Venezuela thăm dò nối lại quan hệ ngoại giao với Mỹ

Trong tuyên bố đưa ra ngày 9/1, chính phủ do Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez đứng đầu cho biết các quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ đang có mặt tại thủ đô Caracas, đồng thời Venezuela cũng dự kiến sẽ sớm cử một phái đoàn sang Washington.

Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez. Ảnh: Reuters

Tuyên bố nêu rõ, chính phủ Venezuela đã quyết định khởi động “một tiến trình mang tính ngoại giao, ở giai đoạn thăm dò, với Chính phủ Mỹ, nhằm hướng tới việc tái thiết lập các cơ quan đại diện ngoại giao tại mỗi nước”.

Quan hệ Mỹ – Venezuela rơi vào căng thẳng nghiêm trọng kể từ khi Tổng thống cánh tả Hugo Chavez lên nắm quyền năm 1999. Trong vòng 10 năm sau đó, hai nước lần lượt rút đại sứ khỏi thủ đô của nhau. Đến năm 2019, quan hệ ngoại giao chính thức bị cắt đứt hoàn toàn sau khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump công nhận nhân vật đối lập Juan Guaido là Tổng thống lâm thời của Venezuela. Kể từ đó, Mỹ xử lý các vấn đề liên quan đến Venezuela thông qua một văn phòng đặt tại thủ đô Bogota của Colombia.

Bà Delcy Rodriguez tuyên thệ nhậm chức Tổng thống lâm thời Venezuela chỉ 2 ngày sau khi Mỹ bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro. Chiến dịch này vấp phải sự chỉ trích từ cộng đồng quốc tế và bị coi là hành động vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế.

Dù tiếp tục chỉ trích mạnh mẽ hành động của Mỹ là sự xâm phạm chủ quyền Venezuela, Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez thời gian gần đây đã có giọng điệu mềm mỏng hơn khi đề cập khả năng hợp tác với Washington. Bà nhấn mạnh: “Người dân của chúng tôi và cả khu vực này xứng đáng có hòa bình và đối thoại, chứ không phải chiến tranh”.

Về phía Mỹ, chính quyền Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ duy trì sức ép quân sự và các biện pháp trừng phạt nhằm buộc chính phủ Venezuela phải tuân theo các điều kiện của Washington, trong đó có việc kiểm soát và quản lý trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của quốc gia Nam Mỹ này. Trước đó, Tổng thống Trump từng cảnh báo bà Delcy Rodriguez sẽ phải “trả giá đắt hơn” so với ông Maduro nếu không đáp ứng các lợi ích của Mỹ.

Hiện ông Nicolas Maduro vẫn bị giam giữ tại một cơ sở giam giữ của Mỹ, sau khi bị truy tố với các cáo buộc liên quan đến âm mưu “khủng bố ma túy” và buôn bán ma túy.

Ông Trump đã hủy cuộc tấn công thứ hai vào Venezuela

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 8/1, Tổng thống Trump cho biết ông đã hủy bỏ “làn sóng tấn công thứ hai” dự kiến nhằm vào Venezuela, lý do là vì Caracas tăng cường hợp tác với Washington. Động thái này bao gồm việc Venezuela trả tự do cho một số tù nhân chính trị, mà theo ông Trump là dấu hiệu của “thiện chí hướng tới hòa bình”.

Tổng thống Mỹ cũng khẳng định hai nước đang hợp tác hiệu quả, đặc biệt trong lĩnh vực tái thiết cơ sở hạ tầng dầu khí theo hướng “quy mô lớn hơn, hiện đại hơn”, đồng thời cho biết các lực lượng quân sự Mỹ vẫn tiếp tục hiện diện trong khu vực.

Dù vậy, chính quyền ông Trump đến nay vẫn hạ thấp khả năng hỗ trợ phe đối lập Venezuela giành quyền kiểm soát chính phủ. Tổng thống Trump từng tuyên bố lãnh đạo đối lập Maria Corina Machado “không nhận được sự tôn trọng của người dân Venezuela”. Tuy nhiên, tại một cuộc họp với các lãnh đạo ngành dầu khí ở Nhà Trắng ngày 9/1, ông Trump tỏ ra mềm mỏng hơn khi được hỏi nếu bà Machado dự kiến trao cho ông giải Nobel Hòa bình (mà bà Machado được nhận năm ngoái) trong chuyến thăm sắp tới có làm thay đổi quan điểm của ông hay không. Tổng thống Mỹ cho biết sẽ “cần trao đổi trực tiếp” với bà và không loại trừ khả năng bà Machado có thể “tham gia ở một khía cạnh nào đó”.

Trong khi đó, chính quyền Mỹ vẫn đưa ra những lập luận khác nhau để biện minh cho việc bắt giữ ông Maduro cũng như chiến dịch gây sức ép đối với Caracas. Washington mô tả đây là một chiến dịch thực thi pháp luật đơn lẻ, song đồng thời khẳng định vẫn chưa loại trừ khả năng sử dụng biện pháp quân sự.

Cũng trong ngày 9/1, lực lượng Mỹ đã bắt giữ tàu chở dầu thứ năm tại khu vực Caribe kể từ khi Tổng thống Trump tuyên bố phong tỏa các tàu thuyền nằm trong danh sách trừng phạt hồi tháng 12/2025. Các chuyên gia của Liên hợp quốc cho rằng lệnh phong tỏa này, cũng như nỗ lực của Mỹ nhằm kiểm soát ngành dầu mỏ Venezuela, đều vi phạm luật pháp quốc tế.

Hoàng Phạm/VOV.VN