Vì sao xe khách giường nằm chỉ có một cửa lên xuống?

Liên quan đến vụ việc cháy xe khách giường nằm trên quốc lộ 1A đoạn qua Đồng Nai làm 7 người tử vong và 5 người khác bị thương vào rạng sáng 21/7 vừa qua, nhiều ý kiến bày tỏ sự băn khoăn, vì sao xe khách giường nằm chỉ có 1 cửa lên xuống? Liệu như vậy có mất an toàn trong những tình huống rủi ro như trên?

Thông tin với phóng viên An ninh Thủ đô, ông Nguyễn Tô An, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam khẳng định, cách thiết kế một cửa của xe khách giường nằm nói riêng và các loại xe khách nói chung, không phải là sự cắt giảm trang bị mà xuất phát từ các yêu cầu kỹ thuật của dòng xe vận tải hành khách đường dài.

Theo đó, xe buýt nội đô hoạt động ở tốc độ thấp, liên tục dừng đón trả khách nên cần nhiều cửa để rút ngắn thời gian lên xuống, hạn chế ùn tắc. Trong khi đó, xe khách giường nằm được thiết kế để vận hành trên các tuyến đường dài và cao tốc với tốc độ cao. Vì vậy, kết cấu thân xe phải bảo đảm tính đối xứng nhằm phân bổ tải trọng đồng đều và duy trì sự ổn định khi vận hành.

Chiếc xe khách giường nằm bị cháy trơ khung trên quốc lộ 1A qua Đồng Nai làm 7 người chết vào rạng sáng 21/7 vừa qua

Nếu bố trí thêm một cửa lớn ở phía đối diện, khoảng không dành cho bậc lên xuống sẽ làm thay đổi kết cấu chịu lực và phân bổ tải trọng của thân xe. Việc bổ sung thêm cửa cũng làm mất từ hai đến ba vị trí giường nằm, ảnh hưởng đến thiết kế tiêu chuẩn của phương tiện. Chính vì vậy, hầu hết xe khách giường nằm trên thế giới đều chỉ bố trí một cửa lên xuống ở phía trước, bên phụ lái.

Đặc biệt, ông Nguyễn Tô An nhấn mạnh, việc chỉ có 1 cửa lên xuống không đồng nghĩa xe chỉ có một lối thoát nạn. Trên xe khách giường nằm, các ô kính lớn dọc thân xe đều được thiết kế là cửa thoát hiểm khẩn cấp. Tại các vị trí này đều có ký hiệu nhận biết và trang bị búa thoát hiểm chuyên dụng để hành khách sử dụng khi cửa chính không thể mở.

Tuy nhiên, nhiều người vẫn hiểu nhầm rằng chỉ cần đập một lần là kính sẽ vỡ hoàn toàn. Thực tế, xe khách sử dụng kính an toàn hai lớp có khả năng chịu lực cao nhằm hạn chế vỡ vụn khi va chạm.

Sau cú đập đầu tiên bằng búa chuyên dụng, kính thường chỉ xuất hiện các vết rạn. Hành khách cần tiếp tục đập nhiều lần để mở rộng vết nứt và tạo khoảng trống đủ lớn để chui ra ngoài. Trong tình huống khẩn cấp, nhiều người cần phối hợp cùng đập thay vì dồn về cửa chính hoặc chen lấn trong hoảng loạn. Đặc biệt, hành khách phải dùng búa đập liên tục vào các góc của cửa kính, không nên đập vào khu vực giữa kính vì rất khó vỡ.

"Các quy định về an toàn trên phương tiện tại Việt Nam đã vận dụng hầu hết các quy định trên thế giới, các tiêu chuẩn đều rất ngặt nghèo", ông Nguyễn Tô An khẳng định.

Cũng theo lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam, cần kiến nghị với Bộ Xây dựng, chỉ đạo Cục Đường bộ Việt Nam và các đơn vị liên quan bổ sung một số quy định trên xe khách, đối với doanh nghiệp vận tải, với lái xe và phụ xe.

Theo đó, bắt buộc phụ xe phải có trách nhiệm phổ biến kiến thức về thoát hiểm cho hành khách trên xe. Trong những tình huống khẩn cấp thì búa phá kính được đặt ở đâu, phá kính như thế nào và thoát hiểm ra sao, tránh tình trạng hành khách hoảng loạn khi có những sự cố đau lòng như vụ cháy xe ở Đồng Nai vừa qua.

"Như khi chúng ta đi máy bay, tiếp viên bao giờ cũng phải hướng dẫn hành khách cách thoát hiểm khi có tình huống bất khả kháng xảy ra. Chúng ta phải nêu cao ý thức và trang bị kiến thức về phòng tránh cho cả hành khách và lái xe, phụ xe. Đặc biệt là lái xe và phụ xe phải nâng cao ý thức, đạo đức trong nghề nghiệp của mình, phải lấy sự an toàn của hành khách đặt lên hàng đầu", ông Nguyễn Tô An bày tỏ.

Cũng liên quan đến vụ tai nạn cháy xe nói trên, Bộ Xây dựng vừa có văn bản yêu cầu các Cục chuyên ngành như Đường bộ, Đăng kiểm siết chặt hoạt động của xe khách, đặc biệt là xe khách khối lượng lớn hoạt động vào ban đêm.

Cụ thể, Cục Đường bộ Việt Nam được giao cùng Sở Xây dựng các địa phương phải siết chặt quản lý hoạt động kinh doanh vận tải bằng ô tô, đặc biệt với xe chở khách, xe chở hàng khối lượng lớn hoạt động vào ban đêm.

Cục Đăng kiểm Việt Nam được giao khẩn trương rà soát hồ sơ, lịch sử kiểm định và tình trạng an toàn kỹ thuật của phương tiện liên quan; cung cấp đầy đủ thông tin phục vụ công tác điều tra, đồng thời đề xuất giải pháp khắc phục những tồn tại, bất cập trong công tác quản lý nếu có.