Vì sao kiên trì nguyên tắc không dạy thêm với học sinh tiểu học?

Ngành Giáo dục không cấm dạy thêm, học thêm chính đáng. Ảnh: CTV.

Quan điểm này được Bộ lý giải trên cơ sở yêu cầu dạy học 2 buổi/ngày, bảo đảm sức khỏe, tâm sinh lý lứa tuổi và trách nhiệm của nhà trường trong việc hoàn thành chương trình chính khóa. Cùng với đó, Bộ cũng làm rõ cách tiếp cận linh hoạt nhưng có kiểm soát đối với dạy thêm ở các cấp học còn lại.

Kiên trì nguyên tắc vì người học

Dạy thêm, học thêm từ lâu là vấn đề nhận được sự quan tâm của xã hội, nhất là trong bối cảnh áp lực học tập, thi cử ngày càng lớn. Trong quá trình lấy ý kiến đối với dự thảo sửa đổi, bổ sung Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm, nhiều địa phương, cơ sở giáo dục và giáo viên đã đưa ra các đề xuất liên quan đến thời lượng, đối tượng và cách thức tổ chức.

Trước những ý kiến này, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, việc sửa đổi Thông tư không nhằm “nới lỏng” hay “siết chặt” một cách cơ học, mà tập trung làm rõ và kiên định các nguyên tắc cốt lõi: Không gây quá tải cho học sinh, bảo đảm sức khỏe, phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi, đồng thời khẳng định vai trò trung tâm của dạy học chính khóa trong nhà trường.

Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định, dạy thêm, học thêm là nhu cầu thực tế của cả người học và người dạy. Ngành Giáo dục không cấm hoạt động này, nhưng đặt mục tiêu quản lý chặt chẽ để bảo đảm đúng mục đích, đúng đối tượng và không gây hệ lụy cho môi trường giáo dục.

Một trong những nội dung thu hút nhiều chú ý là việc Bộ tiếp tục giữ nguyên quy định không tổ chức dạy thêm, học thêm đối với học sinh tiểu học. Đây cũng là vấn đề được nhiều phụ huynh quan tâm, đặc biệt tại các đô thị lớn, nơi nhu cầu học bổ trợ cho con em vẫn khá phổ biến.

Bà Nguyễn Thị Ngân Anh, phụ huynh học sinh Trường Tiểu học Đoàn Kết (phường Long Biên), băn khoăn rằng trong điều kiện sĩ số lớp học còn đông, trình độ học sinh chưa đồng đều, liệu việc không tổ chức dạy thêm có bảo đảm các em được hỗ trợ kịp thời, nhất là với những học sinh tiếp thu chậm. Một số giáo viên cũng chia sẻ, phụ huynh học sinh lớp 5 thường mong muốn con được học thêm để chuẩn bị tốt hơn cho việc chuyển cấp lên trung học cơ sở.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, quy định không dạy thêm đối với học sinh tiểu học không phải là nội dung mới phát sinh, mà đã được xác lập rõ trong Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT và tiếp tục được giữ nguyên trong dự thảo sửa đổi. Căn cứ thực hiện là Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT, trong đó quy định bắt buộc cấp tiểu học phải tổ chức dạy học 2 buổi/ngày.

Nhà trường có trách nhiệm xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp, bảo đảm học sinh hoàn thành yêu cầu cần đạt của chương trình ngay trong thời gian học chính khóa. Trên cơ sở đó, việc tổ chức dạy thêm cho học sinh tiểu học không còn phù hợp với định hướng giáo dục và nguyên tắc bảo vệ trẻ em.

Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh, học sinh tiểu học đang ở giai đoạn hình thành nền tảng về thể chất, tâm lý và thói quen học tập. Việc kéo dài thời gian học bằng các lớp dạy thêm dễ dẫn tới quá tải, ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển toàn diện của các em. Đây là lý do cốt lõi khiến Bộ kiên định quan điểm không tổ chức dạy thêm, học thêm ở cấp học này, kể cả khi vẫn còn những ý kiến đề nghị xem xét linh hoạt.

Nếu các nhà trường thực hiện nghiêm yêu cầu dạy học 2 buổi/ngày, bảo đảm chất lượng giờ học chính khóa, thì nhu cầu học thêm ở tiểu học sẽ giảm đi một cách tự nhiên, thay vì phải “bù đắp” bằng các lớp học ngoài chương trình.

Dạy kèm 1-2 học sinh, giáo viên có phải báo cáo?

Đối với các cấp học còn lại, một nội dung nhận được nhiều ý kiến góp ý là quy định mỗi môn học chỉ được tổ chức dạy thêm không quá 2 tiết/tuần.

Một số địa phương cho rằng mức này chưa thực sự đáp ứng nhu cầu thực tế, nhất là trong trường hợp phụ đạo học sinh yếu hoặc bồi dưỡng học sinh khá, giỏi, đặc biệt với các môn có nội dung thực hành.

Hiệu trưởng có thể điều chỉnh thời lượng dạy thêm cho một số đối tượng. Ảnh: Lê Nguyễn.

Giải đáp băn khoăn này, Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định, giới hạn 2 tiết/tuần được xây dựng trên nguyên tắc chung là tránh quá tải, bảo đảm cân đối thời gian học tập và nghỉ ngơi của học sinh. Tuy nhiên, dự thảo Thông tư sửa đổi đã bổ sung cơ chế linh hoạt, cho phép hiệu trưởng căn cứ điều kiện thực tiễn của nhà trường để cân nhắc việc bổ sung thời lượng dạy thêm cho một số đối tượng đặc biệt.

Các yếu tố được xem xét bao gồm cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, kế hoạch tổ chức dạy học buổi 2 và nguồn ngân sách được cấp. Việc tăng thời lượng dạy thêm, nếu có, phải được đề xuất và quyết định theo thẩm quyền, đồng thời vẫn bảo đảm tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc đã được quy định, không biến dạy thêm thành hoạt động tràn lan.

Một vấn đề khác cũng được nhiều giáo viên quan tâm là trách nhiệm báo cáo khi dạy thêm ngoài nhà trường. Có giáo viên cho rằng, với những trường hợp chỉ kèm 1-2 học sinh theo yêu cầu của phụ huynh, việc báo cáo quá chi tiết có thể phát sinh thêm áp lực hành chính. Điều mà giáo viên mong muốn là cơ chế quản lý rõ ràng, minh bạch nhưng đủ linh hoạt để phù hợp với các hình thức hỗ trợ học sinh theo nhu cầu thực tế.

Về nội dung này, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT đã quy định rõ trách nhiệm quản lý giáo viên thuộc về hiệu trưởng. Việc giáo viên dạy thêm ngoài nhà trường phải được quản lý thống nhất nhằm bảo đảm minh bạch, tránh xung đột lợi ích và bảo vệ quyền lợi của học sinh.

Cách thức quản lý cụ thể, mức độ báo cáo ra sao do nhà trường quyết định trên cơ sở điều kiện thực tế, nhưng vẫn phải tuân thủ đúng các quy định chung.

Trên cơ sở tiếp thu, giải trình các ý kiến góp ý, Thông tư sửa đổi, bổ sung quy định về dạy thêm, học thêm sẽ sớm được ban hành theo hướng minh bạch, có kiểm soát, đặt quyền lợi và sức khỏe của học sinh làm trung tâm.

Thống Nhất