Vì sao người ta 'chỉ muốn cắn cho một miếng' khi thấy những gì quá dễ thương?

Nghe có vẻ kỳ quặc, thậm chí hơi bạo lực, nhưng hóa ra đây lại là một hiện tượng tâm lý hoàn toàn bình thường và đã được khoa học đặt tên: Sự hung hăng đáng yêu.

Bản chất của “sự hung hăng đáng yêu”

Trong tâm lý học, hiện tượng này được gọi là Cute Aggression (sự hung hăng đáng yêu). Đó là những phản ứng hay ý nghĩ mang sắc thái “tấn công” như muốn cắn, véo, bóp, nghiến răng hay nắm chặt tay khi đối diện với một thứ quá đỗi đáng yêu.

Theo nhà tâm lý học Katherine Stavropoulos đến từ Đại học California, Riverside (Mỹ), những người trải qua cảm giác này thường xuất hiện những suy nghĩ thoáng qua kiểu: “Muốn bóp chặt ghê”, hay “Muốn siết cho bẹp luôn”. Bà cho biết, khoảng một nửa số người trưởng thành đôi khi đều có những cảm xúc như vậy. Dĩ nhiên, họ hoàn toàn không có ý định hay muốn làm hại đối phương. Phản ứng này chỉ là một cơ chế vô thức khi con người bị choáng ngợp bởi những cảm xúc tích cực quá lớn.

Hiện tượng tâm lý “sự hung hăng đáng yêu”.

Trước đây, nhiều người từng trải qua cảm giác này lầm tưởng mình có vấn đề về tâm lý hoặc là người duy nhất kỳ cục như vậy. Trên thực tế, hiện tượng thú vị này đã được giới khoa học phân tích từ lâu, được mô tả lần đầu tiên bởi nhóm nghiên cứu tại Đại học Yale do nhà tâm lý học Oriana Aragón dẫn đầu vào năm 2015.

Khi não bộ bị choáng ngợp bởi những cảm xúc tích cực

Năm 2018, Stavropoulos và cộng sự đã thực hiện một nghiên cứu trên 54 người trẻ tuổi. Họ ghi lại hoạt động điện não của những người tham gia khi xem loạt hình ảnh về người và động vật, từ trẻ nhỏ đến người lớn, với các mức độ dễ thương khác nhau (được điều chỉnh má phình to hơn, mắt to hơn, mũi nhỏ hơn).

Kết quả cho thấy, hình ảnh càng đáng yêu thì các vùng não liên quan đến cảm xúc càng kích hoạt mạnh mẽ. Đáng chú ý, ở những người có biểu hiện “hung hăng đáng yêu” rõ rệt, hệ thống phần thưởng (Reward System) trong não bộ của họ cũng hoạt động cực kỳ sung mãn. Theo Stavropoulos, hiện tượng này là sự giao thoa phức tạp giữa cảm xúc thăng hoa và hệ thống phần thưởng của não bộ.

Khi gặp những hình ảnh càng đáng yêu thì các vùng não liên quan đến cảm xúc càng kích hoạt mạnh mẽ.

Cơ chế tự vệ để “hạ nhiệt” cảm xúc

Chính sự bùng nổ đồng thời của nhiều cung bậc cảm xúc có thể khiến bộ não rơi vào trạng thái… quá tải. Các nhà khoa học đưa ra giả thuyết rằng, chính lúc này, não bộ sẽ sinh ra những ý nghĩ mang tính tấn công như một cơ chế tự vệ: những biểu hiện tiêu cực mức độ nhẹ được bật lên để kìm hãm, cân bằng lại nguồn năng lượng tích cực đang dâng quá cao.

Theo chuyên gia Oriana Aragón, hiện tượng này thuộc về một phạm trù gọi là “biểu hiện lưỡng hình của cảm xúc tích cực” (dimorphous expressions of positive emotion). Cùng một cơ chế đó, những người hay có thói quen nhăn mặt, véo má hay “gầm gừ” trêu em bé cũng thường là những người dễ bật khóc trong đám cưới, rưng rưng khi con chào đời, hay tự nhiên phì cười vì quá hồi hộp.

Biểu hiện lưỡng hình của cảm xúc tích cực xuất hiện để cân bằng lại nguồn năng lượng tích cực đang dâng quá cao.

Thế nên, nếu lần tới bạn lại thấy mình nhăn nhó, nắm chặt tay hay muốn cắn, bóp một chú cún con đáng yêu ngoài đường, hãy cứ yên tâm nhé. Đó hoàn toàn không phải bạo lực, đơn giản chỉ là vì trái tim bạn đang tràn đầy tình yêu thương mà thôi!