Vì sao các dự án trọng điểm APEC Phú Quốc 2027 'khát' mặt bằng sạch?

Giao đất trước, nhận đền bù sau

Sống tại khu vực Bãi Đất Đỏ đã gần 40 năm, với gần chục phòng kinh doanh nhà trọ mang lại thu nhập ổn định, ông L.H.Hậu cứ nghĩ cả đời sẽ gắn bó với dãy phòng trọ này. Nhưng, khu vực nhà ông ở lại thuộc diện tích đất cần giải tỏa, bàn giao mặt bằng sạch làm công trình phục vụ APEC 2027.

Ông L.H.Hậu tiên phong bàn giao đất trước đền bù tại dự án Khu đô thị hỗn hợp Bãi Đất Đỏ

“Người ra đi ai cũng quyến luyến đất đai, công ăn việc làm. Nhưng nếu chỉ nghĩ cho riêng mình thì không bao giờ Phú Quốc phát triển được”, ông Hậu chia sẻ.

Dù mất đi nguồn thu chính, nhưng theo ông Hậu, “người dân có thể chịu thiệt một chút cho đại cuộc. Nếu không có những dự án lớn, Phú Quốc sẽ mãi không thể thay đổi. Con người phải có khát vọng. Muốn có thành quả thì phải hy sinh”.

Cùng chung khu vực Bãi Đất Đỏ, chị P.T.M.Dung, nhân viên ngân hàng đang sinh sống cùng đại gia đình, cho biết, để bàn giao đất cho chính quyền cũng trải qua không ít trăn trở .

“Ban đầu gia đình tôi rất nặng nề tâm lý, bố mẹ không muốn đi chút nào,” chị Dung nói. Tuy nhiên, sau khi được chính quyền giải thích đầy đủ về ý nghĩa và lợi ích của dự án đối với Phú Quốc, cũng như ý nghĩa chiến lược quốc gia, gia đình chị đã thay đổi suy nghĩ. “Khi hiểu rõ đây là công trình phục vụ APEC, phục vụ phát triển chung, gia đình tôi đã đồng thuận.”

Cũng như ông Hậu, chị Dung,đến nay đã có 76 hộ tại khu vực Bãi Đất Đỏ đồng ý bàn giao đất trước đền bù cho dự án Khu đô thị hỗn hợp Bãi Đất Đỏ, tương ứng diện tích 32,38ha.

Công trình phục vụ APEC 2027 tại khu vực Bãi Đất Đỏ đang cấp tập thi công ngày đêm

Kể từ khi khởi động vào tháng 3/2025, được bàn giao mặt bằng sạch tới đâu, nhà đầu tư tiếp tục thi công tới đó, hối hả "3 ca 4 kíp". Gấp gáp như vậy là bởi 21 dự án từ nâng cấp hạ tầng không - thủy - bộ cho tới công trình môi trường, lột xác bộ mặt đô thị phải thực hiện trong chưa đầy 2 năm là thách thức rất lớn với cả hệ thống chính trị của đặc khu Phú Quốc cũng như các chủ đầu tư. Vì vậy, việc những người dân như ông Hậu, chị Dung một lòng đồng thuận nhường đất cho dự án đã phản ánh sự chuyển biến quan trọng trong nhận thức của người dân – từ lo lắng trước mắt sang nhìn nhận lợi ích dài hạn cho cộng đồng và thế hệ mai sau.

Chính sách tái định cư vượt trội

Sự đồng thuận của người dân một phần nhờ các chính sách tái định cư minh bạch, ưu việt mà chính quyền đang triển khai.

Theo Thông báo 768 của UBND tỉnh, người dân đủ điều kiện tái định cư được bốc thăm chọn vị trí theo quy hoạch chi tiết 1/500 ngay sau khi bàn giao đất, không phải chờ đến khi khu tái định cư hoàn thành. Nguyên tắc “đi sớm – chọn sớm” được áp dụng nhằm khuyến khích bàn giao mặt bằng đúng tiến độ.

Công tác triển khai dự án trọng điểm tại Phú Quốc được ưu tiên cao nhất

Trong thời gian chờ bố trí tái định cư, các hộ dân còn được bố trí tạm cư và hỗ trợ kinh phí thuê nhà hàng tháng, góp phần ổn định đời sống và sinh kế.

Phú Quốc hiện đang xây dựng 3 khu tái định cư tại An Thới, Dương Đông và Cửa Cạn, bảo đảm hạ tầng đồng bộ, sẵn sàng đón cư dân về ổn định cuộc sống.

Tuy nhiên, nếu đặt mục tiêu 2027 mọi dự án phải hoàn thành đón APEC, thì công tác GPMB cần thúc đẩy hơn nữa.

Với 44 ha được bàn giao ban đầu, Cảng HKQT Phú Quốc mở rộng đang thi công thần tốc với đường băng mới số 2, nhà ga VIP, nhà ga hành khách T2 dần thành hình. Nhưng so với quy mô tổng thể dự án, mục tiêu hoàn thiện vào 31/12/2026 sẽ khó đảm bảo nếu các vướng mắc về GPMB không được xử lý quyết liệt. Tại phần diện tích ưu tiên GPMB, chính quyền Đặc khu Phú Quốc đã ban hành tới 80 thông báo thu hồi đất với 23,2ha nhưng chưa hoàn thành.

Dự án Đại lộ APEC đặt mục tiêu hoàn thành cuối năm 2026 nhưng đến giờ phần mặt bằng mới dừng ở bước đo đạc, kiểm đếm, nhập liệu theo trình tự. Các dự án khác, như Khu đô thị hỗn hợp Bãi Đất Đỏ, nơi có Trung tâm Hội nghị APEC - biểu tượng mới của Phú Quốc cũng mới được bàn giao 19,2% “đất sạch”. Tương tự, Khu đô thị hỗn hợp du lịch sinh thái Núi Ông Quán mới chỉ hoàn thành 19% GPMB.

Mặt bằng sạch bàn giao tới đâu, nhà đầu tư tiếp tục triển khai tới đó

Theo đại diện chủ đầu tư, nếu việc giao đất, cho thuê đất và bàn giao mặt bằng không được tháo gỡ dứt điểm trong thời gian ngắn, nguy cơ không đảm bảo tiến độ cam kết là rất lớn.

Bên cạnh áp lực tiến độ, khó khăn lớn nhất của công tác GPMB tại Phú Quốc được xác định là xác minh nguồn gốc đất phức tạp, cùng với sự thiếu hợp tác trong kiểm đếm ở một số khu vực.

Những khó khăn này cho thấy rất cần sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa của chính quyền các cấp, nhằm tạo những cơ chế đặc thù, gỡ bỏ những rào cản về tâm lý, và hiệu triệu sức mạnh tập thể từ cư dân Đảo Ngọc để cùng lan tỏa tinh thần APEC.

APEC 2027 không chỉ là một sự kiện đối ngoại, bởi vậy những dự án hôm nay sẽ đặt nền móng cho tương lai lâu dài của đảo ngọc. Như lời ông Hậu chia sẻ: “Đồng hành cùng Phú Quốc và APEC 2027 tựa như cho đi rồi sẽ nhận lại. Người dân có thể chưa hưởng nhiều bây giờ, nhưng tương lai con cháu mình sẽ được nhờ.”

Tinh thần đồng thuận, chia sẻ và hy sinh lợi ích cá nhân vì lợi ích chung chính là nền tảng bền vững để Phú Quốc bứt phá, sẵn sàng đón APEC 2027.

Thiên Vũ