Vì sao có nho không hạt nhưng vẫn chưa có sầu riêng, xoài… không hạt?
Những quả nho không hạt đã quá quen thuộc, nhưng vì sao chúng ta vẫn chưa dễ dàng có sầu riêng hay xoài hoàn toàn không hạt?
Thoạt nhìn, loại bỏ hạt khỏi trái cây có vẻ chỉ là một bài toán giống như “xóa” một bộ phận không mong muốn. Nhưng với thực vật, hạt lại giữ vai trò quan trọng hơn rất nhiều: nó không chỉ giúp cây sinh sản mà trong nhiều loài còn tham gia kích thích quả phát triển.
Ở nhiều loại cây, sau khi hoa được thụ phấn và thụ tinh, hạt đang phát triển sẽ sản sinh các hormone thực vật, đặc biệt là auxin và gibberellin, góp phần kích thích bầu nhụy lớn lên thành quả. Nếu loại bỏ quá trình hình thành hạt, cây có thể không phát triển quả bình thường. Đây là một trong những lý do khiến việc tạo ra trái cây không hạt không đơn giản là “ngăn hạt mọc”.
Trong tự nhiên và nông nghiệp đã tồn tại những cơ chế tạo quả không hạt. Một cơ chế được gọi là trinh sinh quả (parthenocarpy), trong đó bầu nhụy phát triển thành quả mà không cần thụ tinh. Một số cây có thể xảy ra hiện tượng này tự nhiên, trong khi các nhà khoa học cũng có thể kích thích nó bằng hormone hoặc thay đổi hoạt động của một số gene liên quan đến quá trình phát triển quả.
Ảnh: botasot
Một cơ chế khác gọi là rụng phôi sớm (stenospermocarpy). Trường hợp nổi tiếng là nho không hạt: quá trình thụ tinh vẫn có thể xảy ra, nhưng phôi hoặc hạt ngừng phát triển rất sớm, chỉ để lại dấu vết nhỏ. Vì thế, “nho không hạt” thực ra không hoàn toàn giống với một quả chưa từng hình thành hạt.
Ảnh: growables
Với xoài, vấn đề trở nên thú vị hơn bởi đây là loại quả chỉ có một hạt rất lớn. Các nghiên cứu về sinh học phát triển quả cho thấy sự hình thành hạt và quá trình phát triển thịt quả có mối liên hệ chặt chẽ. Việc tạo ra một quả xoài vừa lớn, ngon, có cấu trúc bình thường nhưng không có hạt đòi hỏi phải thay đổi chính xác cơ chế phát triển của quả mà không làm ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng.
Ảnh: linggaupos.disway
Sầu riêng cũng tương tự nhưng thách thức còn lớn hơn. Phần hạt nằm trong từng múi và có kích thước đáng kể. Muốn tạo sầu riêng không hạt thực sự phải tìm cách khiến cơ chế phát triển của múi và cơm sầu riêng vẫn diễn ra bình thường trong khi quá trình hình thành hạt bị ngăn chặn.
Điều đó không có nghĩa là sầu riêng không hạt hay xoài không hạt là bất khả thi. Các nhà khoa học đã chứng minh rằng bằng chọn giống, lai tạo, xử lý hormone và công nghệ sinh học, đặc tính không hạt có thể được tạo ra ở nhiều loài cây. Thậm chí một số nghiên cứu đã thử can thiệp gene để tạo quả không hạt ở những loài vốn có rất nhiều hạt.
Nhưng bài toán khó nhất không phải là “làm thế nào để quả không có hạt?” mà là “làm thế nào để quả vẫn ngon, lớn, thơm và cho năng suất cao sau khi không còn hạt?” Đó mới là thử thách thực sự của các nhà chọn giống cây trồng.
Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước
Tin nóng
Ngày 12/8/2026, giới yêu thiên văn có cơ hội được quan sát nhật thực toàn phần xuất hiện trên một dải hẹp đi qua phía Đông Greenland, phía Tây Iceland, miền Bắc Tây Ban Nha và một phần Đông Bắc Bồ Đào Nha.
Dưới đại dương bao la, tồn tại loài ký sinh trùng đặc biệt có khả năng ăn cụt lưỡi rồi tự biến mình thành bộ phận thay thế hoàn hảo cho vật chủ.
Từ một vụ cháy khách sạn, nữ sinh lớp 5 Hàn Quốc nảy ra ý tưởng biến phụ kiện điện thoại thành thiết bị hỗ trợ hô hấp khi sơ tán.
Gần 60 năm sau trận đánh Cồn Tiên, cuộc tìm kiếm nơi chôn cất 173 cán bộ, chiến sĩ hy sinh ngày 8.5.1967 đang được mở rộng. Từ một tọa độ được cung cấp hơn 20 năm trước, những dấu hiệu bất thường dưới lòng đất vừa được phát hiện qua khảo sát bằng ra đa.
Ẩn sâu dưới lớp bề mặt rực sáng, lõi Mặt Trời là một thế giới cực đoan, nơi vật chất liên tục biến đổi thành năng lượng.
Bị kẻ cầm dao khống chế, đối mặt với rắn độc, nhện khổng lồ hay bước vào một trong những ngôi nhà ma đáng sợ, người phụ nữ gần như không có phản ứng sợ hãi.
Tin mới
Tại hòn Bảy Cạnh, Vườn Quốc gia Côn Đảo, Cao Tấn Anh và mẹ là bà Nguyễn Thị Thúy Phượng đã cùng tham gia bảo tồn rùa biển trong chương trình của IUCN (Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế). Giữa những đêm dài trên bãi biển, họ nhận ra rằng thiên nhiên không chỉ là nơi cần được bảo vệ, mà còn là nơi gắn kết và lưu giữ những khoảnh khắc của cuộc sống.
Trên cao nguyên Talatan, thuộc châu tự trị Hải Nam, tỉnh Thanh Hải, Trung Quốc, một trong những công viên điện mặt trời lớn nhất thế giới đang chứng minh điều không tưởng.Trên cao nguyên Talatan, thuộc châu tự trị Hải Nam, tỉnh Thanh Hải, Trung Quốc, một trong những công viên điện mặt trời lớn nhất thế giới đang chứng minh điều không tưởng.
Nghiện video ngắn có thể dẫn đến ‘thối não’ và nguy hiểm hơn khi video ngắn AI đang xuất hiện ngày càng nhiều trên các nền tảng khiến việc gây nghiện dễ hơn.
Với mục tiêu hướng tới xây dựng Quảng Trị trở thành mô hình điểm “Tỉnh an toàn với động vật hoang dã (ĐVHD)”, đầu năm 2026, UBND tỉnh đã có quyết định phê duyệt kế hoạch hoạt động của dự án “Tăng cường thực thi pháp luật và thay đổi hành vi tiêu thụ ĐVHD, giai đoạn 2025-2027” do Tổ chức WildAid INC Hoa Kỳ tài trợ thông qua Công ty TNHH Không vì lợi nhuận Choice.
Đêm 12/8, rạng sáng 13/8 theo giờ Hà Nội, nhật thực toàn phần phủ bóng nhiều khu vực châu Âu, thu hút hàng triệu người. Cùng thời điểm, mưa sao băng Perseids đạt cực đại, tạo nên một đêm thiên văn đặc biệt.
Vụ lật thuyền trên hồ Kariba ở Zimbabwe khiến lực lượng cứu hộ khẩn trương tìm kiếm người mất tích giữa lúc số nạn nhân chưa được xác định.
Đêm 12/8 rạng sáng 13/8 (giờ Việt Nam), hàng triệu người ở châu Âu có cơ hội chứng kiến một trong những hiện tượng thiên văn ngoạn mục nhất: nhật thực. Nhật thực toàn phần lần này đặc biệt đáng chú ý bởi đây là nhật thực toàn phần đầu tiên có thể quan sát từ lục địa châu Âu trong hơn 20 năm.
Một du khách ở Tây Ban Nha hoảng hốt bơi vào bờ khi tưởng mình đang bị cá mập đuổi theo. Tuy nhiên, sinh vật khổng lồ phía sau hóa ra là cá ngừ nặng khoảng 295kg, bị thương và mắc kẹt ở vùng nước nông