Vì sao Thụy Điển chọn thiết kế tiêm kích Gripen một động cơ?

Khi xây dựng Gripen, các nhà thiết kế Thụy Điển từng cân nhắc cả phương án một động cơ và hai động cơ.

Cấu hình hai động cơ có ưu thế về dự phòng lực đẩy nếu một động cơ gặp sự cố, nhưng làm tăng trọng lượng, lực cản khí động học, chi phí chế tạo và yêu cầu bảo dưỡng.

Trong khi đó, một động cơ phù hợp hơn với mục tiêu tạo ra chiến đấu cơ hạng nhẹ, có chi phí khai thác thấp. Đây là một trong những lý do quan trọng khiến phương án một động cơ được lựa chọn.

Trái tim của Gripen C/D là động cơ phản lực cánh quạt kép RM12, do Volvo Aero phát triển dựa trên nền tảng General Electric F404.

Động cơ được điều chỉnh để đáp ứng yêu cầu của một chiến đấu cơ chỉ có một nguồn động lực, trong đó có việc tăng lực đẩy và gia cố một số bộ phận nhằm nâng cao độ tin cậy. Lực đẩy tối đa khi sử dụng buồng đốt tăng lực đạt khoảng 80 kN.

Cấu hình này giúp Gripen có thân máy bay tương đối gọn, giảm khối lượng kết cấu và hạn chế số lượng hệ thống cần bảo dưỡng.

Một động cơ cũng đồng nghĩa với việc lực lượng kỹ thuật không phải kiểm tra, bảo dưỡng hai cụm động lực riêng biệt.

Đây là lợi thế đáng kể đối với chiến thuật phân tán máy bay trên các đường băng dã chiến, nơi điều kiện hậu cần và nhân lực có thể bị hạn chế.

Tuy nhiên, lựa chọn một động cơ cũng kéo theo rủi ro. Nếu động cơ gặp sự cố nghiêm trọng khi đang bay, phi công không có nguồn lực đẩy thứ hai để duy trì chuyến bay.

Vì vậy, độ tin cậy của động cơ trở thành yêu cầu đặc biệt quan trọng. RM12 được phát triển với những cải tiến nhằm đáp ứng tiêu chuẩn này, thay vì chỉ sử dụng nguyên trạng động cơ F404 ban đầu.

Đến phiên bản Gripen E, Thụy Điển tiếp tục duy trì cấu hình một động cơ nhưng chuyển sang sử dụng F414-GE-39E của General Electric.

Động cơ mới có lực đẩy tối đa khoảng 98 kN khi bật buồng đốt tăng lực, cao hơn đáng kể so với RM12 trên Gripen C/D.

Việc tăng lực đẩy đi cùng với những thay đổi về lượng nhiên liệu bên trong, tải trọng và hệ thống điện tử, giúp phiên bản E mở rộng năng lực tác chiến mà không phải chuyển sang thiết kế hai động cơ.

Lựa chọn của Thụy Điển vì thế không đơn thuần là cắt giảm một động cơ để tiết kiệm chi phí. Đó là quyết định thiết kế có tính toán, cân bằng giữa trọng lượng, hiệu suất, độ tin cậy và khả năng khai thác.

Gripen chấp nhận một số giới hạn về dự phòng động lực để đổi lấy một nền tảng chiến đấu cơ gọn nhẹ, dễ duy trì và phù hợp với cách tổ chức lực lượng không quân của nước này.