm.
Nguy hiểm hơn, các va chạm có thể kích hoạt Kessler syndrome - phản ứng dây chuyền tạo ra ngày càng nhiều mảnh vỡ, khiến quỹ đạo trở nên “quá tải”.
Hệ quả: gián đoạn GPS, internet vệ tinh như Starlink và nhiều dịch vụ thiết yếu toàn cầu.
Theo cảnh báo từ NASA, rác vũ trụ đang trở thành một trong những rủi ro lớn nhất đối với hoạt động không gian. Kịch bản xấu nhất được gọi là hiệu ứng Kessler, có thể xảy ra khi các mảnh vỡ va chạm dây chuyền, tạo ra thêm nhiều mảnh khác và khiến một số quỹ đạo trở nên không thể sử dụng.
Sự cố lần này của SpaceX như là lời nhắc gián tiếp về áp lực ngày càng lớn lên không gian gần Trái Đất. Khi các tập đoàn công nghệ đẩy nhanh cuộc đua phủ sóng internet toàn cầu từ quỹ đạo, bài toán quản lý rác vũ trụ trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Trong thực tế, các vệ tinh Starlink được thiết kế để tự hạ quỹ đạo và cháy trong khí quyển sau khi hết vòng đời, nhằm hạn chế rác thải. Tuy nhiên, những sự cố ngoài ý muốn như phân mảnh trên quỹ đạo vẫn có thể xảy ra và mỗi lần như vậy lại làm dày thêm "lớp bụi" vô hình bao quanh hành tinh.
Tin nóng
Một câu đố ngắn gọn nhưng khiến nhiều người phải suy nghĩ: thứ gì có thể 'chạy' liên tục nhưng lại không hề có chân?
Là một khoáng vật phổ biến trong lớp phủ Trái Đất, olivin mang sắc xanh lục đặc trưng, chứa đựng nhiều điều thú vị ít người biết.
Hài cốt liệt sĩ vừa được phát hiện, quy tập có di vật là lọ thủy tinh chứa thông tin được bảo quản cẩn thận
Những luồng bụi khổng lồ từ sa mạc Sahara đã bao phủ một số nước châu Âu bao gồm Pháp, Anh. Sự việc gây ô nhiễm không khí và đe dọa sức khỏe người dân.
Trong lúc đi câu, người đàn ông bất ngờ bắt được một con cá nhỏ có vật giống chiếc nhẫn vàng mắc kẹt trên thân.
Có hơn 400 nhà máy khử muối cung cấp nước sinh hoạt tại khu vực Vịnh Ba Tư, nơi đang hứng chịu các rủi ro sinh thái và ô nhiễm, từ các vụ tràn dầu trong quá trình vận hành tàu thuyền, việc xả thải khoảng 100 triệu m3 nước thải mỗi năm và các vụ hỏa hoạn tại các cơ sở, phương tiện dầu mỏ do xung đột.
Tin mới
Trận động đất mạnh 7,4 độ Richter ở Indonesia gây nguy cơ sóng thần ảnh hưởng đến các nước Đông Nam Á, theo cảnh báo từ Trung tâm Thái Bình Dương.
NASA vừa phóng thành công tàu Artemis 2 từ Florida, Mỹ, đưa 4 phi hành gia bay quanh Mặt Trăng sau 54 năm gián đoạn.
Tối 2-4, truyền thông Mỹ tiếp tục đưa tin đậm nét về hoạt động của phi hành đoàn trên tàu Orion thực hiện nhiệm vụ Artemis II - đưa con người trở lại mặt trăng lần đầu tiên sau nhiệm vụ Apollo 17 cách đây 54 năm.
Phát hiện này sẽ giúp làm sáng tỏ thêm về trận hải chiến mang ý nghĩa quan trọng trong lịch sử Đan Mạch, đồng thời hé lộ những câu chuyện đời thường của các thủy thủ trên con tàu hơn 2 thế kỷ trước.
Pluridens imelaki là một loài thủy quái chưa từng được khoa học biết đến, sống vào khoảng 66-67 triệu năm trước.
Loài ếch này có kích thước nhỏ, mang trứng trong một chiếc túi tự nhiên trên lưng và đang 'có nguy cơ tuyệt chủng cao' vì môi trường sống chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và các vụ cháy rừng.
Một nhóm nghiên cứu tìm thấy nhiều hóa thạch nằm trong bùn dưới dòng suối ngầm bên trong hang ngầm ở Texas, Mỹ, bao gồm hóa thạch của lười khổng lồ, voi ma mút.
Bốn phi hành gia mặc bộ trang phục màu cam rực rỡ khi thực hiện sứ mệnh Artemis II. Trang phục này có nhiều điểm đặc biệt.