Vì sao Nga không bỏ xe tăng T-72 để chuyển toàn bộ sang dòng T-90M?

Nếu nhìn đơn thuần vào tên gọi và mức độ hiện đại hóa, xe tăng chủ lực T-90M có thể được xem là lựa chọn nổi bật nhất trong lực lượng thiết giáp Nga hiện nay.

Tuy nhiên, thực tế sử dụng lại cho thấy Nga không loại bỏ T-72 để chuyển toàn bộ sang T-90M. 3 dòng xe tăng chủ lực T-72B3/B3M, T-80BVM và T-90M vẫn tồn tại song song.

Lý do trước hết nằm ở quy mô. T-72 đã được sản xuất với số lượng rất lớn từ thời Liên Xô và tạo ra một kho xe tăng cùng hệ thống phụ tùng, thiết bị bảo dưỡng khổng lồ. Khi chiến tranh kéo dài, lượng phương tiện có sẵn trở thành nguồn lực quan trọng.

Thay vì loại bỏ những chiếc T-72 còn khả năng sử dụng, Nga có thể hiện đại hóa chúng. Các phiên bản xe tăng chủ lực T-72B3 và T-72B3M được nâng cấp về hệ thống điều khiển hỏa lực, thiết bị quan sát và khả năng bảo vệ.

Cách làm này cho phép tận dụng nền tảng cũ mà không phải xây dựng toàn bộ năng lực sản xuất từ đầu.

Đây chính là điểm khác biệt giữa việc phát triển một xe tăng tốt hơn và xây dựng một lực lượng thiết giáp hoàn toàn mới.

Trong chiến tranh tiêu hao, tốc độ bổ sung phương tiện, khả năng phục hồi xe hư hỏng và nguồn phụ tùng có thể quan trọng không kém việc sở hữu mẫu xe tăng hiện đại nhất. Một chiếc T-72 được sửa chữa và nâng cấp có thể tiếp tục phục vụ thay vì bị loại bỏ chỉ vì đã có T-90M.

Sự tồn tại song song của 3 dòng xe cũng giúp Nga tận dụng nhiều nguồn lực khác nhau. T-72 có lợi thế về số lượng và nền tảng sản xuất lâu năm. T-80 có đặc điểm động lực riêng. T-90M đại diện cho hướng hiện đại hóa sâu hơn.

Vì vậy, câu chuyện không đơn giản là T-90M tốt hơn T-72 nên phải thay thế T-72. Bài toán thực tế là Nga cần duy trì một lực lượng đủ lớn, có thể sửa chữa, bổ sung và vận hành trong thời gian dài.

Chính chiến tranh tiêu hao đã khiến câu hỏi quan trọng không còn là "xe tăng nào tốt nhất", mà là có thể duy trì bao nhiêu xe tăng trong chiến đấu và duy trì được trong bao lâu.