VGU xây dựng Living Lab, đưa công nghệ bán dẫn vào thực tiễn

VGU đang thành lập Viện Công nghệ Kỹ thuật mới nổi (Institute for Emerging Engineering Technologies – IEET) với tám nhóm nghiên cứu trọng tâm, trong đó nhóm Công nghệ bán dẫn là hạt nhân.

TS. Hà Thúc Viên, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Việt Đức, trình bày báo cáo mở đề tại Hội thảo.

TS. Hà Thúc Viên, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Việt Đức, trình bày báo cáo mở đề tại Hội thảo.

Vừa qua, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội), TS. Hà Thúc Viên, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Việt Đức (VGU), trình bày báo cáo mở đề “Mô hình R&D tại đại học và Living Lab bán dẫn: Thực tiễn của Trường Đại học Việt Đức” tại Hội thảo khoa học “Mô hình chiến lược xây dựng năng lực R&D và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu cho công nghiệp bán dẫn Việt Nam”. Báo cáo giới thiệu lộ trình VGU chuyển các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước thành năng lực nghiên cứu, kiểm thử và đào tạo nhân lực bán dẫn cụ thể.

Diễn đàn chính sách về công nghiệp bán dẫn

Hội thảo do Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương phối hợp với Viện Công nghệ và Giáo dục Trí tuệ mới tạo sinh (Viện IGNITE) tổ chức, quy tụ đại diện các cơ quan hoạch định chính sách, bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp công nghệ, nhà đầu tư và tổ chức quốc tế. Phiên buổi sáng do đồng chí Nguyễn Hoàng Giang, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương và PGS.TS. Nguyễn Ái Việt, Viện trưởng Viện IGNITE, đồng chủ trì.

Hội thảo tập trung vào năm nhóm vấn đề: chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam; xây dựng năng lực R&D và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo theo mô hình liên kết “5 nhà” (Nhà nước – Nhà khoa học – Nhà doanh nghiệp – Nhà đầu tư – Nhà giáo dục); phát triển nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế; mô hình phát triển bán dẫn tại địa phương; và chuyển chiến lược thành dự án, cơ chế đầu tư, chương trình hợp tác cụ thể.

Báo cáo của TS. Hà Thúc Viên thuộc Bàn tròn 2 – “Năng lực R&D, phòng thí nghiệm và đào tạo nhân lực bán dẫn” trong phiên buổi chiều “Từ chiến lược đến hành động”. Sau phần mở đề, TS. Hà Thúc Viên tham gia thảo luận cùng đại diện các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và chuyên gia quốc tế.

Từ chính sách đến R&D bán dẫn tại VGU

Báo cáo phân tích các căn cứ chính sách và năng lực sẵn có của VGU cho R&D bán dẫn.

Báo cáo phân tích các căn cứ chính sách và năng lực sẵn có của VGU cho R&D bán dẫn.

Mở đầu báo cáo, TS. Hà Thúc Viên giới thiệu VGU là trường đại học công lập được thành lập năm 2008 trên cơ sở hợp tác giữa Chính phủ Việt Nam, Chính quyền Bang Hessen và Chính phủ CHLB Đức; vận hành theo mô hình đại học nghiên cứu, tự chủ của Đức, với tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức và mạng lưới hơn 60 trường đại học đối tác của Đức.

Theo TS. Hà Thúc Viên, định hướng phát triển R&D bán dẫn của VGU được đặt trên nền tảng các văn bản chính sách then chốt: Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nghị quyết 71-NQ/TW; Nghị quyết 24-NQ/TW cùng Quyết định 966; Quyết định 1017/QĐ-TTg về phát triển nguồn nhân lực ngành bán dẫn đến năm 2030; và Quyết định 2146/QĐ-TTg ngày 08/11/2026 phê duyệt Đề án phát triển các trung tâm đào tạo tiên tiến, chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo, trong đó VGU là một trong 10 cơ sở giáo dục đại học được lựa chọn ban đầu.

Về năng lực sẵn có, VGU hiện sở hữu: 03 bộ công cụ thiết kế vi mạch (EDA) và nền tảng mô phỏng FPGA; 72 phòng thí nghiệm, xưởng và phòng máy; hơn 60 trường đại học đối tác của Đức và quốc tế; khuôn viên 50,5 ha tại TP. Hồ Chí Minh – không gian thực tế cho các mô hình Living Lab.

Trên nền tảng đó, VGU xác định ba hướng triển khai: phát triển Hub Bán dẫn và Hệ thống nhúng từ hạ tầng EDA, FPGA và phòng sạch sẵn có; xây dựng phòng thí nghiệm bán dẫn khép kín, ưu tiên lấp khâu đóng gói và kiểm thử trong giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2035; và đóng góp vào mục tiêu đào tạo 500 kỹ sư bán dẫn trong giai đoạn 1 (đến năm 2030) theo Quyết định 1017/QĐ-TTg.

Kiến trúc bốn lớp năng lực và chuỗi giá trị R&D bán dẫn

Đại biểu theo dõi phần trình bày về các hướng triển khai R&D bán dẫn của VGU.

Đại biểu theo dõi phần trình bày về các hướng triển khai R&D bán dẫn của VGU.

VGU đề xuất mô hình R&D theo kiến trúc bốn lớp năng lực công nghệ sâu (deep-tech), với quan điểm năng lực là tổng hòa của con người, thiết bị, dữ liệu, quy trình và đối tác:

Trong mô hình này, bán dẫn được xác định là nền móng xuyên suốt cả bốn lớp và là trung tâm năng lực được ưu tiên kích hoạt trước. Nhà trường đóng vai trò điều phối năng lực, vận hành hạ tầng mở, dùng chung theo mô hình liên kết bốn bên Nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp – xã hội (Quadruple Helix).

Chuỗi giá trị R&D bán dẫn tại VGU được thiết kế gồm sáu khâu: thiết kế vi mạch trên EDA và xác minh trên FPGA (đã có); chế tạo chip thông qua dịch vụ MPW của đối tác; đóng gói, kiểm thử – đánh giá độ tin cậy và phản hồi thiết kế ứng dụng AI phân tích dữ liệu kiểm thử (đầu tư mới).

Đến cuối năm 2028, VGU đặt mục tiêu làm chủ kiểm thử chip số đến 200 MHz, chip tín hiệu hỗn hợp và RF đến 67 GHz (mở rộng 110 GHz); thực hiện các phép thử độ tin cậy và hoàn thành báo cáo đánh giá IC đầu tiên theo tiêu chuẩn JEDEC JESD47; đồng thời đạt hiệu suất hàn dây (wire bonding) từ 95% trở lên.

Living Lab: Đưa chip ra thế giới thực

Điểm nhấn của báo cáo là mô hình Living Lab theo kiến trúc “trục – nan hoa” (hub-and-spoke): Hub Bán dẫn đóng vai trò trung tâm, kết nối 14 phòng thí nghiệm hiện có thuộc ba cụm vật liệu và vi chế tạo; mạch, RF và đo lường; hệ thống nhúng, cảm biến và IoT. Living Lab được hiểu là hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở, lấy người dùng làm trung tâm, nơi hoạt động nghiên cứu được đặt trực tiếp trong bối cảnh và cộng đồng thực tế.

Các sản phẩm chip sẽ được kiểm chứng trong ba môi trường: Smart Campus 50,5 ha với chip cảm biến, IoT vận hành trên dữ liệu thực; nhà máy thông minh với chip nhúng tại các cụm công nghiệp phía Nam; lĩnh vực ô tô và giao thông theo chuẩn AEC-Q, cùng các đối tác như Deutsche Bahn, VinFast. Trên nền tảng này, VGU định hướng phát triển nền tảng thử nghiệm Edge AI và ADAS giai đoạn 2027–2030, phòng thí nghiệm vi mạch chung với doanh nghiệp, và cung cấp dịch vụ kiểm thử cho doanh nghiệp theo ISO/IEC 17025, hướng tới IATF 16949 cho ngành ô tô.

Báo cáo mở đề của VGU thuộc Bàn tròn 2 – Năng lực R&D, phòng thí nghiệm và đào tạo nhân lực bán dẫn.

Báo cáo mở đề của VGU thuộc Bàn tròn 2 – Năng lực R&D, phòng thí nghiệm và đào tạo nhân lực bán dẫn.

Để tổ chức triển khai, VGU đang thành lập Viện Công nghệ Kỹ thuật mới nổi (Institute for Emerging Engineering Technologies – IEET) với tám nhóm nghiên cứu trọng tâm, trong đó nhóm Công nghệ bán dẫn là hạt nhân, phụ trách phòng thí nghiệm Thiết kế vi mạch (IC Design) và Kiểm thử vi mạch (IC Testing). Giai đoạn I, Viện dự kiến bố trí 17 nhân sự chuyên trách, gồm giám đốc phòng thí nghiệm, kỹ sư kiểm thử, độ tin cậy, đóng gói và nghiên cứu viên sau tiến sĩ.

Viện được thiết kế theo cơ chế tự chủ: hội đồng khoa học có ít nhất ba nhà khoa học Đức và quốc tế; giảm định mức giảng dạy để thu hút nhân tài; giữ lại toàn bộ phí quản lý cho Quỹ phát triển Viện; đồng thời thúc đẩy hợp đồng với doanh nghiệp và ươm tạo doanh nghiệp spin-off từ kết quả nghiên cứu.

Đề xuất đầu tư và kiến nghị chính sách

Về nguồn lực, VGU đề xuất chủ trương đầu tư dự án nhóm B quy mô 200 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước giai đoạn 2026–2028, trong đó hạng mục lớn nhất là Phòng thí nghiệm Kiểm thử và thẩm định IC tích hợp AI (88 tỷ đồng). Việc mua sắm thiết bị sẽ theo thứ tự ưu tiên, nghiệm thu dự kiến cuối năm 2028 theo tám tiêu chí năng lực; chi phí vận hành được bù đắp dần bằng dịch vụ kiểm thử và hợp đồng với doanh nghiệp.

TS. Hà Thúc Viên đưa ra ba kiến nghị: Phê duyệt chủ trương đầu tư dự án 200 tỷ đồng, ưu tiên Phòng thí nghiệm Kiểm thử và Độ tin cậy vi mạch (IC Testing & Reliability); Bố trí vốn giai đoạn nền tảng 2026–2027 cho Hub Bán dẫn, với lộ trình đầu tư 1.500–2.000 tỷ đồng đến năm 2035; Đặt hàng nhiệm vụ khoa học và công nghệ về bán dẫn cho Viện IEET; xây dựng cơ chế chia sẻ phòng thí nghiệm với doanh nghiệp.

Với nền tảng hợp tác Việt – Đức, hạ tầng nghiên cứu sẵn có và lộ trình đầu tư rõ ràng, VGU mong muốn trở thành một mắt xích trong hệ sinh thái R&D và đào tạo nhân lực bán dẫn quốc gia, đóng góp vào mục tiêu đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.

Trần Trung/Bnews/vnanet.vn

Nguồn Bnews: https://bnews.vn/vgu-xay-dung-living-lab-dua-cong-nghe-ban-dan-vao-thuc-tien/444970.html