Vì sao Việt Nam cần quyết liệt chuyển đổi xanh?

Trước đây, chuyển đổi xanh là một xu hướng, nhưng với nhận thức hiện nay, theo nguyên Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Nguyễn Xuân Cường, chuyển đổi xanh là tiến trình tất yếu. Trong vòng 200 năm qua, kể từ năm 1800, dân số thế giới đã tăng từ 1 tỷ lên 8,2 tỷ người. Sự gia tăng dân số nhanh chóng này đặt ra những thách thức khổng lồ.

Theo nguyên Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường, biến đổi khí hậu không còn là dự báo mà đã trở thành hệ lụy nhãn tiền. Tại các hội nghị thượng đỉnh về khí hậu, Liên hợp quốc đã buộc các quốc gia phải cam kết Net Zero vào năm 2050 để giữ mức tăng nhiệt độ Trái Đất không quá 1,5 độ C.

Nguyên Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Nguyễn Xuân Cường.

Đây không còn là việc riêng của các nước phát triển mà là trách nhiệm bắt buộc của mọi quốc gia. Việt Nam cũng cần hành động quyết liệt vì các nguyên nhân cốt lõi sau.

Thứ nhất là áp lực từ nền kinh tế có độ mở cực lớn. Sau 40 năm đổi mới, Việt Nam đã trở thành nước có thu nhập trung bình với GDP khoảng 516 tỷ USD, nhưng tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lại lên tới 920 tỷ USD (gấp đôi GDP). Nếu không tuân thủ các "luật chơi" xanh của thế giới, hàng hóa Việt Nam sẽ bị từ chối tại các thị trường lớn, khiến nền kinh tế không thể phát triển bền vững.

Thứ hai, về địa lý, Việt Nam nằm ở khu vực "rốn bão" Thái Bình Dương và là một trong năm quốc gia tổn thương nhất do biến đổi khí hậu. "Do đó, Việt Nam thực hiện chuyển đổi xanh là làm cho chính mình", ông Cường nhấn mạnh. Cuối cùng, đó là trách nhiệm thực thi cam kết chính trị mạnh mẽ tại COP26 về mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

Dù hành trình này rất gian nan, đòi hỏi nguồn lực khổng lồ về công nghệ và tài chính, nhưng nguyên Bộ trưởng khẳng định khó không có nghĩa là không làm. Để thành công, cần sự hợp sức của bốn bên: Chính phủ, doanh nghiệp, người dân và hợp tác quốc tế, trong đó các tổ chức như Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam (VGA) đóng vai trò hạt nhân kết nối.

Ông Đặng Huy Đông - Chủ tịch VGA khẳng định, chuyển đổi xanh chỉ có thể thành công khi có sự liên kết và quy mô sức mạnh lớn.

"Việt Nam đã chọn con đường chuyển đổi xanh. Thị trường đã thay đổi, luật chơi đã khác. Câu hỏi chung không phải là chúng ta có chuyển đổi xanh hay không, mà là chúng ta chuyển đổi xanh nhanh đến mức nào, bài bản đến mức nào và cùng nhau đồng hành hay lẻ tẻ? Chúng ta sẽ chuyển đổi xanh bằng công nghệ, bằng cộng đồng và bằng quy mô quốc gia", Chủ tịch VGA khẳng định.

Ra mắt vào cuối tháng 1/2026, VGA kêu gọi các doanh nghiệp trong thời gian tới tham gia hiệp hội không chỉ bằng tên tuổi mà bằng những dự án và cam kết hành động cụ thể. Đồng thời, mong muốn các địa phương và tổ chức quốc tế xem Hiệp hội là đối tác tin cậy để triển khai chính sách và thu hút nguồn lực xanh vào Việt Nam. Mục tiêu cuối cùng là cùng nhau biến khẩu hiệu "Net Zero 2050" thành những con số thật, dự án thật và một thị trường xanh thực thụ tại Việt Nam.

Thu An