Vì sao Mỹ đưa tàu không người lái ra trận?

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 13/7 xác nhận 3 tàu không người lái một chiều Corsair đã tấn công một tàu ngầm và cơ sở bảo dưỡng tàu tại căn cứ hải quân Bandar Abbas của Iran. CENTCOM cho biết chiến dịch này nhằm làm suy giảm năng lực của Iran trong việc tấn công các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz.

Cuộc tấn công cũng đánh dấu lần đầu tiên các hệ thống tấn công hàng hải tự hành tham gia chiến dịch quân sự của Mỹ. Việc này diễn ra sau khi tàu không người lái được dùng ngày càng nhiều ở Biển Đen, trong cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Trước đó, USV của Mỹ chủ yếu được sử dụng cho các nhiệm vụ giám sát, trinh sát, bảo đảm an ninh hàng hải và cứu hộ, thay vì thực hiện các hoạt động tấn công.

Lần đầu tiên Mỹ sử dụng các xuồng không người lái để tấn công Iran. Video: CENTCOM

Vũ khí mới trên biển của Mỹ

Corsair là một USV tự hành do công ty công nghệ quốc phòng Saronic có trụ sở tại bang Texas, Mỹ phát triển.

Theo trang web của Saronic, Corsair có chiều dài khoảng 7,3m, tầm hoạt động hơn 1.000 hải lý (tương đương 1.852 km), có thể đạt tốc độ trên 35 hải lý/giờ (64,82 km/h) và mang được tải trọng khoảng 453kg.

Thiết kế dạng mô-đun cho phép Corsair thu thập thông tin tình báo, hậu cần, bảo vệ lực lượng và thực hiện các nhiệm vụ tấn công một chiều trong khi chỉ cần sự can thiệp rất hạn chế của con người.

Hãng tin Anadolu dẫn lời các chuyên gia đánh giá USV ngày càng được xem là yếu tố tạo ra bước chuyển căn bản trong giao tranh hải quân. Không giống như các chiến hạm truyền thống có giá từ hàng trăm triệu đến hàng tỷ USD, các phương tiện tự hành có chi phí sản xuất thấp hơn đáng kể và có thể được triển khai với số lượng lớn.

USV cũng có khả năng hoạt động trong những môi trường có mức độ rủi ro cao mà không đặt thủy thủ đoàn vào nguy hiểm, cho phép các chỉ huy quân sự chấp nhận những rủi ro tác chiến lớn hơn, đồng thời khiến đối phương gặp nhiều khó khăn hơn trong việc xây dựng kế hoạch phòng thủ.

Tàu không người lái trên biển lần đầu tiên nổi lên như một loại vũ khí quan trọng trong cuộc xung đột Nga - Ukraine. Cuộc tấn công ban đầu của Nga đã làm suy yếu nghiêm trọng những gì còn lại của lực lượng hải quân Ukraine, khiến Kiev không có đủ nguồn lực và cơ sở hạ tầng để tái thiết một hạm đội thông thường.

Thay vào đó, Ukraine chuyển sang sử dụng các USV giá rẻ để thách thức sự kiểm soát của Nga tại Biển Đen, bảo vệ các tuyến hàng hải và tiến hành các cuộc tấn công bất đối xứng. Theo Hội đồng Đại Tây Dương, USV đã buộc Hạm đội Biển Đen của Nga phải hoạt động thận trọng và phòng thủ hơn.

Ý nghĩa chiến lược của việc sử dụng USV

Quân đội Mỹ cho biết hơn một tháng trước, một chiếc Corsair đã được sử dụng để giải cứu 2 thành viên phi hành đoàn của một trực thăng quân sự Mỹ bị rơi ngoài khơi bờ biển Oman. Đây là lần đầu tiên USV được ghi nhận đã tham gia một chiến dịch cứu hộ của quân đội Mỹ.

Phương tiện này do Lực lượng Đặc nhiệm 59 vận hành. Đây là đơn vị đầu tiên của Hải quân Mỹ chuyên phụ trách các hệ thống không người lái, được thành lập vào năm 2021.

Các chuyên gia chia sẻ với đài BBC rằng boong phẳng của Corsair có thể đã được sử dụng để vận chuyển các thành viên phi hành đoàn trực thăng mà không gây chú ý như các tàu hoặc máy bay cỡ lớn thường được triển khai trong các nhiệm vụ tìm kiếm và cứu nạn.

Do đó, việc Corsair được sử dụng trong cuộc tấn công vào căn cứ hải quân Bandar Abbas có thể mang ý nghĩa lớn hơn một bước phát triển chiến thuật đơn lẻ. Sự kiện này báo hiệu một sự thay đổi rộng lớn hơn trong học thuyết hải quân của Mỹ, theo hướng xây dựng các hạm đội phân tán, trong đó các phương tiện không người lái sẽ phối hợp tác chiến cùng các chiến hạm có người điều khiển.