Cảnh giác thủ đoạn giả danh công ty chứng khoán, yêu cầu xác thực để chiếm tài khoản

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa cảnh báo về thủ đoạn giả danh công ty chứng khoán, lợi dụng quy định xác thực định danh điện tử để lừa đảo và chiếm quyền kiểm soát tài khoản của nhà đầu tư.

Cơ quan quản lý khuyến nghị nhà đầu tư chủ động hoàn thành việc xác thực theo quy định, đồng thời đặc biệt thận trọng với các cuộc gọi, tin nhắn, đường dẫn hoặc ứng dụng không rõ nguồn gốc.

Lợi dụng yêu cầu xác thực để giăng bẫy

Theo UBCKNN, ứng dụng định danh quốc gia VNeID và các giải pháp xác thực điện tử đang được triển khai rộng rãi nhằm nâng cao độ tin cậy trong giao dịch, bảo đảm an toàn thông tin và phòng ngừa hành vi giả mạo danh tính.

Khoản 9 Điều 40 Nghị định số 69/2024/NĐ-CP, được bổ sung theo Điều 19 Nghị định số 320/2026/NĐ-CP, quy định tài khoản giao dịch điện tử trên các nền tảng số phục vụ hoạt động trong lĩnh vực chứng khoán thuộc nhóm tài khoản phải liên kết, xác thực với tài khoản định danh điện tử.

Đối với các tài khoản chứng khoán được tạo lập trước thời điểm Nghị định số 320/2026/NĐ-CP có hiệu lực, việc liên kết, xác thực phải hoàn thành chậm nhất trước ngày 31/12/2026. Quy định này nhằm tăng cường xác thực chủ thể giao dịch, hạn chế việc sử dụng tài khoản không chính chủ và nâng cao an toàn cho thị trường. Tuy nhiên, đây cũng có thể trở thành cái cớ để các đối tượng xấu dựng lên những kịch bản lừa đảo, đánh vào tâm lý lo lắng của nhà đầu tư.

Một trong những thủ đoạn phổ biến là giả danh nhân viên công ty chứng khoán, bộ phận chăm sóc khách hàng hoặc cán bộ cơ quan quản lý, thông báo tài khoản của nhà đầu tư chưa hoàn tất xác thực và có nguy cơ bị khóa hoặc hạn chế giao dịch nếu không thực hiện ngay.

Sau đó, các đối tượng yêu cầu nhà đầu tư truy cập đường dẫn, quét mã QR, cung cấp thông tin cá nhân, hình ảnh giấy tờ tùy thân, mã OTP, mật khẩu hoặc thực hiện xác thực khuôn mặt trên website, ứng dụng không rõ nguồn gốc.

Một biến thể khác là hướng dẫn nạn nhân cài đặt ứng dụng giả mạo hoặc phần mềm hỗ trợ kỹ thuật, yêu cầu chia sẻ màn hình hay cấp quyền truy cập, điều khiển thiết bị.

Để tạo lòng tin, các đối tượng có thể sử dụng tên, hình ảnh, biểu tượng, tài liệu hoặc giao diện tương tự công ty chứng khoán và cơ quan quản lý. Việc biết trước một số thông tin cá nhân hoặc thông tin giao dịch của khách hàng cũng có thể được tận dụng để khiến những yêu cầu giả mạo trở nên đáng tin cậy hơn.

Khi có được thông tin đăng nhập, mã xác thực hoặc quyền kiểm soát thiết bị, kẻ xấu có thể chiếm quyền truy cập tài khoản, thực hiện giao dịch trái phép, thay đổi thông tin liên hệ, chiếm đoạt tài sản và tiếp tục khai thác dữ liệu cá nhân.

UBCKNN lưu ý, yêu cầu liên kết và xác thực tài khoản theo quy định pháp luật là có thật. Tuy nhiên, không phải mọi cuộc gọi, tin nhắn hoặc đường dẫn tự nhận là hướng dẫn xác thực đều đến từ kênh chính thức.

Không cung cấp OTP, mật khẩu cho người tự xưng là nhân viên hỗ trợ

Để bảo vệ tài khoản, UBCKNN khuyến nghị nhà đầu tư chỉ thực hiện liên kết, xác thực thông qua ứng dụng, website và các kênh giao dịch chính thức của công ty chứng khoán. Khi nhận được thông báo bất thường, nhà đầu tư cần chủ động gọi đến số điện thoại được công bố trên website chính thức của công ty chứng khoán để kiểm tra, thay vì sử dụng số điện thoại hoặc đường dẫn do người lạ cung cấp.

Nhà đầu tư tuyệt đối không cung cấp mật khẩu đăng nhập, mã PIN, OTP, mã khôi phục hoặc các thông tin bảo mật cho bất kỳ cá nhân nào qua điện thoại, tin nhắn hay mạng xã hội. Hình ảnh giấy tờ tùy thân và dữ liệu sinh trắc học cũng không nên được gửi tới địa chỉ hoặc ứng dụng chưa được xác minh. Bên cạnh đó, cần thận trọng với các đường dẫn, mã QR và ứng dụng được gửi từ tài khoản hoặc số điện thoại không rõ nguồn gốc. Ứng dụng chỉ nên được tải từ các kho chính thức, đồng thời kiểm tra kỹ tên nhà phát triển và đơn vị cung cấp.

Nhà đầu tư cũng không nên chia sẻ màn hình, cài đặt phần mềm điều khiển từ xa hoặc cấp quyền truy cập thiết bị theo yêu cầu của người tự xưng là nhân viên hỗ trợ xác thực.

Làm gì khi nghi ngờ tài khoản bị chiếm quyền?

Trong trường hợp đã truy cập đường dẫn đáng ngờ, cung cấp thông tin bảo mật, cài ứng dụng lạ hoặc phát hiện dấu hiệu tài khoản bị chiếm quyền kiểm soát, nhà đầu tư cần nhanh chóng liên hệ công ty chứng khoán nơi mở tài khoản để đề nghị kiểm tra và áp dụng các biện pháp bảo vệ.

Nếu có nguy cơ mất tiền, cần liên hệ ngay ngân hàng hoặc tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán liên quan để đề nghị hỗ trợ ngăn chặn giao dịch theo quy định. Nhà đầu tư nên sử dụng thiết bị an toàn để thay đổi mật khẩu, thu hồi các phiên đăng nhập đáng ngờ; đồng thời lưu giữ tin nhắn, số điện thoại, đường dẫn, tài khoản nhận tiền và các bằng chứng liên quan để cung cấp cho cơ quan công an nơi gần nhất.

Đặc biệt, không tiếp tục trao đổi hoặc chuyển tiền cho những đối tượng tự nhận có khả năng “thu hồi tiền bị lừa”. Đây có thể là một bước trong kịch bản lừa đảo tiếp theo nhằm tiếp tục chiếm đoạt tài sản.

Việc xác thực định danh điện tử là yêu cầu nhằm tăng cường an toàn cho hoạt động giao dịch trên thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, hiệu quả bảo vệ tài khoản không chỉ phụ thuộc vào công nghệ mà còn nằm ở ý thức cảnh giác và trách nhiệm bảo mật thông tin của mỗi nhà đầu tư.

Xác thực đúng quy trình, bảo mật thông tin cá nhân, kiểm tra qua kênh chính thức và không làm theo yêu cầu bất thường là những nguyên tắc nhà đầu tư cần ghi nhớ để chủ động bảo vệ tài khoản, tài sản và dữ liệu cá nhân.