Vì sao nhiều doanh nghiệp vẫn bị truy thu thuế dù có đầy đủ hóa đơn?

Vì sao nhiều doanh nghiệp vẫn bị truy thu thuế dù có đầy đủ hóa đơn?

Ngày 28/6, tại TP Hồ Chí Minh, Hội Doanh nghiệp Nghệ Tĩnh tại TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình Cà phê Doanh nhân với chủ đề "Thuế thu nhập doanh nghiệp và cá nhân – Những rủi ro cần tránh", thu hút gần 100 doanh nhân, doanh nghiệp tham dự.

Phát biểu khai mạc, ông Phan Đình Tuệ - Phó chủ tịch Hội Doanh nghiệp Nghệ Tĩnh tại TP Hồ Chí Minh, cho biết trong bối cảnh chính sách thuế liên tục thay đổi, việc hiểu đúng và tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật có ý nghĩa quan trọng đối với doanh nghiệp. Theo ông, nhiều rủi ro phát sinh không phải do cố tình vi phạm mà xuất phát từ việc chưa cập nhật kịp thời hoặc áp dụng chưa đúng quy định. Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động cập nhật chính sách, tăng cường trao đổi với chuyên gia và xây dựng hệ thống quản trị tuân thủ ngay từ nội bộ.

Chủ đề "Thuế thu nhập doanh nghiệp và cá nhân – Những rủi ro cần tránh".

Không chỉ có hóa đơn, doanh nghiệp phải chứng minh bản chất giao dịch

Theo ông Đỗ Quốc Tuấn - nguyên Phó Trưởng phòng Thanh tra, Kiểm tra Cục Thuế TP Hồ Chí Minh, quan niệm "có hóa đơn là được tính chi phí" là chưa đầy đủ.

Để được chấp nhận là chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế, khoản chi phải phát sinh thực tế, phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh và có đầy đủ hồ sơ chứng minh như hợp đồng, hóa đơn, biên bản nghiệm thu, chứng từ thanh toán cùng các tài liệu liên quan.

Đặc biệt, nhiều quy định mới về thanh toán không dùng tiền mặt đã thay đổi điều kiện đối với từng khoản chi. Chỉ một giao dịch không đáp ứng yêu cầu thanh toán qua ngân hàng cũng có thể khiến doanh nghiệp không được tính chi phí hợp lý hoặc không được khấu trừ thuế.

Ngoài ra, các khoản chi như lãi vay, công tác phí, thuê tài sản của cá nhân, dự phòng hàng tồn kho, chi phí trích trước hay tổn thất tài sản đều có yêu cầu riêng về hồ sơ pháp lý. Nếu chỉ lưu giữ hóa đơn mà thiếu tài liệu chứng minh bản chất giao dịch, doanh nghiệp vẫn có nguy cơ bị xuất toán khi thanh tra.

Ông Phan Đình Tuệ - Phó chủ tịch Hội Doanh nghiệp Nghệ Tĩnh tại TP Hồ Chí Minh.

Đối với thuế thu nhập cá nhân, chương trình cũng cập nhật những quy định mới liên quan đến biểu thuế, giảm trừ gia cảnh, các khoản thu nhập chịu thuế, miễn thuế và quyết toán thuế. Đây là những nội dung ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp trong quá trình trả thu nhập, khấu trừ và kê khai thuế cho người lao động.

Từ kinh nghiệm nhiều năm làm công tác thanh tra, ông Đỗ Quốc Tuấn cũng chia sẻ nhiều tình huống thực tế, giúp doanh nghiệp hiểu rõ cách cơ quan thuế đánh giá hồ sơ cũng như những sai sót nhỏ có thể dẫn đến truy thu và xử phạt.

Quản trị rủi ro từ bên trong doanh nghiệp

Ở góc độ kiểm toán và tư vấn, ông Nguyễn Thành Chung, Chủ tịch Công ty TNHH Kiểm toán Tư vấn IFA, cho rằng nhiều khoản truy thu không xuất phát từ gian lận mà do hệ thống kiểm soát nội bộ còn nhiều lỗ hổng. Khi doanh nghiệp thiếu quy trình rà soát, hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chứng từ không được chuẩn hóa ngay từ đầu, rủi ro sẽ tích tụ qua nhiều kỳ kế toán và chỉ bộc lộ khi thanh tra.

Theo ông Chung, có 10 nhóm sai sót trọng yếu doanh nghiệp thường gặp, gồm: xuất hóa đơn sai thời điểm; chi phí không phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh; chi phí không tương xứng doanh thu; hồ sơ tiền lương thiếu căn cứ pháp lý; sử dụng hóa đơn của doanh nghiệp bỏ trốn; giao dịch liên kết chưa đúng quy định; các khoản tạm ứng kéo dài; chênh lệch hàng tồn kho; trích trước chi phí thiếu căn cứ và không xây dựng định mức giá thành.

Để hạn chế rủi ro, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy "xử lý khi bị thanh tra" sang "quản trị phòng ngừa". Theo đó, mỗi khoản chi phải được lưu trữ đầy đủ hồ sơ, thường xuyên đối chiếu giữa số liệu kế toán và thuế, chủ động tự rà soát nội bộ và cập nhật chính sách mới để điều chỉnh quy trình kế toán, tài chính phù hợp.

Chương trình Cà phê Doanh nhân do Hội Doanh nghiệp Nghệ Tĩnh tại TP Hồ Chí Minh tổ chức.

Các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh quản lý thuế ngày càng số hóa và yêu cầu minh bạch ngày càng cao, tuân thủ không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn phản ánh năng lực quản trị của doanh nghiệp. Chủ động nhận diện rủi ro, hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ và cập nhật chính sách kịp thời sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế truy thu, bảo vệ nguồn lực tài chính và nâng cao sức cạnh tranh.

Thông qua chương trình Cà phê Doanh nhân, Hội Doanh nghiệp Nghệ Tĩnh tại TP Hồ Chí Minh tiếp tục tạo diễn đàn để cộng đồng doanh nghiệp kết nối, cập nhật kiến thức về thuế, tài chính và chia sẻ kinh nghiệm quản trị, góp phần nâng cao năng lực tuân thủ trong bối cảnh môi trường kinh doanh ngày càng nhiều thay đổi.