Vì sao Tổng thống Putin hoan nghênh cuộc điện đàm hiếm hoi với các lãnh đạo Bắc Âu?

Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: AA/TTXVN phát

Bình luận trên xuất hiện sau khi Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store có cuộc điện đàm với ông Putin ngày 27/10. Cuộc điện đàm này phá vỡ thông lệ lâu nay của các nhà lãnh đạo châu Âu là tránh tiếp xúc trực tiếp với Nga kể từ khi xung đột Ukraine leo thang vào tháng 2/2022.

Sáng kiến này đã vấp phải chỉ trích từ Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen. Bà đặt câu hỏi về hiệu quả của cuộc điện đàm và cho biết hoạt động này không được phối hợp với các đối tác châu Âu.

Sau cuộc điện đàm, tại cuộc họp báo ở Điện Kremlin ngày 29/10, ông Putin cho biết Nga hoan nghênh đối thoại với các nước phương Tây, bất chấp những nước này hỗ trợ quân sự cho Ukraine và áp đặt các biện pháp trừng phạt Nga.

Ông nêu rõ: “Tôi cho rằng đó là việc làm đúng đắn. Bởi lẽ, ở châu Âu vẫn có những người không muốn giáng ‘thất bại chiến lược’ cho Nga mà thay vào đó muốn thiết lập hình thức đối thoại mang tính xây dựng”.

Ông nói thêm rằng Nga sẽ ủng hộ mọi bước đi nhằm khôi phục các mối quan hệ toàn diện và đầy đủ với các nước châu Âu, dù thông qua Liên minh châu Âu (EU) hay trên cơ sở song phương.

Ông Putin nhắc lại rằng Nga không muốn có cuộc xung đột rộng hơn với EU hoặc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Ông nói: “Chúng tôi không muốn cuộc chiến nào với châu Âu. Nếu một số nước muốn chiến tranh, hãy để họ chuẩn bị. Tuy nhiên, họ vẫn chưa đạt được mục tiêu giáng ‘thất bại chiến lược’ cho Nga và nhiều khả năng điều này cũng sẽ không thể thực hiện được trước năm 2030”. Ông cảnh báo: “Nếu mọi việc đi quá xa, sẽ không có bên nào giành chiến thắng. Đừng ai quên điều đó”.

Về phần mình, các nhà lãnh đạo Na Uy và Phần Lan cho biết, mục đích của họ là trực tiếp truyền tải tới ông Putin những thông điệp liên quan đến các cuộc đàm phán trong tương lai nhằm góp phần chấm dứt chiến tranh Ukraine. Điện đàm diễn ra trước thềm các cuộc đàm phán Nga - Ukraine do Mỹ làm trung gian, dự kiến diễn ra tại Abu Dhabi trong thời gian tới. Hai nhà lãnh đạo mô tả cuộc điện đàm là bước tiếp nối cuộc gặp với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Oslo ngày 20/10.

Na Uy và Nga đã bác bỏ thông tin do tờ Financial Times đăng, theo đó ông Putin dành phần lớn thời gian trong cuộc điện đàm để giảng giải cho những người đồng cấp về lịch sử Nga và các dân tộc Slav.

Tổng thống Stubb đã xây dựng mối quan hệ gần gũi với Tổng thống Mỹ Donald Trump và thường xuyên trao đổi với nhà lãnh đạo Mỹ về xung đột Ukraine. Nhà lãnh đạo Phần Lan nhấn mạnh kinh nghiệm lâu dài của nước này trong quan hệ với Nga. Phần Lan có chung đường biên giới dài 1.340 km với Nga và duy trì quan hệ hòa bình với nước này trong suốt thời kỳ Chiến tranh Lạnh, dù đôi khi không tránh khỏi căng thẳng.

Cuộc điện đàm hiếm hoi nói trên diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Ukraine và Mỹ gia tăng, sau khi ông Trump dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu diesel của Nga và sau đó miễn áp dụng thêm các hạn chế. Động thái của ông Trump diễn ra sau khi ông Zelensky từ chối chấm dứt tấn công nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga. Ông Trump cho rằng những cuộc tấn công này là nguyên nhân khiến giá nhiên liệu tăng mạnh.

Trước đó, Nga cáo buộc các nhà lãnh đạo châu Âu phá hoại các cuộc đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine năm 2022, đồng thời tìm cách cản trở những nỗ lực hiện nay của ông Trump nhằm đạt được thỏa thuận.