Vì sao không khí lạnh lại xuất hiện vào giữa tháng 6?
Giữa cao điểm nắng nóng, miền Bắc sắp đón đợt không khí lạnh hiếm gặp sau 12 năm không xuất hiện trong tháng 6. Chuyên gia khí tượng cho rằng hiện tượng này không bất thường.
Đợt không khí lạnh 12 năm lại xuất hiện
Những ngày gần đây, miền Bắc và miền Trung đang ghi nhận một đợt nắng nóng diện rộng. Thông tin xuất hiện không khí lạnh vào tháng 6 - một trong những tháng cao điểm nắng nóng khiến nhiều người bất ngờ.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, việc ghi nhận không khí lạnh trong tháng 6 từng xảy ra trong quá khứ, dù không thường xuyên và mật độ ngày càng ít do biến đổi khí hậu.
Thống kê cho thấy, từ năm 1979 đến 2025 (47 năm) trong tháng 6 xảy ra 25 đợt không khí lạnh, tức là hai năm một lần, còn tính từ năm 1991 đến nay (35 năm) số đợt không khí lạnh giảm rõ rệt, chỉ xuất hiện 7 đợt trong tháng 6, trung bình 5 năm mới có một lần.
Miền Bắc đón không khí lạnh hiếm gặp giữa tháng 6. Ảnh: Tuấn Anh
Đáng chú ý từ năm 2014 đến năm 2025, không xuất hiện không khí lạnh trong tháng 6. Vì thế, đợt không khí lạnh sắp tràn xuống nước ta vào chiều tối nay là hiếm gặp, 12 năm mới có.
TS Trương Bá Kiên, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng Khí hậu - Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển cho hay, xét về quy luật khí hậu, việc không khí lạnh xuất hiện trong tháng 6 không phải là chưa từng xảy ra và chưa thể coi là một hiện tượng bất thường. Đây có thể xem là một đợt không khí lạnh sót lại vào cuối mùa hoạt động.
Về bản chất, các khối không khí lạnh vẫn có thể hình thành và dịch chuyển xuống phía nam vào nhiều thời điểm trong năm. Tuy nhiên, trong mùa hè, không khí lạnh thường suy yếu nhanh, ít có khả năng xâm nhập sâu vào Việt Nam hoặc chỉ tác động với cường độ không lớn. Vì vậy, hiện tượng này ít được người dân nhận biết rõ như các đợt không khí lạnh trong mùa đông.
Điểm đáng chú ý không nhất thiết là mức độ giảm nhiệt, mà là sự tương tác giữa không khí lạnh với nền nhiệt và độ ẩm cao đang tồn tại ở miền Bắc. Sự tương tác này có thể làm gia tăng bất ổn khí quyển và gây mưa dông mạnh.
Nói về nguyên nhân khiến không khí lạnh hoạt động trong tháng 6, TS Trương Bá Kiên cho biết, hoạt động của không khí lạnh phụ thuộc vào sự biến động của hoàn lưu khí quyển quy mô lớn, đặc biệt là sự tăng cường áp cao lạnh ở khu vực lục địa châu Á và sự dao động của dòng xiết trên cao, xoáy vùng cực. Trong một số thời điểm, một bộ phận không khí lạnh (mát) có thể được đẩy xuống phía nam, kể cả khi miền Bắc đang trong mùa hè.
Tuy nhiên, do bề mặt lục địa và biển trong mùa hè đã nóng lên mạnh, khối không khí lạnh thường bị biến tính và suy yếu nhanh khi di chuyển xuống các vĩ độ thấp. Vì vậy, ảnh hưởng phổ biến không phải là gây rét, mà chủ yếu làm thay đổi hướng gió, giảm nhiệt trong thời gian ngắn và kích hoạt mưa dông.
Khi không khí lạnh (mát) gặp khối không khí nóng ẩm tích tụ sau những ngày nắng nóng, chênh lệch nhiệt độ và trạng thái bất ổn của khí quyển tăng lên. Đây là điều kiện thuận lợi để hình thành các ổ mây đối lưu phát triển mạnh.
Không khí lạnh có liên quan đến các hình thái khí hậu cực đoan?
TS Trương Bá Kiên nhận định, từ tối và đêm 8/6, không khí lạnh bắt đầu ảnh hưởng đến miền Bắc, kết hợp với vùng hội tụ gió trên cao sẽ gây mưa rào và dông trên diện rộng ở Bắc Bộ. Trong mưa dông có khả năng xảy ra mưa vừa, mưa to cục bộ, kèm theo lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Trong ngày 9–10/6, vùng mưa có xu hướng mở rộng xuống Bắc Trung Bộ. Một số khu vực có thể xuất hiện mưa lớn trong thời gian ngắn, làm gia tăng nguy cơ ngập úng cục bộ tại đô thị, lũ quét và sạt lở đất ở vùng núi.
Do không khí lạnh tương tác với nền nhiệt và độ ẩm cao sau những ngày nắng nóng, các ổ mây đối lưu có thể phát triển nhanh và mạnh. Vì vậy, người dân cần đặc biệt lưu ý các cảnh báo dông, lốc, sét và gió giật mạnh trong chiều tối, đêm và sáng sớm.
Trả lời câu hỏi việc xuất hiện không khí lạnh trong tháng 6 có liên quan gì đến các hình thái khí hậu cực đoan hoặc biến đổi khí hậu hiện nay hay không, TS Trương Bá Kiên cho rằng không nên dựa vào một đợt không khí lạnh riêng lẻ để kết luận đây là hệ quả trực tiếp của biến đổi khí hậu. Những đợt không khí lạnh cuối mùa đã từng xuất hiện trong điều kiện khí hậu tự nhiên trước đây và là một phần của biến động thời tiết theo từng năm.
Biến đổi khí hậu làm nhiệt độ nền tăng lên và có thể làm thay đổi đặc điểm, tần suất hoặc cường độ của một số hình thái hoàn lưu khí quyển. Tuy nhiên, mối liên hệ giữa biến đổi khí hậu với một đợt không khí lạnh cụ thể rất phức tạp, cần được đánh giá bằng chuỗi số liệu dài và các nghiên cứu quy kết chuyên sâu.
"Điều đáng quan tâm hơn là trong bối cảnh khí hậu ấm lên, sự tương tác giữa một khối không khí lạnh với nền khí quyển nóng và chứa nhiều hơi ẩm có thể tạo ra những chuyển đổi thời tiết nhanh, làm tăng nguy cơ mưa dông mạnh, lốc, sét và gió giật. Vì vậy, tác động nguy hiểm có thể nằm ở các hiện tượng đối lưu đi kèm hơn là bản thân mức giảm nhiệt", TS Trương Bá Kiên nhận định.
Theo chuyên gia, từ nay đến hết mùa hè năm 2026, miền Bắc vẫn cần đề phòng các đợt nắng nóng, có thời điểm nắng nóng gay gắt, xen kẽ với các đợt mưa dông và mưa lớn. Đáng lưu ý, trạng thái ENSO hiện đang chuyển biến nhanh và El Nino được dự báo có khả năng hình thành trong mùa hè, sau đó tiếp tục duy trì trong những tháng cuối năm 2026.
El Nino thường có xu hướng làm nền nhiệt cao hơn và lượng mưa thiếu hụt ở một số thời kỳ, nhưng không đồng nghĩa mưa dông hay mưa lớn sẽ không xảy ra. Trong điều kiện nền nhiệt cao, khí quyển tích tụ nhiều nhiệt và hơi ẩm, khi xuất hiện rãnh áp thấp, hội tụ gió hoặc không khí lạnh yếu, thời tiết có thể chuyển trạng thái rất nhanh, từ nắng nóng sang mưa dông mạnh.
Vì vậy, trong mùa hè năm nay cần đặc biệt lưu ý sự đan xen giữa các đợt nắng nóng và những đợt mưa lớn cục bộ, kèm theo lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Tại đô thị có nguy cơ ngập úng do mưa lớn trong thời gian ngắn; tại vùng núi cần đề phòng lũ quét và sạt lở đất. Người dân nên thường xuyên cập nhật các bản tin dự báo, cảnh báo ngắn hạn của cơ quan khí tượng thủy văn.
![[Video] Dự báo thời tiết ngày 9/6/2026: Bắc Bộ có mưa lớn trên diện rộng, nắng nóng tại Trung Bộ giảm dần](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w400_r3x2/2026_06_09_14_55349108/da43ca6bc5202c7e7531.jpg.avif)
Tin nóng
Sau vụ tai nạn liên hoàn trên cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ tối 8/6, hai người bị thương nặng được phẫu thuật khẩn cấp, sức khỏe đã tạm thời ổn định.
Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh về việc Việt Nam lần thứ 3 liên tiếp đăng cai tổ chức Diễn đàn Tương lai ASEAN, cũng như vai trò của Việt Nam trong ASEAN, Giáo sư Hoàng Nhật Hàm (Huang Rihan), Đại học Hoa Kiều, tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc) khẳng định, sự kiện lần này thể hiện đầy đủ lập trường chủ động và trách nhiệm của một quốc gia thành viên ASEAN.
Lãnh đạo quốc phòng Hàn Quốc yêu cầu quân đội nâng cao mức độ sẵn sàng, chủ động chuẩn bị cho các thảm họa có thể xảy ra trong mùa hè.
Tỉnh Quảng Ninh hiện có 1.452 thôn, bản, khu phố, trong đó vẫn còn nhiều đơn vị chưa bảo đảm tiêu chí theo quy định. Cụ thể, toàn tỉnh còn 168 thôn, bản, khu phố có quy mô dưới 450 hộ; 989 thôn có quy mô dưới 350 hộ và 51 thôn chưa đạt 50 hộ.
Chỉ một giây thiếu quan sát, người đi xe máy có thể gặp nguy hiểm khi nhập làn hoặc sang đường từ điểm khuất tầm nhìn.
Ít nhất 8 công nhân đã thiệt mạng và 6 người khác bị thương nặng trong một vụ tai nạn nghiêm trọng tại nhà máy thép ở Ấn Độ, sau khi kim loại nóng chảy tràn vào khu vực làm việc.
Tin mới
Xác định y tế cơ sở là tuyến chăm sóc sức khỏe ban đầu, giữ vai trò nền tảng trong hệ thống y tế, thời gian qua, tỉnh Thái Nguyên đã tập trung nhiều nguồn lực để củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động của mạng lưới y tế tuyến xã.
Với đặc điểm địa hình của tỉnh miền núi, mỗi mùa mưa bão, nguy cơ sạt lở tại các tuyến đường trên địa bàn tỉnh rất cao. Chính vì vậy, các đơn vị liên quan luôn thường trực sẵn sàng triển khai nhiều giải pháp đảm bảo giao thông thông suốt.
Bộ Quốc phòng vừa ban hành Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số. Quy tắc này quy định chuẩn mực hành vi, trách nhiệm và văn hóa ứng xử của các tổ chức, cá nhân trong Quân đội khi tham gia hoạt động trên môi trường số (áp dụng đối với cả việc sử dụng tài khoản cá nhân ngoài giờ làm việc khi có liên quan đến hình ảnh, uy tín Quân đội).
Tối 8-6, tại Trung tâm Văn hóa tỉnh, Ban Chỉ đạo vận động hiến máu tình nguyện tỉnh Thái Nguyên tổ chức khai mạc Chương trình 'Hành trình đỏ - kết nối dòng máu Việt' lần thứ XII; tôn vinh người hiến máu tiêu biểu tỉnh Thái Nguyên năm 2026 với chủ đề: 'Thái Nguyên ngàn trái tim hồng'.
Tương lai của ASEAN sẽ được kiến tạo từ chính những thành phố - nơi hội tụ nguồn lực, tri thức, công nghệ và khát vọng đổi mới. Vì vậy, không một thành phố nào có thể phát triển bền vững nếu đứng ngoài các mạng lưới hợp tác khu vực. Việc tăng cường kết nối giữa các đô thị, chia sẻ kinh nghiệm quản trị, thúc đẩy hợp tác kinh tế, sẽ là yếu tố then chốt tạo nên sức mạnh chung cho toàn khu vực...
Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho rằng, các thành phố ASEAN cần phải kiến tạo các đô thị tự cường và lấy người dân làm trung tâm; thay đổi từ tư duy ứng phó sang chủ động cho tương lai; từ xây dựng giải pháp cho vấn đề riêng lẻ sang hình thành hệ sinh thái chống chịu cao.
Tại cuộc hội kiến, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Thủ tướng Campuchia Hun Manet đã đánh giá cao hợp tác giữa Thượng viện, Quốc hội Campuchia và Quốc hội Việt Nam ngày càng phát triển, đóng góp quan trọng cho quan hệ đoàn kết, hữu nghị giữa hai nước.
Thời gian qua, cùng với nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới biển, Đồn Biên phòng Phú Lộc (Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng) luôn chú trọng phối hợp với cấp ủy, chính quyền, các hội, đoàn thể trên địa bàn triển khai nhiều hoạt động 'Đền ơn đáp nghĩa', an sinh xã hội. Từ những việc làm cụ thể, thiết thực, hình ảnh người lính quân hàm xanh ngày càng trở nên gần gũi, gắn bó với nhân dân, góp phần củng cố tình quân dân vững chắc ở khu vực biên giới biển Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng.