Vì sao người Phần Lan hay đặt trẻ sơ sinh ngủ trong hộp carton?
Ít ai biết chiếc hộp carton đựng đồ sơ sinh mà nhiều người dùng làm nơi ngủ cho bé lại gắn với một chính sách phúc lợi có lịch sử gần 90 năm tại Phần Lan.
Hộp quà thai kỳ của Phần Lan chứa quần áo, đồ dùng chăm sóc trẻ, tấm đệm nhỏ cùng nhiều vật dụng thiết yếu. Tất cả được đặt trong một chiếc hộp carton, sau đó hộp này có thể được tận dụng làm nơi ngủ cho em bé trong những tháng đầu đời.

Anna Nord là chuyên gia ngôn ngữ, còn chồng Daniel Nord làm nghề báo. Cặp đôi nhận hộp quà thai kỳ vài tháng trước khi con chào đời. (Ảnh: Nordic Labour Journal)
Hộp quà thai kỳ ra đời như thế nào?
Cuối những năm 1930, Phần Lan còn là nước nghèo, trong khi tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh ở mức cao. Năm 1937, nước này ban hành đạo luật về trợ cấp thai sản và bắt đầu thực hiện từ năm 1938.
Hộp quà thai kỳ ra đời trong khuôn khổ chính sách này, gồm những vật dụng thiết yếu dành cho mẹ và bé như quần áo, vải và xà phòng. Ban đầu, trợ cấp chỉ dành cho các bà mẹ có hoàn cảnh kinh tế khó khăn.
Sau đó, chính sách được mở rộng cho tất cả các bà mẹ, không phân biệt thu nhập.
Hộp quà thay đổi ra sao qua gần 90 năm?
Thành phần hộp quà được điều chỉnh qua từng giai đoạn, phù hợp với nhu cầu và quan niệm chăm sóc trẻ tại Phần Lan.
Trong những năm đầu, ngoài quần áo và phụ kiện may sẵn, hộp còn có vải cùng mẫu cắt để tự may đồ cho mẹ và bé. Đến những năm 1960, túi ngủ nhỏ xuất hiện trong bộ sản phẩm. Theo Kela - Cơ quan Bảo hiểm xã hội Phần Lan, vật dụng này khi đó nhằm khuyến khích trẻ ngủ ngoài trời.
Bình sữa sau đó được loại bỏ với kỳ vọng khuyến khích các bà mẹ nuôi con bằng sữa mẹ. Màu sắc cũng thay đổi theo thời gian. Trước giai đoạn giữa những năm 1970, màu trắng thường chiếm ưu thế. Những năm gần đây, các sản phẩm bằng vải chủ yếu mang màu trung tính, phù hợp với cả bé trai và bé gái.
Từ năm 1994, chương trình trợ cấp thai sản do Kela quản lý. Hiện cơ quan này cấp khoảng 50.000 khoản trợ cấp mỗi năm, trong đó khoảng 30.000 trường hợp nhận hộp quà. Theo Kela, khoảng 87% phụ nữ sinh con lần đầu lựa chọn hình thức hộp quà thay vì tiền mặt.
Các sản phẩm được lựa chọn thế nào?
Hộp quà có phiên bản mới mỗi năm, nhưng thời điểm bắt đầu phân phối không cố định. Điều này phụ thuộc vào số trẻ chào đời và số người lựa chọn nhận trợ cấp dưới hình thức hộp quà. Phiên bản mới chỉ được phân phối sau khi phiên bản trước đã hết.
Các sản phẩm được lựa chọn lại hằng năm thông qua đấu thầu cạnh tranh. Quá trình này có sự hỗ trợ của hội đồng tư vấn về trợ cấp thai sản, gồm chuyên gia từ Kela cùng các cơ quan về y tế, an toàn sản phẩm và chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em.
Theo tiêu chí đấu thầu, tổng giá trị các sản phẩm trong hộp không vượt quá 210 euro, tính theo mức VAT 0%. Từng mặt hàng được lựa chọn dựa trên mức giá thấp nhất hoặc giá trị tốt nhất. Với tiêu chí giá trị tốt nhất, kể từ phiên bản năm 2022, chất lượng chiếm 80% điểm đánh giá và giá chiếm 20%.
Kela cũng áp dụng các tiêu chí về an toàn và trách nhiệm, đồng thời tham khảo phản hồi của người sử dụng qua khảo sát và mạng xã hội. Khách hàng có thể tham gia bình chọn họa tiết cho một số sản phẩm.

Nhiều trẻ sơ sinh Phần Lan ngủ trong chiếc hộp carton của hộp quà thai kỳ, bên trong có tấm đệm nhỏ. (Ảnh: Nordic Labour Journal)
Hộp quà thai kỳ năm 2025 có những gì?
Hộp quà năm 2025 gồm 38 sản phẩm. Bên trong có quần áo, đồ giữ ấm, túi ngủ, chăn, ga giường, đệm cùng nhiều vật dụng chăm sóc trẻ như khăn, lược, nhiệt kế nước tắm và kéo cắt móng. Ngoài ra còn có một số đồ dùng dành cho mẹ như băng vệ sinh, kem dưỡng núm vú và miếng lót thấm sữa.

Hộp quà thai kỳ phiên bản năm 2025. (Ảnh: Kela)
Chiếc hộp carton và nắp cũng nằm trong danh mục. Phần vỏ làm từ bìa carton sóng tái chế, có kích thước 700 x 428 x 270 mm. Họa tiết “Khu rừng cổ tích” trên hộp lấy cảm hứng từ thiên nhiên và các loài động vật Phần Lan qua những mùa khác nhau. Toàn bộ gói quà nặng khoảng 8 kg.











