Vì sao máy bay EA-18G Growler gặp sự cố hãm đà trên USS Dwight D. Eisenhower lại nguy hiểm?
Chỉ một trục trặc trong hệ thống hãm đà có thể biến cú hạ cánh trên tàu sân bay thành tình huống khẩn cấp, buộc phi công phải phóng ghế thoát hiểm chỉ trong vài giây.
Chiều 28/9/2026, một máy bay tác chiến điện tử EA-18G Growler thuộc Phi đội Tác chiến điện tử VAQ-130 "Zappers" gặp sự cố trong quá trình hạ cánh xuống tàu sân bay USS Dwight D. Eisenhower ngoài khơi bang Virginia.
Hải quân Mỹ cho biết 2 phi công đã phóng ghế thoát hiểm sau khi hệ thống hãm máy bay gặp trục trặc và được lực lượng tìm kiếm cứu nạn đưa trở lại tàu an toàn.
Tổng cộng 8 quân nhân được nhân viên y tế trên tàu kiểm tra sau vụ việc; trong đó 1 người được đưa tới bệnh viện với thương tích không đe dọa tính mạng, còn 2 phi công và 2 quân nhân khác được chuyển tới Naval Medical Center Portsmouth để tiếp tục kiểm tra. Nguyên nhân sự cố đang được điều tra.
Điều khiến một sự cố như vậy đặc biệt nguy hiểm nằm ở cách máy bay phản lực hạ cánh trên tàu sân bay.
Máy bay tác chiến điện tử EA-18G Growler không thể giảm tốc rồi chạy hàng nghìn mét như khi hạ cánh xuống đường băng trên đất liền.
Khi tiếp cận boong tàu, phi công hạ móc hãm ở phía sau máy bay để móc vào một trong các cáp hãm được căng ngang boong. Khi móc thành công, hệ thống hãm hấp thụ động năng của máy bay và kéo nó dừng lại trong quãng đường rất ngắn.
Một tài liệu phân tích về tàu sân bay USS Dwight D. Eisenhower cho biết hệ thống hãm của tàu được thiết kế để dừng một máy bay nặng khoảng 24,5 tấn, đang bay với tốc độ khoảng 150 dặm/giờ, tương đương 241 km/giờ, trong khoảng 2 giây và trên quãng đường khoảng 96 mét.
Nếu móc hãm không bắt được cáp hoặc hệ thống hãm gặp trục trặc, máy bay vẫn còn động năng rất lớn và chỉ có một khoảng thời gian cực ngắn để phi công xử lý.
Phía trước là cuối boong tàu, sau đó là biển. Vì vậy, phi công có thể phải lập tức phóng ghế thoát hiểm thay vì cố giữ chiếc máy bay đang mất khả năng dừng lại.
Đây cũng không phải lần đầu hệ thống hãm trên USS Dwight D. Eisenhower gặp sự cố nghiêm trọng.
Ngày 18/3/2016, một máy bay cảnh báo sớm E-2C Hawkeye hạ cánh trên tàu thì cáp hãm bị đứt, khiến 8 thủy thủ trên boong bị thương. Chiếc E-2C vẫn có thể cất cánh trở lại và hạ cánh an toàn tại Norfolk.
Vụ việc năm 2026 cho thấy một thực tế đặc biệt của hàng không hải quân: hệ thống hãm đà không chỉ là thiết bị hỗ trợ hạ cánh, mà là một trong những mắt xích quyết định máy bay có dừng được trên tàu hay không.
Trên tàu sân bay, phi công không có một đường băng dài để sửa sai. Khi hệ thống hãm thất bại, khoảng cách giữa một cú hạ cánh bình thường và một tình huống sống còn có thể chỉ được tính bằng vài giây.