Vì sao người xưa quan niệm 'Con gái sợ sinh giờ Ngọ, con trai sợ sinh giờ Tý'?

Chính vì thế mới xuất hiện quan niệm “Con gái sợ sinh giờ Ngọ, con trai sợ sinh giờ Tý” từng ăn sâu vào đời sống dân gian suốt nhiều thế hệ.

Trong xã hội cổ đại, đặc biệt dưới ảnh hưởng của tư tưởng trong Chu Dịch (Kinh Dịch), con người tin rằng vận mệnh gắn liền với “bát tự” – tức năm, tháng, ngày, giờ sinh. Giờ sinh không đơn thuần là khoảnh khắc đứa trẻ cất tiếng khóc đầu đời, mà được xem là thời điểm thiên – địa – nhân giao hòa, quyết định tính cách, sức khỏe và cả tương lai sau này.

Ở thời đại chưa có y học hiện đại, khi sinh nở luôn tiềm ẩn rủi ro và con người bất lực trước thiên tai, dịch bệnh, niềm tin vào âm dương – ngũ hành trở thành điểm tựa tinh thần. Người ta tin rằng nếu âm dương cân bằng thì gia đình bình an, còn nếu lệch lạc sẽ kéo theo hệ lụy khó lường.

Ảnh minh họa

Con gái sợ sinh giờ Ngọ?

Giờ Ngọ kéo dài từ 11 giờ trưa đến 12 giờ 59 phút – thời điểm mặt trời lên cao nhất, dương khí thịnh nhất trong ngày. Theo quan niệm cổ, nam thuộc dương, nữ thuộc âm.

Vì vậy, khi một bé gái vốn mang tính âm lại sinh đúng lúc dương khí cực vượng, người xưa cho rằng sẽ xảy ra xung khắc, mất cân bằng. Họ lo ngại điều này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, tính tình hoặc thậm chí mang lại vận hạn cho gia đình.

Trong dân gian còn truyền lại những câu chuyện rằng nếu bé gái sinh giờ Ngọ, gia đình có thể gửi nuôi tạm bên ngoài một thời gian để tránh xung, rồi mới đón về. Đó là cách người xưa cố gắng hóa giải nỗi lo vô hình trong hoàn cảnh thiếu thốn tri thức khoa học.

Thực chất, đây không chỉ là nỗi sợ về giờ sinh, mà còn phản ánh tâm lý coi trọng sự “hài hòa âm dương” – một nguyên tắc bao trùm đời sống tinh thần của xã hội cổ truyền.

Con trai sợ sinh giờ Tý?

Ngược lại, giờ Tý (23 giờ đến 0 giờ 59 phút) được xem là thời điểm âm khí mạnh nhất. Nếu bé trai – biểu tượng của dương sinh vào lúc này, người ta tin rằng dương khí bị suy yếu, khó phát triển trọn vẹn.

Trong xã hội trọng nam ngày trước, con trai gắn với trách nhiệm nối dõi tông đường. Vì thế, nếu sinh vào giờ Tý, niềm vui có thể xen lẫn lo âu. Gia đình thường tìm đến thầy bói, mong tìm cách “bổ dương”, điều hòa vận số cho đứa trẻ.

Điều đáng chú ý là cả hai quan niệm này đều xoay quanh một trục chung là nỗi ám ảnh về sự lệch pha giữa âm và dương. Khi một yếu tố được cho là “quá thịnh” hoặc “quá suy”, con người cảm thấy bất an và tìm cách điều chỉnh bằng nghi thức, niềm tin.

Ngày nay, với sự phát triển của khoa học, chúng ta hiểu rằng giờ sinh không quyết định tính cách hay số phận. Sức khỏe và tương lai của một đứa trẻ phụ thuộc vào điều kiện chăm sóc, môi trường sống và giáo dục nhiều hơn bất kỳ khung giờ nào.

Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng học thuyết âm dương – ngũ hành là một phần di sản tư tưởng của phương Đông. Nó thể hiện nỗ lực của người xưa trong việc lý giải vũ trụ bằng những quan sát trực quan và hệ thống hóa thành tri thức.

T. Linh (Theo Aboluowang)