Vị tỷ phú đứng sau tham vọng thâu tóm Greenland của Tổng thống Trump

Tỷ phú Ronald Lauder. Ảnh: Getty Images

Theo tờ The Guardian, đó là một đề xuất khác thường. Ý tưởng này xuất phát từ một người bạn lâu năm của Tổng thống và người này sau đó đã thâu tóm các lợi ích kinh doanh tại vùng lãnh thổ thuộc Đan Mạch này.

Theo ông Bolton, doanh nhân đó là ông Ronald Lauder. Là người thừa kế đế chế mỹ phẩm toàn cầu Esteé Lauder, ông Lauder quen biết ông Trump hơn 60 năm.

Ông Bolton cho biết ông đã thảo luận đề xuất Greenland với ông Lauder. Sau hành động can thiệp của vị tỷ phú trên, một nhóm tại Nhà Trắng bắt đầu xem xét các cách tăng cường ảnh hưởng của Mỹ tại Greenland - vùng lãnh thổ Bắc Cực rộng lớn do Đan Mạch kiểm soát.

Theo ông Bolton, việc ông Trump tiếp tục theo đuổi ý tưởng mà ông Lauder đưa ra trong nhiệm kỳ thứ hai là điển hình cho cách làm của tổng thống. Ông nói: “Những mẩu thông tin ông ấy nghe từ bạn bè, ông ấy coi đó là sự thật và không ai lay chuyển được quan điểm của ông ấy”.

Đề xuất này dường như đã khơi dậy tham vọng của ông Trump khi tám năm sau, ông không chỉ cân nhắc việc mua Greenland mà còn có thể chiếm lấy bằng vũ lực.

Giống như nhiều người xung quanh Tổng thống, các gợi ý chính sách của ông Lauder dường như giao thoa với lợi ích kinh doanh của ông. Khi ông Trump gia tăng các cảnh báo chiếm Greenland, ông Lauder đã thâu tóm các tài sản thương mại tại đây. Ông Lauder cũng tham gia một liên danh muốn tiếp cận nguồn khoáng sản của Ukraine, và điều này dường như đã khiến ông Trump yêu cầu được chia phần tài nguyên của quốc gia này.

Ông Lauder gặp ông Trump trong thập niên 1960 khi cả hai theo học cùng một trường kinh doanh danh tiếng. Sau thời gian làm việc cho doanh nghiệp mỹ phẩm của gia đình, ông Lauder phục vụ dưới thời Tổng thống Ronald Reagan tại Lầu Năm Góc, sau đó làm đại sứ tại Áo, rồi ra tranh cử thị trưởng New York năm 1989 nhưng không thành công.

Khi ông Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2016, ông Lauder đã quyên góp 100.000 USD cho ủy ban gây quỹ Trump Victory. Năm 2018, khi người ta hoài nghi về sự tỉnh táo của ông Trump, ông Lauder đã ca ngợi ông Trump là “một người có tầm nhìn và trí tuệ phi thường”.

Cũng trong năm đó, ông Lauder nói rằng ông đang hỗ trợ ông Trump giải quyết một số thách thức ngoại giao phức tạp nhất mà người ta có thể hình dung. Điều này dường như bao gồm việc gieo mầm ý tưởng mở rộng ở Bắc Cực. Năm sau, tờ The Wall Street Journal tiết lộ mối quan tâm của ông Trump đối với Greenland. Giới lãnh đạo Đan Mạch bày tỏ phẫn nộ. Ông Trump đáp lại bằng cách đăng trên mạng xã hội một hình ảnh tòa tháp Trump Tower mạ vàng sừng sững bên trên một ngôi làng, kèm dòng chú thích: “Tôi hứa sẽ không làm điều này với Greenland”.

Kho báu các nguyên tố đất hiếm ở Greenland

Một góc Greenland. Ảnh: THX/TTXVN

Sự ám ảnh của ông Trump với Greenland vẫn kéo dài, cũng như sự ám ảnh của ông Lauder. Tháng 2/2025, ngay sau khi ông Trump trở lại Nhà Trắng, ông Lauder đã lên tiếng bảo vệ Tổng thống khi ông công khai cân nhắc tiếp quản Greenland bằng quân sự.

Ông Lauder viết trên tờ The New York Post: “Khái niệm Greenland của ông Trump chưa bao giờ là vô lý mà đó là chiến lược”. Ông viết tiếp: “Bên dưới băng và đá là một kho báu các nguyên tố đất hiếm, thiết yếu cho trí tuệ nhân tạo, vũ khí tiên tiến và công nghệ hiện đại. Khi băng tan, các tuyến hàng hải mới đang hình thành, tái định hình thương mại và an ninh toàn cầu”.

Lập luận rằng Greenland nằm ở tâm điểm cạnh tranh giữa các cường quốc, ông Lauder cho rằng Mỹ nên tìm kiếm quan hệ đối tác chiến lược. Ông nói thêm: “Tôi đã phối hợp chặt chẽ với các nhà lãnh đạo doanh nghiệp và chính quyền Greenland trong nhiều năm để phát triển các khoản đầu tư chiến lược tại đây”.

Kể từ khi ông Lauder hướng sự chú ý của ông Trump tới Greenland năm 2018 như các nhà báo Mỹ Peter Baker và Susan Glasser lần đầu tiết lộ trong cuốn sách “The Divider”, vị tỷ phú ngành mỹ phẩm này dường như đã rót nhiều tiền của chính mình vào Greenland.

Hồ sơ doanh nghiệp của Đan Mạch cho thấy có một công ty có địa chỉ tại New York và các chủ sở hữu không nêu tên. Công ty này đã mua cổ phần tại Greenland trong những tháng gần đây.

Một trong các dự án của công ty này là xuất khẩu nước suối cao cấp từ một hòn đảo ở vịnh Baffin. Khi một tờ báo Đan Mạch đưa tin hồi tháng 12/2025 rằng ông Lauder nằm trong số các nhà đầu tư, tờ báo đã dẫn lời một doanh nhân Greenland tham gia dự án: “Ông Lauder và các đồng nghiệp trong nhóm nhà đầu tư rất am hiểu và có khả năng tiếp cận thị trường xa xỉ”.

Nhóm nhà đầu tư này cũng đang tìm cách phát điện từ hồ lớn nhất Greenland để phục vụ một nhà máy luyện nhôm.

Hiện chưa rõ việc Mỹ tiếp quản Greenland (bằng biện pháp quân sự, mua bán hay thuyết phục) sẽ tác động như thế nào đến các lợi ích thương mại của ông Lauder tại đây.

Trong bối cảnh ông Trump điều quân bắt giữ Tổng thống Venezuela và sau các phát biểu của ông Trump rằng Mỹ rất cần Greenland, Thủ tướng Đan Mạch cảnh báo rằng hành động quân sự của một thành viên NATO nhằm vào một thành viên khác sẽ phá vỡ liên minh này.

Ông Trump dường như không lay chuyển. Tuần trước, ông nói: “Chúng ta sẽ làm điều gì đó với Greenland, hoặc theo cách nhẹ nhàng, hoặc theo cách khó khăn hơn”. Sau cuộc họp tại Nhà Trắng ngày 14/1, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen phát biểu: “Chúng tôi không thể thay đổi lập trường của phía Mỹ. Rõ ràng là Tổng thống có mong muốn chinh phục Greenland”.

Thỏa thuận khai thác khoáng sản Ukraine

Sự tham gia rõ ràng của ông Lauder trong việc định hình chính sách của Mỹ làm gia tăng các câu hỏi về xung đột lợi ích trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump và về việc những người thân cận với Tổng thống dường như đang tự làm giàu. Hai con trai lớn của ông Trump là Don Jr và Eric đã thực hiện một chiến dịch kiếm tiền toàn cầu.

Họ khẳng định tồn tại một bức tường rất lớn giữa các hoạt động kinh doanh của mình và vị trí của cha mình. Người phát ngôn của Tổng thống Trump nói: “Cả Tổng thống lẫn gia đình ông chưa bao giờ tham gia và sẽ không bao giờ tham gia vào các xung đột lợi ích”. Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo nước ngoài đã tạo điều kiện cho gia đình tổng thống làm giàu và dường như đôi khi giành được thiện cảm của ông.

Trong một thời gian, ông Lauder dường như đã rạn nứt với ông Trump.

Năm 2022, khi ông Trump chưa nắm quyền, ông đã tiếp đón nhân vật cực hữu Nick Fuentes tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago. Ông Lauder, người đứng đầu Đại hội Do Thái Thế giới, đã cùng lên án. Ông nói: “Nick Fuentes là một kẻ bài Do Thái và phủ nhận Holocaust một cách trắng trợn. Không thể tưởng tượng được rằng ai đó lại giao du với người như vậy”.

Tổng thống Donald Trump. Ảnh: THX/TTXVN

Nhưng khi ông Trump trở lại Nhà Trắng, ông Lauder nối lại hỗ trợ tài chính. Tháng 3/2025, ông đã đóng góp 5 triệu USD cho Maga Inc, một tổ chức gây quỹ cho phong trào của ông Trump. Tháng sau, ông Lauder nằm trong số các khách mời tại một bữa tối riêng với Tổng thống. Vé tham dự có giá 1 triệu USD mỗi chiếc, thanh toán cho Maga Inc.

Vào thời điểm đó, các lợi ích kinh doanh của ông Lauder một lần nữa dường như chồng chéo với chính sách của chính quyền Tổng thống Trump.

Một bức thư bị rò rỉ đề tháng 11/2023, do lãnh đạo công ty khai khoáng TechMet gửi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, đã nêu tên ông Lauder là một phần của liên danh muốn khai thác một mỏ lithium tại Ukraine.

Khi đó, ông Lauder nói rằng ông không thảo luận trực tiếp vấn đề khoáng sản Ukraine với ông Trump, nhưng đã nêu vấn đề này với các bên liên quan tại Mỹ và Ukraine trong nhiều năm cho đến nay. Các chính trị gia Cộng hòa hàng đầu đã tham gia một chiến dịch kêu gọi Mỹ nắm giữ nguồn tài nguyên dồi dào của Ukraine. Ông Trump trở thành người ủng hộ mạnh mẽ nhất.

Vài tuần sau các khoản đóng góp của ông Lauder cho Maga Inc, Mỹ và Ukraine đã ký một thỏa thuận cùng khai thác khoáng sản Ukraine. Thỏa thuận này phần nào giúp ông Trump tiếp tục ủng hộ Ukraine sau cuộc tranh cãi gay gắt tại Phòng Bầu dục, khi ông Trump cho rằng Tổng thống Zelensky chưa thể hiện đủ sự biết ơn đối với sự hậu thuẫn của Mỹ.

Mỏ lithium là mỏ đầu tiên được đưa ra đấu thầu theo thỏa thuận khoáng sản. Tháng này, liên danh của ông Lauder đã giành chiến thắng.

Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc