Vì sao Ukraine liên tục tấn công 'gã khổng lồ' bán lẻ Wildberries của Nga?

Lửa cháy rực và khói đen bao phủ bầu trời sau khi Ukraine tấn công một nhà kho của Wildberries. Ảnh: NDTV/X

Theo hãng thông tấn DW, sáng 16/8, một đám cháy lớn đã bùng phát tại một nhà kho của Wildberries ở thị trấn Podolsk, cách thủ đô Moscow, Nga khoảng 40km về phía nam. Vụ hỏa hoạn là hậu quả của một cuộc tấn công quy mô lớn bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine diễn ra trong đêm. Phần lớn số UAV của Ukraine đã bị hệ thống phòng không Nga bắn chặn. Trước đó, Ukraine đã tấn công một kho hàng khác của Wildberries ở Tver, phía bắc Moscow và ở Salavat.

Khoảng 20 trung tâm hậu cần của Wildberries đã bị tập kích gần như hàng ngày trong vài tuần qua. Ít nhất 9 nhân viên được xác nhận đã thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương, trong khi một số kho hàng buộc phải tạm dừng hoạt động.

Công ty tư vấn thương mại điện tử Data Insight có trụ sở tại Moscow ước tính Wildberries có thể đã tổn thất tới 480 tỷ Ruble (5,7 tỷ USD) giá trị hàng hóa, đồng thời mất khoảng 1/3 diện tích kho bãi. Tổng thiệt hại đối với công ty và các nhà bán hàng ước tính lên tới 800 tỷ Ruble (9,5 tỷ USD).

Kiev cáo buộc nhà bán lẻ này đã giúp cung cấp hàng hóa cho quân đội Nga, trong khi Moscow khẳng định Wildberries chỉ phục vụ các mục đích dân sự. Dù bên nào đúng, các cuộc tấn công đang tạo thêm sức ép lên nền kinh tế Nga. Fabrice Pothier, Giám đốc điều hành của công ty tư vấn địa chính trị Rasmussen Global nói với DW: "Tôi nghĩ Ukraine đang nhắm vào một điểm nghẽn. Wildberries, theo một nghĩa nào đó, là một điểm nghẽn của xã hội và nền kinh tế Nga".

Wildberries - "Amazon của Nga"

Wildberries thường được mô tả là câu trả lời của Nga đối với thị trường Amazon. Sau khi Nga mở chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine vào năm 2022, khiến nước này hứng chịu nhiều lệnh trừng phạt thương mại, nhiều nền tảng thương mại điện tử trực tuyến như Amazon đã rút khỏi xứ sở bạch dương. Đáp lại, chính quyền Nga cho phép “nhập khẩu song song”, về cơ bản cho phép các doanh nghiệp nước này né tránh các lệnh trừng phạt bằng cách nhập khẩu hàng hóa mà không cần sự đồng ý của chủ sở hữu thương hiệu gốc.

Các doanh nghiệp này có thể bán hàng với mức giá thấp hơn đáng kể so với giá thông thường, giúp doanh số bán hàng của họ tăng vọt. Trong trường hợp của Wildberries, doanh thu của nhà bán lẻ này đã tăng gấp 7 lần trong giai đoạn 2021 - 2025. Đối thủ của Wildberries là Ozon cũng ghi nhận những con số ấn tượng tương tự, với doanh thu được báo cáo đạt 49,3 triệu USD và tăng trưởng 59% trong năm 2025.

Hiện Wildberries là nền tảng thương mại điện tử lớn nhất Nga, chiếm khoảng 50% thị phần. Ozon đứng thứ hai với khoảng 30% thị phần. Tổng cộng 2 nền tảng này xử lý lượng hàng hóa và dịch vụ có giá trị tương đương khoảng 8,5% GDP của Nga.

Một mũi tên trúng nhiều đích

Sau những cuộc tấn công ban đầu vào giữa tháng 7, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố các kho hàng bị tập kích là “những mắt xích trong hệ thống hậu cần của Nga”, được sử dụng để phân phối các thiết bị phục vụ xung đột, bao gồm hệ thống định vị, linh kiện sản xuất UAV và các loại vật tư khác cho quân đội Nga.

Điện Kremlin liên tục bác bỏ cáo buộc này. Tuy nhiên, một phân tích của hãng truyền thông độc lập Verska phát hiện trên nền tảng Wildberries có hàng chục nghìn sản phẩm quân sự và hàng hóa lưỡng dụng được bán trong khoảng thời gian từ tháng 5 đến tháng 8 năm nay, với tổng giá trị giao dịch lên tới hàng trăm triệu Ruble.

Ông Mykhailo Podolyak, cố vấn của chánh văn phòng Tổng thống Zelensky cho biết việc ngăn dòng chảy hàng hóa quân sự đến tiền tuyến chỉ là một trong những lý do để Ukraine tấn công kho chứa hàng của Wildberries. Theo ông Podolyak, việc làm gián đoạn hoạt động của một doanh nghiệp có doanh thu khoảng 6.000 tỷ Ruble cũng sẽ ảnh hưởng đến các chủ nợ của công ty, bao gồm Sverbank và VTB, hai ngân hàng thương mại lớn nhất Nga và có phần lớn cổ phần thuộc nhà nước.

Ông Pothier nhận xét động thái trên không chỉ có thể làm cạn kiệt ngân sách của chính phủ liên bang Nga, mà trong trường hợp Wildberries phá sản còn có thể gây ra hiệu ứng domino đối với nền kinh tế của nước này. Ngoài ra, Ukraine có lẽ còn theo đuổi mục tiêu lớn hơn là đưa xung đột trở lại nơi xuất phát, bằng cách gây gián đoạn đời sống dân sự tại Nga. 

Theo Hiệp hội các nền tảng giao dịch điện tử Nga, có tới 400.000 người bán hàng đã bị ảnh hưởng vì các cuộc tấn công nhằm vào hệ thống kho bãi của Wildberries. Hậu quả là người dân Nga không chỉ mất nguồn thu nhập, gặp khó khăn trong tiếp cận hàng hóa và dịch vụ mà ngày càng mất đi cảm giác bình thường.