Vì sao một nửa đội ngũ sáng lập đã chia tay công ty của Elon Musk?

Hàng loạt nhân sự cấp cao của xAI rời đi trong thời gian ngắn. Ảnh: SQ Magazine.

Những lời chia tay liên tiếp

Theo TechCrunch, vào tối thứ Hai (9/2/2026), đồng sáng lập Yuhuai (Tony) Wu đã thông báo trên mạng xã hội X về việc từ chức. Ông viết: "Đã đến lúc tôi bước sang chương tiếp theo của cuộc đời mình. Đây là một kỷ nguyên với đầy đủ tiềm năng: một nhóm nhỏ được trang bị trí tuệ nhân tạo có thể làm nên những điều kỳ diệu". Tony Wu bày tỏ lòng biết ơn đối với Musk vì đã "tin tưởng vào sứ mệnh" và gọi quãng thời gian tại xAI là "trải nghiệm để đời".

Chưa đầy một ngày sau, vào chiều thứ Ba (10/2/2026), Jimmy Ba - một đồng sáng lập khác và là người báo cáo trực tiếp cho Musk - cũng tuyên bố rời đi. Trong lời nhắn chia tay, ông cảm ơn Musk vì đã gắn kết mọi người trong hành trình này và khẳng định vẫn sẽ giữ mối quan hệ thân thiết với đội ngũ.

Việc Tony Wu và Jimmy Ba rời đi không phải là những sự kiện riêng lẻ mà là một phần của xu hướng rộng lớn hơn tại phòng thí nghiệm AI này. Tính đến nay, 6 trong số 12 nhà sáng lập ban đầu đã rời công ty, với 5 người ra đi chỉ trong năm vừa qua.

Danh sách các nhân sự cấp cao đã rời đi bao gồm: Kyle Kosic - Trưởng bộ phận cơ sở hạ tầng, rời đi giữa năm 2024 để gia nhập OpenAI; Christian Szegedy - Cựu binh Google, rời đi vào tháng 2/2025; Igor Babuschkin rời đi vào tháng 8/2025 để thành lập công ty đầu tư mạo hiểm; Greg Yang rời đi vào tháng 1/2026 vì lý do sức khỏe (bệnh Lyme).

Nguyên nhân tới từ đâu?

Sự ra đi hàng loạt này diễn ra trong bối cảnh xAI đang có những biến động lớn về cấu trúc và tài chính. Theo các nguồn tin, SpaceX của Elon Musk đã hoàn tất việc mua lại xAI và đang chuẩn bị cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Thương vụ sáp nhập này được cho là định giá xAI ở mức 250 tỷ USD.

Giới phân tích cho rằng, việc các nhà sáng lập rời đi sau gần 3 năm có thể là động thái "chốt lời" tự nhiên trước thềm IPO, khi họ đã nắm giữ cổ phần giá trị. Hơn nữa, đây là thời điểm vàng để gọi vốn cho các startup AI mới, khiến việc các nhà nghiên cứu cấp cao muốn ra riêng là điều dễ hiểu.

Tuy nhiên, cũng có những nguyên nhân kém tích cực hơn. Elon Musk nổi tiếng là một ông chủ khó tính, và công ty đang chịu áp lực khổng lồ để bắt kịp các đối thủ như OpenAI và Anthropic.

Những rắc rối pháp lý nghiêm trọng mà xAI đang đối mặt cũng có thể là một phần nguyên nhân . Chatbot Grok và công cụ tạo ảnh của công ty đã bị chỉ trích dữ dội vì tạo ra nội dung khiêu dâm giả mạo (deepfake), bao gồm hình ảnh của người thật và trẻ em.

Tại châu Âu, các cơ quan quản lý đang siết chặt giám sát. Văn phòng công tố Paris cùng Europol gần đây đã thực hiện các cuộc điều tra nhắm vào nền tảng X (đã sáp nhập với xAI trước đó) liên quan đến các cáo buộc về phát tán nội dung bất hợp pháp và thao túng thuật toán.

Mặc dù xAI đang tuyển dụng nhân sự mới và cố gắng xây dựng hình ảnh một môi trường làm việc thân thiện, nhưng tác động tích lũy từ sự ra đi của các nhân tài cốt cán là rất đáng báo động. Với các kế hoạch đầy tham vọng như xây dựng trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo và áp lực IPO cận kề, xAI cần sự ổn định hơn bao giờ hết.

Hiền Thảo