Vì sao Gen Z vẫn nhảy việc dù làn sóng sa thải leo thang ở Mỹ?

Thị trường lao động Mỹ ngày càng khó khăn với người trẻ. Cơ hội việc làm giảm, trong khi số người cạnh tranh cho mỗi vị trí lại tăng.

Dữ liệu của nền tảng tuyển dụng ZipRecruiter được Fortune dẫn lại cho thấy các vị trí cấp thấp chỉ chiếm 38,6% tổng số tin tuyển dụng vào tháng 3, giảm từ 44% năm 2023. Cùng lúc, số lượt nhấp vào mỗi tin tuyển dụng tăng gần 22% so với cùng kỳ, cho thấy người tìm việc phải cạnh tranh trong một nhóm ứng viên lớn hơn.

Nhân sự mới ra trường còn gặp nhiều khó khăn hơn. Theo khảo sát của nền tảng hỗ trợ tìm việc Kickresume công bố hồi tháng 5, khoảng 58% sinh viên tốt nghiệp giai đoạn 2024-2025 vẫn đang tìm công việc đầu tiên, trong khi tỷ lệ này ở các khóa trước là 25%.

Ngay cả những người đã có việc cũng không chắc mình có thể nhanh chóng tìm được vị trí mới nếu bị sa thải. Theo Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York, vào tháng 12/2025, người lao động Mỹ đánh giá xác suất tìm được việc mới nếu mất công việc hiện tại ở mức trung bình 43,1%.

Thị trường việc làm chậm lại, nhiều doanh nghiệp cắt giảm nhân sự và AI ngày càng tác động đến tuyển dụng. Dù vậy, Gen Z vẫn không ngừng tìm kiếm cơ hội mới.

Tìm việc mới giữa lúc thị trường khó khăn

Trước nỗi lo mất việc và khó tìm được vị trí thay thế, nhiều nhân viên chọn “job hugging”, bám chặt công việc hiện tại thay vì mạo hiểm chuyển sang doanh nghiệp khác. Gen Z lại có phản ứng khác. Trước khi nhảy việc, nhiều người trẻ còn thường xuyên lướt tin tuyển dụng dù vẫn đang có việc làm.

Fast Company gọi hiện tượng này là “job scrolling” (tạm dịch: lướt tin tuyển dụng). Theo nền tảng tư vấn nghề nghiệp và hỗ trợ chuyển đổi việc làm Careerminds, nhiều nhân viên trẻ mở các nền tảng tìm việc như LinkedIn, Indeed ngay trong giờ làm nhưng không nhất thiết có ý định ứng tuyển hay nghỉ việc. Họ chủ yếu muốn biết thị trường còn cơ hội nào và bản thân có những lựa chọn gì nếu mất việc.

Nhiều nhân sự trẻ lướt tin tuyển dụng ngay trong giờ làm để tìm kiếm cơ hội mới. Ảnh minh họa: Yankrukov/Pexels.

Amanda Augustine, chuyên gia tư vấn nghề nghiệp tại Careerminds, cho rằng những nhân viên có hành vi này không hẳn sẽ chuẩn bị rời công ty. “Trong nhiều trường hợp, họ chỉ đang cố gắng cảm thấy mình có sự chuẩn bị trong một môi trường không chắc chắn”, Augustine nhận định.

Gen Z vẫn muốn tìm việc mới dù quyết định này hiện không còn giúp tăng lương nhiều như trước. Theo dữ liệu năm 2025 của Cục Dự trữ Liên bang Atlanta, mức tăng lương của người ở lại công ty là 4,6%, gần bằng mức 4,8% của nhóm chuyển việc. Đây là khoảng cách thấp nhất trong khoảng một thập kỷ.

Dù vậy, khảo sát của công ty tuyển dụng Robert Half cho thấy hơn một nửa (55%) Gen Z vẫn tin nhảy việc có thể giúp họ tăng thu nhập. Bên cạnh lương, họ còn muốn có phúc lợi tốt hơn, công việc linh hoạt và nhiều cơ hội phát triển.

Ở lại cũng lo không thấy cơ hội phát triển

Song, thực tế Gen Z không dễ dàng tìm được công việc mới. Số vị trí tuyển dụng cho người trẻ giảm và ngày càng nhiều ứng viên cạnh tranh cho cùng một công việc. Bên cạnh đó, AI đang được sử dụng nhiều hơn trong tuyển dụng, làm thay đổi nhu cầu nhân sự ở nhiều công việc văn phòng.

Daniel Zhao, kinh tế trưởng tại nền tảng tuyển dụng và đánh giá nơi làm việc Glassdoor, cho rằng nhiều lao động đang lo mất việc khi liên tục chứng kiến các đợt sa thải và thấy người xung quanh chật vật tìm việc mới.

Ngay cả những người còn việc cũng có thể cảm thấy mắc kẹt. Thị trường khó khăn khiến họ khó tìm cơ hội tốt hơn, nhưng cũng có ít lợi thế để đàm phán tăng lương hoặc thăng tiến ở công ty hiện tại. Trong bối cảnh này, các nhân sự trẻ đang quan tâm đến cơ hội phát triển lâu dài tại nơi làm việc.

Dawn Fay, Chủ tịch vận hành tại Robert Half, cho rằng Gen Z thường chủ động tìm công việc phù hợp với mục tiêu nghề nghiệp, thay vì chờ tình hình ở công ty hiện tại thay đổi.

“Khi cảm thấy chững lại hoặc không còn cơ hội phát triển, họ sẵn sàng tìm lựa chọn mới”, Fay nói với Fortune.

Thiếu cơ hội phát triển vẫn là lý do khiến nhiều người tìm lựa chọn khác. Ảnh minh họa: Mikhail Nilov/Pexels.

Amanda Augustine cũng cho rằng phần lớn nhân viên không thực sự muốn nghỉ việc. Tuy nhiên, khi không nhìn thấy tương lai hoặc cảm thấy công việc thiếu ổn định, họ sẽ bắt đầu tìm kiếm cơ hội bên ngoài.

Một số dấu hiệu có thể xuất hiện trước khi nhân viên nghỉ việc, như ít tham gia vào công việc và các cuộc họp, quan tâm nhiều hơn đến ngày phép, trợ cấp thôi việc hay bảo hiểm. Họ cũng có thể dành ít sự chú ý hơn cho những dự án dài hạn.

Điều này tạo ra một nghịch lý với doanh nghiệp. Thị trường khó khăn có thể khiến nhân viên chưa dám nghỉ việc ngay, nhưng không có nghĩa họ muốn gắn bó lâu dài.

Theo Augustine, doanh nghiệp nên chủ động trao đổi với nhân viên về lộ trình nghề nghiệp, cơ hội thăng tiến và trao cho họ nhiều quyền chủ động hơn, thay vì chờ đến khi họ muốn nghỉ việc.