Vì sao hóa đơn tiền điện dễ tăng mạnh?

Nhu cầu sử dụng điện sinh hoạt tăng mạnh

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ tháng 4 đến tháng 9/2026, nắng nóng có xu hướng gia tăng cả về cường độ lẫn phạm vi trên toàn quốc. Nắng nóng xuất hiện sớm từ tháng 4, mở rộng tại khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ từ cuối tháng 5. Đặc biệt, trong các tháng 7 đến 9, số ngày nắng nóng được dự báo nhiều hơn và gay gắt hơn so với năm 2025.

Nhân viên điện lực hướng dẫn bà con sử dụng điện tiết kiệm

Tại TP Đà Nẵng, ngay từ đầu tháng 5, thời tiết đã chuyển sang oi bức, ngột ngạt. Không khí nóng hầm hập kéo dài cả ngày lẫn đêm khiến nhu cầu sử dụng điện trong các hộ gia đình tăng nhanh. Điều hòa, quạt điện gần như hoạt động liên tục để chống chọi với cái nóng đầu mùa.

Chị Nguyễn Thị Thu, trú tại phường Thanh Khê cho biết, gia đình chị đã phải bật điều hòa mỗi tối suốt nhiều ngày qua để đảm bảo sức khỏe cho người già và trẻ nhỏ. “Nếu không dùng điều hòa thì rất khó ngủ, nhất là vào ban đêm. Người lớn tuổi và trẻ em không chịu được thời tiết nóng bức kéo dài”, chị chia sẻ.

Tương tự, chị Huỳnh Thị Kim Phương, ở phường Cẩm Lệ cho biết, hai phòng ngủ trong gia đình đã sử dụng điều hòa trở lại suốt vài tháng nay. “Mùa hè con nghỉ học ở nhà nên điều hòa hoạt động cả ban ngày, quạt điện cũng chạy liên tục. Mỗi mùa nắng nóng, tiền điện thường tăng gần gấp đôi so với bình thường”, chị nói.

Không chỉ riêng các hộ dân tại Đà Nẵng, tình trạng tiêu thụ điện tăng mạnh đang diễn ra tại nhiều địa phương trên cả nước. Nắng nóng chưa bước vào giai đoạn cao điểm nhưng lượng điện tiêu thụ đã liên tục tăng cao ngay từ đầu mùa hè.

Theo Tổng công ty Điện lực miền Trung (EVNCPC), vào mùa nắng nóng, sản lượng điện sinh hoạt thường tăng mạnh so với các tháng bình thường, tạo áp lực lớn lên hệ thống cung ứng điện. Đơn vị này ghi nhận công suất cực đại Pmax ngày 15-5-2026 đạt 4.590 MW, lập đỉnh mới trong năm 2026. Đây là con số cho thấy nhu cầu sử dụng điện đang tăng rất nhanh khi thời tiết bước vào cao điểm nắng nóng.

Thiết bị làm mát - “thủ phạm” chính khiến điện năng tiêu thụ tăng cao

Nhân viên điện lực bảo trì, sửa chữa đường dây

Trao đổi về nguyên nhân khiến hóa đơn tiền điện tăng mạnh, ông Nguyễn Hữu Khánh, Phó Tổng giám đốc EVNCPC cho biết, việc sử dụng điều hòa và các thiết bị làm mát tăng cao chính là nguyên nhân chủ yếu làm điện năng tiêu thụ của các hộ gia đình tăng mạnh trong mùa hè.

Theo ông Khánh, nhiều gia đình hiện có xu hướng sử dụng điều hòa trong thời gian dài, thậm chí hoạt động gần như liên tục cả ngày lẫn đêm. Bên cạnh đó, việc sử dụng đồng thời nhiều thiết bị điện công suất lớn cũng khiến mức tiêu thụ điện tăng đáng kể.

Đồng quan điểm, PGS.TS Nguyễn Việt Dũng, chuyên gia về kỹ thuật nhiệt lạnh thuộc Đại học Bách khoa Hà Nội nhận định, trong cơ cấu sử dụng điện của hộ gia đình, các thiết bị làm mát, đặc biệt là điều hòa nhiệt độ luôn chiếm tỷ trọng rất lớn trong mùa nắng nóng, có thể lên tới 40-70% tổng điện năng tiêu thụ.

Theo chuyên gia này, nguyên nhân không chỉ nằm ở việc tăng thời gian sử dụng mà còn xuất phát từ thói quen vận hành thiết bị chưa hợp lý của nhiều gia đình. Không ít người có thói quen cài đặt điều hòa ở mức nhiệt quá thấp để làm lạnh nhanh, trong khi phòng không đảm bảo độ kín khiến máy phải hoạt động liên tục với công suất lớn.

Ngoài ra, việc sử dụng cùng lúc nhiều thiết bị điện như điều hòa, bình nước nóng, bếp điện, máy giặt vào giờ cao điểm cũng làm lượng điện tiêu thụ tăng vọt. Nhiều gia đình chưa chú ý đến việc vệ sinh điều hòa định kỳ khiến thiết bị hoạt động kém hiệu quả, tiêu tốn nhiều điện năng hơn bình thường.

PGS.TS Nguyễn Việt Dũng cho rằng, người dân hoàn toàn có thể kiểm soát chi phí tiền điện nếu thay đổi thói quen sử dụng thiết bị điện theo hướng tiết kiệm và khoa học hơn. Theo đó, điều hòa nên được cài đặt ở mức nhiệt từ 26-28 độ C, kết hợp sử dụng quạt để tăng khả năng lưu thông không khí lạnh thay vì giảm nhiệt độ xuống quá thấp.

Bên cạnh đó, người dân cần hạn chế sử dụng đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn trong giờ cao điểm; tắt các thiết bị điện khi không cần thiết; ưu tiên sử dụng các thiết bị có dán nhãn tiết kiệm năng lượng. Việc đóng kín cửa phòng khi sử dụng điều hòa, dùng rèm che nắng để hạn chế bức xạ nhiệt, vệ sinh máy lạnh định kỳ cũng là những giải pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc tiết kiệm điện.

Ngoài yếu tố kinh tế, việc sử dụng điện tiết kiệm còn góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia trong bối cảnh thời tiết ngày càng cực đoan, nhu cầu tiêu thụ điện liên tục tăng cao. Khi mỗi hộ gia đình chủ động điều chỉnh thói quen sử dụng điện hợp lý, không chỉ giúp giảm chi phí sinh hoạt mà còn góp phần đảm bảo nguồn điện ổn định phục vụ đời sống và sản xuất trong những tháng cao điểm nắng nóng.