Vì sao nhiều người đỏ bừng mặt dù chỉ 'nhấp môi' chút rượu?

Phản ứng đỏ mặt khi uống rượu là hiện tượng thường gặp nếu bạn không dung nạp rượu và không thể tiêu hóa hết lượng rượu đã uống. Khi bị đỏ mặt do rượu, mặt, cổ và phần ngực trên sẽ thường ấm và hồng hoặc đỏ. Bạn cũng có thể gặp các triệu chứng khác như buồn nôn hoặc nôn mửa, tùy thuộc vào nguyên nhân gây ra chứng không dung nạp rượu.

Tình trạng này thường được gọi là "chứng đỏ mặt kiểu châu Á" hoặc "làn da rạng rỡ kiểu châu Á" vì 35-45% người Đông Á mắc chứng không dung nạp rượu do di truyền, gây ra phản ứng này.

Nguyên nhân

Theo Medical News Today, mặt đỏ bừng sau khi uống rượu là triệu chứng của chứng nhạy cảm cao với rượu, có nghĩa là cơ thể ít dung nạp rượu hơn. Tất cả loại đồ uống có cồn đều chứa ethanol. Sau khi uống rượu, cơ thể bắt đầu phân giải ethanol thành các chất khác, hay còn gọi là chất chuyển hóa, để dễ dàng đào thải hơn.

Một trong những chất chuyển hóa này, acetaldehyde, có độc tính đối với cơ thể. Nếu một người nhạy cảm với rượu hoặc uống nhiều, cơ thể có thể không xử lý được hết các chất độc đó, và acetaldehyde có thể bắt đầu tích tụ. Sự tích tụ này có thể gây ra phản ứng histamine, dẫn đến một loạt các triệu chứng, bao gồm giãn mạch máu trên mặt, gây đổi màu da.

Ở người có làn da sáng màu, mặt đỏ bừng có thể biểu hiện bằng hiện tượng đỏ ửng rõ rệt, trong khi trên làn da tối màu, nó có thể gây đổi màu hoặc sẫm màu vùng da bị ảnh hưởng.

Liệu hiện tượng đỏ bừng mặt có nguy hiểm không?

Mặc dù bản thân hiện tượng này không nguy hiểm, những người trải qua nó có nguy cơ cao hơn bị huyết áp cao và các vấn đề sức khỏe khác. Một nghiên cứu năm 2022 đăng trên Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NHI) khảo sát ở nam giới Hàn Quốc đã xem xét sự khác biệt về huyết áp giữa những người đàn ông bị và không bị đỏ mặt khi uống rượu. Các nhà nghiên cứu nhận thấy những người từ chỗ ít hoặc không bị đỏ mặt chuyển sang bị đỏ mặt có nguy cơ bị tăng huyết áp cao hơn đáng kể.

Ngoài ra, theo NIH, những người bị phản ứng đỏ mặt do rượu và người uống rượu có nguy cơ mắc ung thư cao hơn, bao gồm ung thư thực quản và ung thư vú. Lý do của nguy cơ gia tăng này là bản thân acetaldehyde có khả năng gây ung thư.

Hiện tượng đỏ bừng hoặc tái nhợt sau khi uống rượu, dù chỉ mới uống nửa chén, khiến không ít người lo lắng. Ảnh: Unicellular.

Ai bị ảnh hưởng?

Theo GoodRx, việc một người có bị đỏ mặt sau khi uống rượu hay không có thể do yếu tố di truyền. Một loại enzyme ở gan gọi là aldehyde dehydrogenase 2 (ALDH2) phân giải acetaldehyde thành các chất ít độc hại hơn.

Một số người mắc phải tình trạng di truyền khiến họ không sản sinh ra enzyme này. Kết quả là acetaldehyde tích tụ trong cơ thể sau khi uống rượu, gây ra hiện tượng đỏ mặt đặc trưng. Mặc dù bất cứ ai cũng có thể thiếu gene này, tình trạng này phổ biến hơn ở người Đông Á.

Những người dùng một số loại thuốc làm thay đổi quá trình chuyển hóa rượu cũng có thể gặp phản ứng đỏ mặt do rượu. Các loại thuốc này bao gồm thuốc điều trị tiểu đường, cholesterol cao và nhiễm trùng. Ngoài ra, disulfiram, loại thuốc dùng để điều trị rối loạn sử dụng rượu, làm thay đổi quá trình chuyển hóa rượu khiến acetaldehyde tích tụ khi người đó uống rượu. Điều này gây ra các triệu chứng khó chịu như đỏ mặt và buồn nôn.

Có thể ngăn ngừa không?

Không có cách nào để thay đổi gene hoặc sự thiếu hụt enzyme. Cách duy nhất để ngăn ngừa hiện tượng đỏ mặt này và nguy cơ cao huyết áp liên quan là tránh hoặc hạn chế uống rượu.

Mặc dù một số người có thể cảm thấy khó chịu vì da đỏ ửng, nó báo hiệu cơ thể đang tích tụ lượng acetaldehyde độc hại, đã đến lúc cần giảm tốc độ và bổ sung nước. Điều quan trọng cần nhận ra là ngay cả những người không bị phản ứng này khi uống rượu vẫn có nguy cơ mắc các biến chứng sức khỏe do sử dụng rượu, bao gồm cao huyết áp, bệnh gan, ung thư, các vấn đề về dạ dày.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) khuyến cáo nếu phải uống rượu, hãy uống điều độ. Cơ quan này định nghĩa lượng điều độ là một ly mỗi ngày đối với phụ nữ và hai ly đối với nam giới.

Nếu một người nhạy cảm với rượu cao - hoặc khả năng dung nạp rượu thấp - họ có thể cảm nhận tác động của rượu mạnh và nhanh hơn, có thể được lợi từ việc giảm uống rượu. Những người lo ngại về triệu chứng này có thể nói chuyện với bác sĩ để được tư vấn.

Mai Phương