Vì sao khối ngoại rút hàng tỷ USD khỏi chứng khoán Việt Nam giữa đà tăng mạnh?

Nền tảng kinh tế vững giúp chứng khoán Việt Nam ghi dấu ấn khu vực

Năm 2025, kinh tế Việt Nam tiếp tục được đánh giá là một điểm sáng trong khu vực khi duy trì tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao nhất thế giới, đồng thời các cân đối lớn vẫn được đảm bảo. Trong bối cảnh đó, thị trường chứng khoán ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Riêng trong năm 2025, tốc độ tăng của chỉ số chỉ xếp sau Hàn Quốc và Pakistan. Thanh khoản thị trường cũng đạt mức cao nhất trong khối ASEAN.

Đáng chú ý, hàng loạt cải cách về công nghệ hạ tầng và hoàn thiện khung pháp lý đã góp phần nâng cao chất lượng thị trường, qua đó giúp Việt Nam được nâng hạng theo tiêu chuẩn của FTSE Russell.

Nền tảng kinh tế vững giúp chứng khoán Việt Nam ghi dấu ấn khu vực (Ảnh minh họa: KT)

Theo ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, sức hấp dẫn của thị trường còn thể hiện ở sự quan tâm mạnh mẽ từ các nhà đầu tư quốc tế. Đại diện nhiều định chế tài chính và quản lý tài sản hàng đầu thế giới như UBS, Morgan Stanley đã trực tiếp đến làm việc tại Việt Nam.

“Họ làm việc rất chặt chẽ với cơ quan quản lý, và hiện nay chúng được biết nhiều tổ chức đã chuẩn bị hoàn thành ký hợp đồng cung cấp dịch vụ với các công ty chứng khoán, ngân hàng lưu ký để hoàn thành các bước chuẩn bị để tham gia thị trường”, ông Hải cho biết.

Biến động dòng vốn ngoại và sự dịch chuyển trong cơ cấu nhà đầu tư

Tuy vậy, một thực tế đáng chú ý là dòng vốn ngoại vẫn tiếp tục rút ròng với quy mô lớn. Riêng trong năm 2025, giá trị rút ròng đã vượt 5 tỷ USD.

Lý giải về hiện tượng này, bà Nguyễn Ngọc Anh, Tổng Giám đốc Công ty Quản lý Quỹ SSI cho rằng, xu hướng rút vốn của khối ngoại đã xuất hiện từ giai đoạn 2024–2025 và không phải là vấn đề mới.

Ở góc độ tích cực, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn duy trì đà tăng mạnh, với mức tăng 12% trong năm 2024 và 41% trong năm 2025. Điều này đồng nghĩa với việc những nhà đầu tư rời thị trường trong giai đoạn này có thể đã bỏ lỡ cơ hội sinh lời. Bên cạnh đó, thanh khoản thị trường ngày càng cải thiện, trong khi cơ cấu nhà đầu tư cũng đang trở nên đa dạng hơn.

Trong năm 2025, giá trị rút ròng của khối ngoại đã vượt 5 tỷ USD (Ảnh minh họa: KT)

Theo bà Ngọc Anh, một đặc điểm quan trọng nhưng ít được chú ý là quy mô nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam còn tương đối nhỏ và có mức độ tập trung cao, chủ yếu đến từ một số quỹ lớn, đặc biệt là dòng vốn khu vực Đông Á.

Chính vì vậy, khi một số nhà đầu tư lớn thực hiện rút vốn, thị trường dễ cảm nhận đây là xu hướng chung, dù thực tế không hoàn toàn như vậy. Dòng vốn từ các thị trường như: Thái Lan, Đài Loan, Singapore hay Hồng Kông có ảnh hưởng đáng kể đến biến động ngắn hạn.

Tuy nhiên, trong hơn một năm qua, cơ cấu nhà đầu tư đã có sự dịch chuyển rõ rệt. Nhờ các nỗ lực từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Bộ Tài chính, số lượng tài khoản tăng mạnh, đồng thời dòng vốn đã mở rộng sang Mỹ và các quốc gia phát triển, với quy mô giao dịch từ vài trăm triệu đến vài tỷ USD.

Trong ngắn hạn, có thể ghi nhận sự dịch chuyển dòng vốn khỏi một số thị trường Đông Á, chẳng hạn xu hướng rút vốn từ Thái Lan. Tuy nhiên, việc dựa vào động thái của một vài quốc gia để kết luận rằng dòng vốn toàn cầu đang rời khỏi Việt Nam là chưa chính xác.

“Từ nay đến tháng 6, các quỹ toàn cầu đang tập trung mở tài khoản tại Việt Nam nhằm đón đầu quá trình nâng hạng thị trường. Dự kiến từ cuối năm nay sang năm sau, dòng vốn từ các thị trường lớn sẽ gia tăng rõ rệt”, bà Ngọc Anh nhấn mạnh.

Triển vọng thị trường năm 2026 và “chìa khóa” thu hút dòng vốn dài hạn

Ở góc nhìn rộng hơn, ông Lê Anh Tuấn, Tổng giám đốc Dragon Capital cho rằng, cần đặt câu chuyện dòng vốn ngoại trong bối cảnh toàn cầu.

Trong vòng 5 năm, thị trường Việt Nam đã bị rút ròng khoảng 12 tỷ USD, tương đương khoảng 15% dự trữ ngoại hối quốc gia. Theo ông Tuấn, đây không chỉ là vấn đề riêng của thị trường chứng khoán mà còn liên quan trực tiếp đến tỷ giá và xu hướng dịch chuyển vốn toàn cầu.

Ba nguyên nhân chính được chỉ ra cho xu hướng rút vốn trong năm 2025 gồm: yếu tố địa chính trị, đặc biệt là lo ngại về chính sách thuế quan từ Mỹ; điều kiện tài chính toàn cầu khi đồng USD mạnh và lãi suất Mỹ ở mức cao; và sự thay đổi khẩu vị đầu tư khi dòng tiền ưu tiên các lĩnh vực công nghệ cao như AI tại các thị trường phát triển.

Dù vậy, triển vọng năm 2026 được đánh giá khả quan hơn. Trong những tháng đầu năm, giá trị rút ròng chỉ khoảng 800–900 triệu USD, thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Đồng thời, áp lực từ yếu tố thuế quan giảm bớt, đồng USD có dấu hiệu suy yếu và đặc biệt, kỳ vọng nâng hạng thị trường có thể thu hút dòng vốn tỷ USD trong vòng 12 tháng tới.

Từ góc độ doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán Kỹ thương cho biết, nhà đầu tư nước ngoài vẫn đánh giá cao thị trường Việt Nam nhờ lợi thế dân số trẻ, nền kinh tế ổn định và tiềm năng tăng trưởng doanh nghiệp.

Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả cơ hội này, doanh nghiệp cần chuẩn bị bài bản cho quá trình IPO, đồng thời chủ động tiếp cận các nguồn vốn trung và dài hạn như bảo lãnh phát hành trái phiếu, quỹ đầu tư trái phiếu quốc tế và các tổ chức bảo lãnh nước ngoài.

Còn theo ông Thái Văn Chuyện, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thành Thành Công - Biên Hòa, môi trường kinh doanh đang chuyển biến tích cực nhờ sự điều hành quyết liệt và chủ động tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Theo ông, sự đồng hành của chính quyền địa phương không chỉ cải thiện hoạt động sản xuất – kinh doanh mà còn mở ra cơ hội tăng trưởng mới, qua đó nâng cao khả năng thu hút vốn, đặc biệt là vốn đầu tư nước ngoài.

Ông Chuyện cũng nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của ESG nếu doanh nghiệp muốn tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu và tiếp cận nguồn vốn quốc tế. Tuy nhiên, việc triển khai ESG đi kèm nhiều thách thức như thiếu nhân lực, chi phí lớn và khó thay đổi thói quen sản xuất, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp.

“Dù vậy, kết quả đạt được là rất rõ ràng. TTC AgriS đã mở rộng thị trường xuất khẩu tới hơn 80 quốc gia, đồng thời huy động được khoảng 400 triệu USD từ các định chế tài chính quốc tế như IFC, DEG, ING… Điều này cho thấy ESG không chỉ là trách nhiệm, mà còn là công cụ tạo lợi thế cạnh tranh và thu hút vốn”, ông Chuyện chia sẻ.

Diệp Diệp/VOV.VN